Girne Üniversitesi Denizcilik Fakültesi, Akdeniz’in en büyük ve nesli tehlike altındaki endemik türlerinden biri olan Akdeniz midyesinin (Pinna nobilis) korunmasına yönelik uluslararası bilimsel çalışmalara önemli bir katkı sundu. Girne Üniversitesi öğretim üyelerinin yer aldığı “Pan-Mediterranean Pinna Larval Collectors Network” projesi kapsamında, Alsancak bölgesinde 18 genç Pinna nobilis bireyi tespit edildi.
Halk arasında “pina” olarak bilinen Pinna nobilis, yalnızca Akdeniz’de yaşayan ve yaklaşık 120 santimetreye kadar büyüyebilen endemik bir deniz canlısı olarak biliniyor. 2016 yılından bu yana etkisini sürdüren ve büyük kayıplara yol açan salgın hastalık nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan tür, günümüzde uluslararası koruma programlarının ve bilimsel izleme çalışmalarının öncelikli odakları arasında yer alıyor.
Girne Üniversitesi’nden araştırmacıların dahil olduğu ve beş yıl boyunca sürdürülen saha ve izleme çalışmaları sonucunda 18 genç Pinna nobilis bireyinin tespit edilmesi, Akdeniz genelinde yürütülen benzer araştırmalarla karşılaştırıldığında dikkat çekici bir başarı olarak değerlendirildi. Akdeniz’de 200’ün üzerinde istasyonda yürütülen çalışmalarda Pinna nobilis yalnızca sınırlı sayıda noktada gözlemlenirken, Alsancak’ta tespit edilen 18 genç birey, bölgede bugüne kadar kaydedilen en yüksek sayı olarak kayıtlara geçti. Bu sonuç, türün korunmasına yönelik bilimsel çalışmalar açısından umut verici bir gelişme olarak öne çıktı.
Bilimsel veriler, koruma stratejilerine ışık tutuyor...
Girne Üniversitesi Denizcilik Fakültesi’nin aktif katılım sağladığı Pan-Mediterranean Pinna Larval Collectors Network projesi, Pinna nobilis’in Akdeniz genelindeki dağılımı, popülasyon durumu ve özellikle KKTC kıyılarındaki varlığına ilişkin önemli bilimsel veriler ortaya koydu. Elde edilen verilerin, türün geleceğine yönelik koruma stratejilerinin şekillendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Projenin yürütücülüğünü Prof. Dr. Mehmet Fatih Hüseyinoğlu, koordinatörlüğünü ise Dr. Gökhan Tarı üstlendi. Çalışma kapsamında ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri de saha ve araştırma süreçlerine aktif olarak dahil edilerek, bilimsel araştırma deneyimi kazandı. Öğrenciler, aynı zamanda deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik uygulamalı çalışmalar yürütme fırsatı buldu. Ulusal kurum ve kuruluşlarla iş birliklerinin de geliştirildiği proje ile bilimsel çalışmaların kapsamının genişletilmesi ve bölgesel farkındalığın artırılması amaçlanıyor. Girne Üniversitesi’nin bu çalışması, nesli tehlike altındaki Akdeniz midyesinin korunmasına yönelik uluslararası çabalara KKTC’den sunulan güçlü ve somut bir bilimsel katkı olarak dikkat çekiyor.
Akdeniz’deki çalışmalara güçlü katkı!
Uluslararası nitelik taşıyan “Pan-Mediterranean Pinna Larval Collectors Network” projesi, 2020 yılında başladı ve 2025 tarihinde başarıyla tamamlandı. Yürütülen saha çalışmaları kapsamında Alsancak bölgesine yerleştirilen sualtı kolektörleri, Akdeniz genelindeki diğer istasyonlarla eş zamanlı olarak kuruldu ve toplandı. Bu yöntem, elde edilen verilerin karşılaştırılabilirliğini güçlendirirken; bulguların, yürütülecek bilimsel araştırmalar ve yayımlanacak akademik çalışmalar aracılığıyla Akdeniz’deki denizel türlerin korunmasına önemli katkılar sunması bekleniyor.
Prof. Dr. İlkay Salihoğlu: “Nesli kritik düzeyde tehlike altında bulunan Pinna nobilis’in Alsancak bölgesinde bu sayıda tespit edilmesi, yürütülen bilimsel çalışmaların değerini de ortaya koyuyor.”
Elde edilen bulguların Akdeniz ekosisteminin korunması açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Girne Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İlkay Salihoğlu, özellikle denizcilik alanında dünyanın önemli ekollerinden birine dönüşen Girne Üniversitesi’nin uluslararası bilimsel çalışmalarda aktif rol üstlenmeye devam ettiğini belirtti. Prof. Dr. Salihoğlu, “Nesli kritik düzeyde tehlike altında bulunan Pinna nobilis’in Alsancak bölgesinde bu sayıda tespit edilmesi, yürütülen bilimsel çalışmaların değerini de ortaya koyuyor. Üniversite olarak Akdeniz’in biyolojik çeşitliliğinin korunmasına katkı sunarken, genç araştırmacılarımızı da uluslararası projeler aracılığıyla bilimsel üretimin merkezine taşımayı öncelikli hedeflerimiz arasında görüyoruz” dedi.
