Dünyanın en iyi ilk 500 üniversitesi arasında yer alan Yakın Doğu Üniversitesi, akademik yayıncılık alanındaki güncel gelişmeleri ele almak ve bilimsel üretim süreçlerine katkı sağlamak amacıyla düzenlediği “Editörler Buluşması” önemli isimleri bir araya getirdi. Dijital Eğitim ve Bilişim Birimi (DEBİM), Near East Research Innovation and Technology Area (NERITA) ile Toplumsal Araştırma ve Geliştirme Merkezi iş birliğinde gerçekleştirilen etkinlikte, akademik yayıncılığın farklı boyutları uzman konuşmacılar tarafından değerlendirildi.
Alanında uzman ulusal ve uluslararası isimleri bir araya getiren çalıştayda, akademik yayıncılığın güncel dinamikleri kapsamlı şekilde ele alındı. Çin Halk Cumhuriyeti Zhejiang University’den Prof. Dr. Rustam Shadiev, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Baş Editörü Doç. Dr. Mihrican Aylanç, TÜBİTAK ULAKBİM – EKUAL Kıdemli Uzmanı Ayşe Damla Çelik, TAGEM Başkanı Prof. Dr. Fahriye Altınay ve Yakın Doğu Üniversitesi Akademik Dergi Koordinatörü Öğr. Gör. Murat Cem Acaralp, kendi uzmanlık alanları doğrultusunda önemli değerlendirmelerde bulundu. Katılımcılar; akademik yayıncılıkta kalite standartları, uluslararası indeks süreçleri, dijital dönüşüm, açık erişim politikaları ve editoryal yönetim süreçleri gibi başlıkları farklı yönleriyle ele alarak bilgi ve deneyimlerini paylaştı.
Çalıştayın moderatörlüğünü DEBİM Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Zehra Altınay ile NERITA Başkanı Prof. Dr. Murat Özgören üstlenirken; açılış konuşmalarını ise Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Kurt ve DEBİM Müdürü Prof. Dr. Sezer Kanbul gerçekleştirdi.
Akademik yayıncılığa yön veren konular uzman isimlerle değerlendirildi...
Gün boyunca devam eden çalıştayta; Prof. Dr. Rustam Shadiev, “Makale Yazımı, Editörlük ve Hakemlik Süreçlerinde Yapay Zeka Kullanımı: Sınırlar, Etik İlkeler ve Politika Yaklaşımları” başlıklı sunumunda, yapay zekanın akademik yayıncılıkta nasıl kullanılabileceğine ilişkin güncel yaklaşımları, etik sınırları ve politika önerilerini katılımcılarla paylaştı. Prof. Dr. Fahriye Altınay ise “Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Etkili Makale Yazımı: Süreçler, Stratejiler ve İyi Uygulamalar” başlıklı konuşmasında, nitelikli bilimsel yayın üretiminde izlenmesi gereken adımları, etkili yazım stratejilerini ve başarılı uygulama örneklerini aktardı.
Doç. Dr. Mihrican Aylanç, “Güvenilir Dergi Nasıl Seçilir? Predatör Yayıncılığa Karşı Akademik Farkındalık” başlıklı sunumunda, araştırmacıların güvenilir dergileri doğru şekilde ayırt edebilmesinin önemine dikkat çekerek etik dışı yayıncılık faaliyetlerine karşı farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı. Öğr. Gör. Murat Cem Acaralp da “Akademik Dergi Yönetimi: Yayıncılık ve Pazarlama Stratejileri ile Uygulamaları” başlıklı sunumunda, dergi yönetim süreçlerinde uygulanan yöntemleri, görünürlüğü artırmaya yönelik stratejileri ve güncel yayıncılık uygulamalarını katılımcılarla paylaştı. Son olarak Ayşe Damla Çelik ise “Açık Bilim Ekosistemi ve Açık Erişim Uygulamaları: TÜBİTAK ULAKBİM Deneyimi” başlıklı sunumunda, açık erişim politikalarının bilimsel üretime sağladığı katkıları ve uygulama örneklerini aktararak çalıştaya önemli katkı sundu.
