Kıbrıs’ın Schengen bölgesinin dışında kalması nedeniyle, Avrupa Birliği’nin yeni elektronik giriş/çıkış sistemi (EES) adada uygulanmayacak. EES sistemi, Nisan ayında Schengen bölgesindeki 29 ülkede tam olarak devreye girecek.
Yeni sistemle birlikte, AB veya Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) vatandaşı olmayan yolcular Schengen sınırlarına girişte fotoğraflanacak ve parmak izi verecek. Sistem, geleneksel pasaport damgalarının yerini alacak.
Ancak Kıbrıs Schengen’e dahil olmadığı için, adaya giriş yapan üçüncü ülke vatandaşları açısından mevcut uygulama devam edecek. Kıbrıs vatandaşları ise AB vatandaşı olmaları nedeniyle EES prosedürlerinden muaf olacak.
Kıbrıs’ta yasal olarak ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının da Schengen’e girişte, oturma izinlerini ibraz etmeleri yeterli olacak ve EES kayıt sistemine dahil edilmeyecekler. Bunun en dikkat çeken istisnası ise “sarı kayma” belgesine sahip İngiliz vatandaşları.
“Sarı kayma”, Brexit öncesi dönemde Kıbrıs’ta yaşayan AB ve EFTA vatandaşlarına verilen kayıt belgesi niteliğinde. AB ve EFTA vatandaşı olan sarı kayma sahipleri serbest dolaşım haklarını korurken, Brexit sonrası İngiliz vatandaşlarının Schengen’e girişlerinde yeni biyometrik oturum kartı ibraz etmeleri gerekecek. Bu kişilerin, EES sistemine tabi tutulmamak için biyometrik konut kartlarını edinmeleri gerekiyor.
EES’in yanı sıra AB, ilerleyen dönemde Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi’ni (ETIAS) devreye almayı planlıyor. Bu sistem kapsamında, aralarında Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, Gürcistan, Moldova ve Ukrayna’nın da bulunduğu “Ek II” ülkelerinin vatandaşları, Schengen’e seyahat öncesi çevrim içi başvuru yapacak ve 20 euro ücret ödeyecek. Onay belgesi üç yıl geçerli olacak ve 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalış hakkı tanıyacak.
Kıbrıs’ta yaşayan üçüncü ülke vatandaşları, İngiliz sarı kayma sahipleri hariç, ETIAS uygulamasından da muaf olacak.
Schengen bölgesinde Fransa, Yunanistan ve İspanya gibi popüler destinasyonların yanı sıra Bulgaristan ve Romanya da yer alıyor. Kıbrıs ise henüz bölgeye dahil değil. Hükümet, adanın Schengen’e katılımı için çalışmaların sürdüğünü belirtiyor.
Avrupa İçişleri Komiseri Magnus Brunner, geçtiğimiz ay Kıbrıs’a yaptığı ziyarette teknik hazırlık sürecinin ilerlediğini ve değerlendirme raporunun Avrupa Komisyonu tarafından Şubat ayı sonuna kadar kabul edilmesinin beklendiğini söyledi. Nihai kararın ise AB Konseyi tarafından oybirliğiyle alınması gerekiyor. Avrupa Parlamentosu’nun da katılım yönünde basit çoğunlukla onay vermesi şart.
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Kıbrıs’ın Schengen bölgesine katılımının hükümetin hedefleri arasında olduğunu ve sürecin hızlandırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.