banner107
banner82
banner147

12 Eylül Darbesi'nin 38. yılı

banner27

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren başkanlığında gerçekleştirdiği 12 Eylül darbesi ile Türkiye Cumhuriyeti, 27 Mayıs 1960 darbesi ve 12 Mart 1971 muhtırasının ardından silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü müdahalesini yaşamıştı.

12 Eylül Darbesi'nin 38. yılı

banner192

Resmi makamlar tarafından kayıt altına alınan bilgiler, 12 Eylül gerçeğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Askeri darbeler Türkiye'nin hafızasından silinmiyor. 38 yılı geride bıraktığımız 12 Eylül darbesi, korkunç bilançosuyla hafızalardaki yerini aldı.

12 Eylül'ü konu edinen kitaplar, belgeseller, filmler ve bire bir tanık öyküleri; darbe ortamının o iç karartıcı, soluk atmosferini yeniden hatırlatıyor. 

Ä°lgili resim

Resmi rakamlara göre; darbe yönetimi sürecinde 650 bin kişi gözaltına alınmış, 1 milyon 683 bin kişi fişlenmiş, 14 kişi cezaevlerindeki açlık grevlerinde ölmüş, 171 kişi sorgularda ve cezaevi işkencelerinde can vermiş, 49 kişi ise idam edilmişti.

Tüm bu bilgilere ek olarak; kapatılan partiler, sendikalar, demokratik kitle örgütleri ve yine tüm bu kuruluşların gözetime alınan, sorgulanan siyaset yasakları getirilen başkanları, yönetim kurulu üyeleriyle ilgili rakamlar da ürkütücü bir boyut kazanmıştı.

fotoğraflarla 12 eylül ile ilgili görsel sonucu

İşte rakamlarla 12 Eylül:

  • Gözaltına alınanlar: 650.000       
  • Fişlenenler: 1.683.000    
  • Açılan dava sayısı: 210.000        
  • Sıkıyönetim mahkemelerinde yargılananlar: 230.000     
  • Bunlardan 141-142-163. maddelerden yargılananlar: 71.500
  • Sivil mahkemelerde açılan davalar (1980-88 yıllar arası): 9,508 
  • Yargılanan 'örgüt üyesi': 98.404
  • Hüküm giyen 'örgüt üyesi': 21.764        
  • Vatandaşlıktan çıkarılanlar: 14.000        
  • Pasaport verilmeyenler: 388.000
  • Faaliyetten men edilen dernek: 23.700
  • Toplam 644 cezaevindeki hükümlü-tutuklu : 52.000 (1990'da kalanlar)   

fotoğraflarla 12 eylül ile ilgili görsel sonucu

  • Açlık grevinde ölenler: 14
  • Kaçarken vurulanlar: 16   
  • Çatışma'da öldürülenler: 74      
  • Doğal ölüm raporu verilenler: 73
  • İntihar' ettiği bildirilenler: 43      
  • İşkence sonucu öldürülenler: 171
  • Açılan işkence soruşturma veya davası: 9.962 (1982-1988 arası)   
  • İşkence yaptıkları suçlamasıyla yargılanan güvenlik görevlisi : 544   
  • 1402 Sıkıyönetim yasasına göre yapılan işlem : 18.525
  • Hakkında işlem yapılan memur: 7.245  
  • Hakkında işlem yapılan öğretmen: 3.854
  • Hakkında işlem yapılan güvenlik görevlisi: 988
  • Hakkında işlem yapılan din görevlisi: 266
  • Hakkında işlem yapılan öğretim görevlisi: 120
  • Hakkında işlem yapılan mülki amir: 35
  • Hakkında işlem yapılan hakim-savcı: 47
  • Bölge dışına sürülenler: 7.233
  • Görevlerine son verilenler: 4.891
  • Cezaevlerindeki gazetecilerin aldığı ceza toplamı: 3.315 yıl 3 ay

diyarbakır cezaevi ile ilgili görsel sonucu

  • İstanbul gazetelerinin yayın yapamadığı gün sayısı: 300 gün
  • Gazetecilere istenilen hapis cezası: 4.000 yıl
  • Cezaevlerindeki gazeteciler: 31
  • Polisçe aranan gıyabi tutuklu gazeteciler: 13
  • Silahlı saldırıda öldürülen gazeteciler: 3
  • Yalnızca 1989'da 16 günlük gazeteye açılan dava: 394
  • Tazminat davalarının sayısı:211
  • İstenilen tazminat miktarı: 12 milyar 848 milyon
  • Yakılarak yok edilen gazete, dergi, kitap: 39 ton
  • Yok edilmek üzere depolarda bekleyen yayın: 40 ton

12 eylülün yasaklı kitapları ile ilgili görsel sonucu

  • Basın özgürlüğünü kısıtlayan yasa sayısı: 151
  • Yasaklanan yayın sayısı: 927
  • Yasaklanan film sayısı: 927
  • Haklarında idam cezası istenenler: 7.000
  • Ölüm cezası verilenler: 517
  • Askeri Yargıtay'ın onayladığı idam cezası: 124
  • Dosyası Meclis'te bulunan idam hükümlüsü: 259
  • İnfaz edilen idam cezası: 50
  • İnfaz edilen sol görüşlü idam mahkumu: 18

erdal eren ile ilgili görsel sonucu

  • İnfaz edilen sağ görüşlü idam mahkumu: 8
  • 939 kişiye 20 yılın üzerinde ceza verildi
  • 630 kişiye müebbet hapis cezası verildi
  • 420 kişiye ölüm cezası verildi
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.