Genel Seçimlerde karma oy kalktı. Bu karar geçmişten bugünümüze kadar bütün yaşanan üç kağıtçı siyasetçiler geçti kafamdan. Herhalde benim gibi nice seçim kurbanı insanların da aynı ve buna benzer türlü oyunlar geçmiştir kafalarından.
Bu kararın doğuracağı sonuçlar hayli farklı olacak. Genel anlamda bütün partilerin tabandaki mayaları net bir şekilde belli olacak hatta. İnsanlar karma oyun kalkması ile türlü düşüncelerle hareket edecekler diye düşünüyorum.
Karma oyun kalkmasından önce bir yerde partisine ihanet edenlerin seçmene verdikleri mesaj şuydu:
“Gardaşcığım, oyunu kullanırken, bir bana, öteklerini de diğer partilere serp”ti. Yani kendi partisinin yücelmesine ve güçlü bir şekilde mecliste milletvekili kazanmasına ihanettir bir yerde. Bir Genel Seçimde önceden hazırlanan listeler vızıl vızıl havada uçar. Binlerce minicik kağıtlara yazılmış farklı aday yöntemleri üçkağıtçı adayların başarı sağlayarak seçim kazanmasına neden olurdu.
Mesela Lefkoşa’yı ele alalım…
Lefkoşa seçimlerinde UBP aday sıralamasında her zaman merhum İrsen Küçük hep birinci sıraya otururdu. İrsen Küçük seçimlerde de birinci sıradan seçilirdi.
İrsen Küçük’ün taktiği şuydu: Kendisine rakip gördüğü adayları kesmek için, filan adayı sabit tutmayın. Kendi ismi sabit tutulmak kaydı ile devamlı oyları döndürür dururdu. Yani bütün listelerde kendisi sabit kalır, ötekiler de ciddi şekilde oy kaybına neden olurdu. Bu ve buna benzer taktikler, hep karma oydan kaynaklanırdı. Tabii ki, bu ve buna benzer oy cambazlıklarını da diğer adaylar da uygular ve başarı elde ederlerdi. Bu yöntemlerden birisiydi.
Diğer bir yöntem de adaylar, oy sayımında sandık başına konur ve bazılarının oylarını kendisine yazdırırlardı. Oy sayımları uzun gittiği için sandık başındaki görevlilerin uykusuzluk ve yorgunluktan gözleri kapanmaya başlayınca, bu taktik daha da kolaylaşır.
Genellikle bütün partilerde klikler oluşurdu. Bu klikler karma oy avantajını çok iyi kullanarak masum ve tecrübesiz adayların oylarının başkasına kaydırılmasını sağlarlardı.
Karma oy nedeni ile bazı milletvekilleri her seçimde kazananlar listesinde olurlardı. Devamlı kazanmanın avantajı da karma oydu. Şimdi isimlerini saymaya kalksam, ayıp olacak diye düşünüyorum. Hatta karma oyları oynatma zamanları, seçimin son gecesinde vuku bulur, sırf önlem alınmasını önlemek için. Bazı parti başkanlarının da bunu uyguladıkları söylenir.
Yine isim vermeden bazı yaşanmış çirkinlikleri anlatmam gerekecek.
Partisinde “güçlü siyasetçi” imajıyla seçimlere katılırken, o “güçlü siyasetçi” aday olay kardeşine doğu ve batı bölgelerinin örgüt başkanlarına iletilmek üzere bazı kapalı zarflar vermiştir. O kapalı zarfları saf saf dağıtan kardeş epeyce zarf dağıttıktan sonra gece yarısı bir elektrik direğinin altında durmuş ve bir zarfı açmış. Bir de bakmış ki o zarta dağıtılan listelerde kendi ismi yok ama, bütün listelerde “güçlü siyasetçi” kardeşin ismi mevcut. İşte o an tecrübesi kardeşin tepesi atmış ve bütün dağıttığı ve dağıtmadığı listeleri yırtıp atmış. Sonra da merkeze gelerek kardeşi ile parçalanmış. Bu olayı bana tecrübesiz kardeş anlatmıştı. 1998 seçimlerinde Ulusal Birlik Patisi’nden üçüncü sıraya yerleşip, üçüncü sıradan seçim kaybettiğimde. Herhalde “Güçlü adayın kim olduğunu anlamışsınızdır.
Önümüzdeki Genel Seçimlerde halk tarafından sevilip sayılan adaylar seçim kazanacaklar. Bunun sonuçlarını şimdiden görebiliyorum.
Bir kısım insan, hiçbir partiye tabi olmadıkları için bütün partilerde sevdikleri adaylara oy verirlerdi. Karma oy kalkınca kara kara düşünmeye başlayacaklardır. Yani oyunu mutlaka bir partiye mührünü basacak, bazı sevdiklerine oy veremeyeceklerdir. İşte gerçek demokrasi tablosu ortaya çıkacak. O nedenle şu andan itibaren herkes kendi partisine oy toplamaya başlayacak. Adayların bundan sonra oynayacakları oyun, sadece parti içinde olacak.
Eskiden Lefkoşa ve Mağusa ilçeleri bir bütündü. Bütün adaylar dolaşmaktan helak olurlardı. Güzelyurt’la Karpaz böyleleri de ayrı ilçe olunca bazı adaylar için büyük bir avantaj oldu.
Karma oy nedeni ve türlü cambazlıkları 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar seçim kaybetmesini benim biyografik kitabımda anlatmıştır.
Yani yüzerce temiz insan karma oy yüzünden harcandı gitti. Bundan sonra oluşacak tabloyu merak ediyorum. Mühür kırma olayı ortadan kalktığına göre, gerçek demokrasi savaşı veren partiler ipi göğüsleyecektir.
Bekleyin önümüzdeki Genel Seçim sonuçları görelim. Her ne ise, halkımıza hayırlı olsun yeni uygulama, diyorum.