Prof. Dr. Mustafa Kurt: “Bizler niteliği savunmazsak, bilim kendiliğinden nitelikli hale gelmez.”
Bilginin ne olduğu, nasıl üretildiği ve ona neden güven duyulduğunun hem epistemolojik hem de ontolojik açıdan ele alınması gerektiğini belirten Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Kurt, bu konunun bilimsel tartışmaların merkezinde yer alması gerektiğini söyledi. Konuşmasında; Jean-François Lyotard’ın yaklaşımına da değinen Prof. Dr. Kurt, günümüzde tek bir doğrunun hakim olduğu bir bilgi çağında bulunulmadığını, bilginin çoğullaştığını ve gerçeklik algısının değiştiğini belirterek bu dönüşümün akademiyi doğrudan etkilediğini söyledi.
Editörlüğün rolüne dikkat çeken Prof. Dr. Kurt, bunun yalnızca teknik bir görev olmadığını vurgulayarak, “Editörlük; epistemolojik bir hakemlik ve ontolojik bir sorumluluk alanıdır” dedi. Hangi bilginin kabul edileceği ve hangi gerçekliğin temsil edileceğinin belirlenmesinde editörlerin kritik bir rol üstlendiğini ifade etti.
Yapay zeka, açık bilim, predatör yayıncılık ve etik tartışmaların akademik dünyayı daha karmaşık hale getirdiğini söyleyen Prof. Dr. Kurt, “Artık asıl soru, bilgiyi üretmek mi daha zor, yoksa doğru bilgiyi ayırt etmek mi?” ifadelerini kullandı. Bilimsel üretimin yalnızca yöntemsel değil aynı zamanda düşünsel bir sorumluluk gerektirdiğini vurgulayan Prof. Dr. Kurt, “Eğer bizler niteliği savunmazsak, bilim kendiliğinden nitelikli hale gelmez” dedi.
Prof. Dr. Sezer Kanbul: “Adamızdaki tüm editörleri bir araya getirerek güçlü bir akademik yayıncılık ortamı oluşturmayı ve kalıcı iş birlikleri geliştirmeyi amaçlıyoruz.”
Bilimsel yayıncılığın editörlük süreçleriyle doğrudan ilişkili olduğunu belirten DEBİM Müdürü Prof. Dr. Sezer Kanbul, “Bugün burada, akademik yayıncılığın kalbinde yer alan editörlük süreçlerini, bilimsel üretimin niteliğini ve etik ilkeleri birlikte ele almak üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz” dedi. “Editörler Buluşması”nın yalnızca bir toplantı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Kanbul, bunun aynı zamanda bilimsel bilginin üretimi, değerlendirilmesi ve yaygınlaştırılması süreçlerinde kaliteyi artırmayı hedefleyen önemli bir adım olduğunu ifade etti.
Bilimsel yayıncılığın akademik dünyanın omurgasını oluşturduğunun altını çizen Prof. Dr. Kanbul, bu sürecin sağlıklı şekilde ilerlemesinin editörlerin özverili çalışmaları, etik hassasiyetleri ve akademik titizlikleri sayesinde mümkün olduğunu belirtti. Etkinliğin devamına ilişkin planlara da değinen Prof. Dr. Kanbul, “Bu buluşmayı bir başlangıç olarak görüyoruz” dedi. Mayıs ayında Girne Üniversitesi ev sahipliğinde ikinci buluşmayı gerçekleştirmeyi hedeflediklerini belirterek, “Adamızdaki tüm editörleri bir araya getirerek güçlü bir akademik yayıncılık ortamı oluşturmayı ve kalıcı iş birlikleri geliştirmeyi amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı.