1 Mayıs, dünya çapında işçi ve emekçilerin; birlik, dayanışma ve hak mücadelesini simgeleyen, 1886’da Chicago’da 8 saatlik çalışma talebiyle başlayan eylemlere dayanan resmi tatil ve kutlama günüdür. Bu günde, Emek en yüce değer olarak vurgulanır ve de daha iyi çalışma şartları ve sendikal haklar talep edilir.
1 Mayıs; İşçi ve Emekçiler Bayramı işçi ve Emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günüdür.
1 Mayıs 1886 yılında; Amerika Birleşik Devletleri’nin Chicago kentinde , günde 12-16 saatlik çalışma şartlarına karşı, işçilerin 8 saatlik iş günü talebiyle greve gitmesiyle ortaya çıkmıştır..
..1 Mayıs 1886 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nin Chicago Eyaletindeki işçilerin yine greve gitmesiyle ortaya çıktı. Kentte yarım milyon civarında işçinin katıldığı ve 4 Mayıs’a kadar devam eden eylemler düzenlendi..
.. Bu eylemlerde çok sayıda işçi ve polis hayatını kaybetti, birçok kişi tutuklandı. Tarihe Haymarket Olayı olarak geçen bu olay; işçi hakları mücadelesinin dönüm noktası oldu. 1889 yılında alınan kararla 1 Mayıs tüm dünyada “İşçi ve Emekçi Bayramı” olarak ilan edildi. Türkiye’de ise ilk kez 1912 yılında kutlandı..
..Milli Güvenlik Konseyi tarafından 12 Eylül döneminde resmi tatil olmaktan çıkarılan 1 Mayıs, 2009 yılında “Emek ve Dayanışma Günü” olarak tekrar resmi tatil ilan edilmiştir..
..1 Mayıs İşçi Sınıfının Uluslararası Birlik Mücadele ve Dayanışma Günüdür. 1 Mayıs, İşçi Sınıfının insanca çalışma için gösterdiği direnişin simgesidir ve bu simge her yıl kutlanmaktadır ve de kutlanmaya devam edilecektir. 1 Mayıs, Anavatanımız Türkiye’de ilk kez 1906’da kutlanmaya başlandı. 1908’de Üsküp’te, 1910’da Rumeli’nin bazı şehirlerinde ve 1912’de ilk kez İstanbul’da kutlanmıştır.
1 Mayıs 1923’te çok sayıda yerli ve yabancı işletmede çalışan işçiler greve çıktı. İşçi taleplerinin arasında, yabancı şirketlere el konulması, 1 Mayıs’ın resmen İşçi Bayramı olarak tanınması, sekiz saatlik işgünü , hafta tatili, serbest sendika ve grev hakkı” vardı ve birçok işçi tutuklandı.
..Kanlı Mayıs’ın, ABD’nin kontrgerilla birlikleri ya da Soğuk Savaş döneminde Komünizm karşıtı yapılanma olan Gladyo’nun Türkiye ayağı ile işbirliği yapan “Derin Devlet” tarafından organize edildiği düşünülmektedir.
..Tarihte ilk kez 1856’da Avustralya’nın Melbourne kentinde taş ve inşaat işçileri günde sekiz saatlik iş günü için Melbourne Üniversitesi’nden Parlamento Evi’ne kadar bir yürüyüş düzenlediler.
1 Mayıs ilk kez, 1909 yılında Üsküp’te, Bulgar, Sırp ve Türklerden oluşan bir grup işçi tarafından kutlandı..
..Gregoryen Takviminin beşinci ayı olan Mayıs, baharın doruk noktasına ulaştığı ve doğanın tüm ihtişamıyla çiçek açtığı bir döneme denk gelir. Mayıs ayı 31 gün sürer ve gelişiyle birlikte daha uzun , daha aydınlık günlerin ve önemli olayları kutlayan etkinliklerin başlangıcını işaret eder.
Netice itibarıyla, 28 kişi ezilme ya da boğulma nedeniyle, 5 kişi silahla vurulma nedeniyle, 1 kişi de panzer altında kalarak toplamda 34 kişi öldü, yaklaşık 130 kişi de yaralandı. DİSK’in yayınladığı listede ise 36 kişinin öldüğü belirtilmişti..
..Atatürk, Türk Kurtuluş savaşını başlattığı 19 Mayıs’ı Bayram olarak Türk gençliğine armağan etmiştir. İlk defa 1926 yılında “Gazi Günü” adı altında Samsun’da kutlanan bu Ulusal Bayramımız, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün onayıyla yasalaşarak 20 Haziran 1938 tarihli kanunla “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanmaya başlandı..
..1884’te ABD’de örgütlü iki işçi Sendikasından biri olan örgütlü Meslekler Federasyonu 8 saatlik iş günü talebiyle 1 Mayıs 1886 tarihinde ülke çapında grevler ve gösteriler düzenleme kararı aldı..
..1 Mayıs 1977’de gerçekleşen direnişte ölü sayısı 36, yaralı sayısı ise 126 ile 220 arasında değişmektedir. Daha sonra 500’den fazla gösterici, güvenlik güçleri tarafından göz altına alındı ve 98’i hakkında dava açıldı. Faillerden hiçbiri yakalanmadı, ancak şüpheler kısa süre sonra karşı Gerilla ve bağlantılı gruplara yöneldi..
..1976 yılında uzun yıllar sonra ilk defa geniş katılımlı 1 Mayıs kutlaması Taksim’de Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) tarafından gerçekleştirildi. 1977 yılında İstanbul Taksim Meydanında yüz binlerce kişiyle en geniş katılımlı 1 Mayıs toplantısı düzenlendi..
..15 Mart 1980 günü yaptığı açıklamada DİSK Genel Sekreteri ve 1 Mayıs Komitesi Başkanı Fehmi Işıklar, 1 Mayıs’ın 1980 tarihinde işçi sınıfının uluslararası birlik, dayanışma ve mücadele günü olarak DİSK’in önderliğinde İstanbul, Ankara, İzmir, Trabzon, Bitlis ve Mersin’de kutlanacağını belirtmişti..
..İstanbul’da Taksim Meydanında son kitlesel ve izinli 1 Mayıs kutlaması 2012’de yapıldı. 2023’te ise Anayasa Mahkemesi, 2014 ve 2015’te Taksim’deki 1 Mayıs kutlamalarının engellenmesine ilişkin hak ihlali kararı verdi..
..Yıllar sonra 2009’da yapılan düzenlemeyle 1 Mayıs yeniden resmi tatil ilan edildi ve Emek ve Dayanışma Günü adıyla anılmaya başlandı..
Sonuç olarak; Emeğin ve dayanışmanın evrensel sembolü olan 1 Mayıs İşçi Bayramı tüm dünyada kutlanıyor.
1 Mayıs İşçi Bayramınız Kutlu Olsun..
