banner762
banner815
banner797
banner794

Türk kültüründe kutsallık atfedilen bir bahar bayramı: Hıdırellez

banner476

YDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Mustafa Yeniasır ve Doç Dr. Burak Gökbulut, Türk destanlarında yer alan “Aksakallı” figürünün İslamiyet’le birlikte Hızır’a dönüştüğünü söylüyor

banner825
Türk kültüründe kutsallık atfedilen bir bahar bayramı: Hıdırellez


 
Baharın gelişi, her yıl olduğu, gibi dünyanın pek çok bölgesinde kutlanılmaya devam ediyor. Türk kültüründe önemli bir yeri olan ve bahar bayramı olarak kutlanılan Hıdrellez; biri karada, diğeri denizde darda kalanlara yardım ettiklerine inanılan Hızır ve İlyas Peygamberlerinin yeryüzünde buluştukları gün olarak da kabul ediliyor. Yakın Doğu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Mustafa Yeniasır ve Doç Dr. Burak Gökbulut, 2017’de Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi”ne de aldığı Hıdırellezin kökenleri ile ilgili ilginç bilgiler paylaştı.
Her yıl 6 Mayıs’ta kutlanan Hıdırellez’in Anadolu’nun bazı bölgelerinde 20 Mayıs’ta kutlandığını söyleyen Yakın Doğu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Halk Bilimi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç Dr. Burak Gökbulut, Hıdırellez kelimesinin “Hızır” ve “İlyas” peygamberlerinin isimlerinden türediğini ifade ediyor.
Doç. Dr. Mustafa Yeniasır ve Doç Dr. Burak Gökbulut, bugün Türklerin yaşadığı birçok bölgede kutlanan bu bayramı, diğer bahar bayramları gibi tek bir kültüre mal etmenin mümkün olmadığını belirterek; baharın gelişinin Anadolu’dan, Mezopotamya’ya, Türkistan’dan Sibirya Türk yurtlarına, İran’dan Hindistan’a, Orta Doğu’dan Doğu Akdeniz kültürlerine ve Balkanlara kadar birçok kültürde bir gelenek olarak kutlandığını söylüyor.
Hıdırellez’in baş karakterlerinden biri olan “Hızır” motifinin İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türk kültürüne girdiğini vurgulayan Doç. Dr. Mustafa Yeniasır ve Doç Dr. Burak Gökbulut, bu kavramın İslamiyet öncesinde de “Aksakallı” kavramıyla Türk mitolojisinde ve sözlü edebi eserlerinde yer bulduğunu ifade etti. Doç. Dr. Yeniasır ve Doç Dr. Gökbulut, “Özellikle destanlarda geçen ‘Aksakallı’ motifinin İslamiyet sonrası destanlarda Hızır’a dönüşümünü açık şekilde görebiliriz. Bunun yanında Türk halk masallarında, halk hikayelerinde ve efsanelerinde de Hızır motifinin aniden görünüp kaybolan ve başkahramana yardımcı olan olağanüstü bir varlık olarak da sıklıkla karşımıza çıktığı görülür” dedi.
Doç. Dr. Mustafa Yeniasır ve Doç Dr. Burak Gökbulut, Hızır inanışının kaynağını da “İslam geleneklerinde de geçen Hızır inanışları, ‘Gılgamış Destanı, İskender Efsanesi, İlyas ile Haham Yeşna Bin Levi hakkındaki Yahudi efsanesi’ gibi kaynaklardan besleniyor. İsmi Kur’an-ı Kerim’de de geçen Hz. İlyas’ın ise İsrailoğullarına peygamber olarak gönderilen ve soyu Hz. Harun’a dayanan bir peygamber olduğna inanılıyor” ifadesini kullandı.



 
banner342
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.