Klinik Psikolog İpek Akbirgün, bugünün çocuklarının yalnızca ailelerinin değerleriyle değil maruz kaldıkları dijital içeriklerle büyüdüğünü, algoritmaların pedagojik gelişimi değil, etkileşim içerik ve süresini optimize ettiğini belirtti. Akbirgün şöyle konuştu:
“Daha fazla izleme, daha fazla kalış süresi, daha fazla tepki… Bu nedenle çocuklar çoğu zaman daha fazla çatışma, daha fazla öfke ve daha fazla kutuplaşma içeren içeriklerle karşılaşır. Ancak burada belirleyici olan teknoloji değil ilişkidir. Çocukların psikolojik dayanıklılığını belirleyen en güçlü faktör ekran değil; ebeveynle kurulan duygusal bağdır. Çocuklar söyleneni değil, gözlemlediklerini öğrenir. Evdeki dil, ekranın etkisini azaltabilir. Ama ekran, evdeki duygusal boşluğu dolduramaz.”
YAŞA GÖRE EKRAN SÜRE ÖNERİLERİ
Klinik Psikolog İpek Akbirgün, ekran süresinin tek başına belirleyici olmadığını, içeriğin niteliği, çocuğun yaşı, aile içi iletişim ve kullanım amacının belirleyici olduğunu söyledi.
Akbirgün 0–2 yaş için ekran önerilmediğine vurgu yaparak; sadece aileyle birlikte, görüntülü konuşma gibi sınırlı ve etkileşimli kullanım olabileceğini kaydetti.
2–5 yaş aralığındaki çocuklar için önerilen ekran süresinin günlük en fazla 1 saat olduğunu kaydeden Akbirgün, bu sürenin bölünmüş ve ebeveyn eşliğinde olmasının tercih edilmesi ve içeriğin mutlaka yaşa uygun ve sakin olması önerisinde bulundu.
İpek Akbirgün, 6–12 yaşa günlük 1–2 saat ekran süresi verilebileceğini söyleyerek, süre kadar içerik kalitesinin önemli olduğunu vurguladı; ödev için kullanımın ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
12–17 yaşta ise net saat sınırından çok öz düzenleme becerisinin hedeflenmesini öneren Akbirgün, “Ortalama 2–3 saati aşan sosyal medya kullanımı riskli olabilir. Gece kullanımı özellikle sınırlandırılmalı” dedi.
Gün içine yayılmış kısa aralıkların, uzun ve kesintisiz kullanımdan daha sağlıklı olduğunu kaydeden Akbirgün, “Sınırsız hafta sonu” uygulamasının önerilmediğini ve haftada en az 1 günün de düşük ekran günü olarak planlanabileceğini belirtti. Akbirgün, ekranın yatmadan en az 1 saat önce ekran kapatılması tavsiyesinde bulundu.
HANGİ İÇERİKLER DAHA SAĞLIKLI HANGİSİ SINIRLANDIRILMALI
Hangi içeriklerin daha sağlıklı olduğuyla ilgili olarak ise Akbirgün şu bilgileri verdi:
“Eğitsel programlar, belgeseller, üretim odaklı uygulamalar (kodlama, tasarım, müzik), gerçek arkadaşlarla kontrollü iletişim, problem çözme ve yaratıcılık içeren oyunlar.”
