Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Yönetim Kurulu Üyesi ve iş insanı Tuygun Töre, hükümetin yaptığı yüklü orandaki borçlanmaların toplumun tamamını etkilediğini söyledi. Kuzey Kıbrıs ekonomisinin ciddi bir darboğazdan geçtiğini belirten Töre, artan faiz oranları, yüksek elektrik maliyetleri ve ithal ürünlerle yaşanan rekabet nedeniyle üreticilerin olumsuz etkilendiğini vurguladı. Özellikle 5 ile 50 arasında çalışanı bulunan işletmelerin ciddi bir finansman sıkıntısı yaşadığına dikkat Töre, birçok sanayicinin çalışan sayısını azaltmaya başladığını kaydetti.
Töre, hükümetin borçlanabildiğini ancak esnaf, üretici ve sanayicinin artık borçlanmakta dahi zorlandığını söyledi.
Tuygun Töre, Kuzey Kıbrıs TV’de Ahmet Kaptan’ın sunduğu “Kaptan’ın Günlüğü” programına konuk oldu.
Tuygun Töre, hükümet tarafından hemen her ay gerçekleştirilen borçlanmaların uzun vadede halkın karşısına yüksek enflasyon, zamlar ve ekonomik daralma olarak çıktığını savundu.
Ülkedeki işletmelerin büyük bölümünün küçük ve orta ölçekli olduğunu belirten Töre, özellikle 5 ile 50 arasında çalışanı bulunan işletmelerin ciddi bir finansman sıkıntısı yaşadığını söyledi.
Töre, birçok sanayicinin çalışan sayısını azaltmaya başladığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:
“Ülke zordadır, sanayici çok daha zordadır. Hükümet borçlanabiliyor ancak esnaf, üretici ve sanayici artık borçlanmakta dahi zorlanıyor. Çok büyük bir işsizlik kapıdadır.”
Üretim sektörüne yönelik yeterli desteğin verilmediğini savunan Töre, “Batan batsın, geriye kalanlar bizimdir” anlayışıyla hareket edilmesinin ülke ekonomisi açısından büyük bir hata olacağını dile getirdi.
Lefkoşa, Alayköy ve Gazimağusa sanayi bölgelerinde çok sayıda işletmenin satılık veya devredilmek üzere olduğunu söyleyen Töre, yıllardır faaliyet gösteren firmaların dahi ayakta kalmakta zorlandığını kaydetti.
Türkiye’de üreticilere yönelik düşük faizli ve altı ay geri ödemesiz kredi paketleri açıklanmasını olumlu karşıladığını belirten Töre, aynı desteğin Kuzey Kıbrıs’taki üreticilere verilmemesinin rekabet eşitsizliği yarattığını söyledi.
Kuzey Kıbrıs’ın ithalatının büyük bölümünün Türkiye’den yapıldığını belirten Töre, desteklenen Türkiye menşeli ürünlerle Kuzey Kıbrıs’ta üretilen ürünlerin aynı pazarda rekabet ettiğine dikkat çekti.
Töre, yerli üretimin kota, fon, teşvik ve yasal düzenlemelerle korunması gerektiğini ifade ederek, bu uygulamaların dünyanın birçok ülkesinde kullanıldığını söyledi.
Programda dondurma ve süt ürünleri üzerinden örnek veren Töre, süt tozunun Kuzey Kıbrıs’a ithal edilmesinin yasak olduğunu ancak süt tozuyla üretilen ürünlerin ülkeye girebildiğini belirtti.
Bu durumun yerli üreticinin maliyetlerini yükselttiğini söyleyen Töre, saf sütle üretim yapan işletmelerin daha düşük maliyetli ithal ürünler karşısında rekabet edemediğini kaydetti.
Türkiye’de sanayide kullanılan elektriğin kilovatsaat fiyatının yaklaşık 3,5 TL olduğunu, Kuzey Kıbrıs’ta ise son zamlarla birlikte 14 TL seviyesine çıktığını söyleyen Töre, işçilik maliyetleri bakımından da büyük bir fark bulunduğunu ifade etti.
Elektrik kesintilerinin üretimde aksamalara, makine arızalarına ve ek maliyetlere neden olduğunu belirten Töre, her işletmenin jeneratör alma imkânı bulunmadığını söyledi.
Töre, geçmişte sanayiciye verilen elektrik teşviklerinin enerji fiyatlarındaki artışa rağmen güncellenmediğini belirterek, 2011 yılında uygulanan teşvik miktarının 2026 yılında da aynı seviyede kaldığını savundu.
Sanayicilerin sorunlarını hükümet yetkililerine daha yüksek sesle aktarmaya başladıklarını söyleyen Töre, üretimin hükümetlere göre değişmeyen bir devlet politikası hâline getirilmesi gerektiğini belirtti.
Töre, “Biz işimizi yapıyoruz. Sanayiciler işini yapıyor. Bize beylik laflar değil, icraat lazım” ifadelerini kullandı.