BRT’de programa katılan Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile yaptığı görüşmede beklenen bir sürecin ön hazırlıklarının gündeme geldiğini belirterek, beklenenin de BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs müzakerelerine ilişkin daha önce açıkladığı yeni inisiyatifin Haziran sonu veya Temmuz başı gibi ilk nüvelerini vermesi olduğunu söyledi.
Holguin’in de bu kapsamda görüşmeye geldiğini ifade eden Erhürman, “Biz 3 aşamalı bir süreç tasarlamıştık. Bunun birincisi Güven Yaratıcı Önlemler (GYÖ) konusunda anlamlı birtakım gelişmelerin sağlanması, ikincisi oyun başlamadan önce oyununun kurallarının belirlenmesi, 3’üncü aşama ise kapsamlı müzakerelere geçilmesiydi. Holguin ile birinci ve ikinci aşama konusunda görüşme fırsatı bulduk. Öte yandan Holguin de BM Genel Sekreteri ile birlikte yürüttükleri ön hazırlıklara ilişkin ilk verileri bizimle paylaştı. 13 Haziran Cumartesi günü Holguin ile bir kez daha toplantımız olacak” dedi.
Önceki günkü görüşmenin sadece Güven Yaratıcı Önlemler’e ilişkin olmadığını vurgulayan Erhürman, BM Genel Sekreteri ve Holguin’in çizdiği yol haritası veya belirlemeye çalıştıkları inisiyatifle ilgili içeriğe dair görüşmelerin de yapıldığını kaydetti.
Erhürman, “Benim açımdan bu görüşme samimi, yararlı ve verimliydi” ifadelerini kullandı.
Kendi pozisyonlarının baştan itibaren çok net olduğunu belirten Erhürman, siyasi eşitliğin pazarlık konusu haline getirilmeyeceği, müzakerelerin başlangıç ve bitiş tarihinin belli olacağı, geçmişteki yakınlaşmaların teyit edileceği ve Kıbrıs Rum tarafının masayı terk etmesi halinde Türk tarafının statükoya dönmeyeceği yönündeki dört maddelik önerilerinin masada ciddiyetle ele alındığını söyledi.
Baştan beri bu dört maddeyi akomode etmeyen herhangi bir sürecin içinde yer almayacaklarını dile getiren Erhürman, Holguin’in 5+1 formatında genişletilmiş toplantı öngörüsünü güçlü bir şekilde paylaşmasının, bu dört maddeyle ilgili de birtakım çalışmalar yapıldığına işaret ettiğini ifade etti.
“Çünkü aksi takdirde içeriğe dair bir 5+1 toplantının gerçekleşmesi mümkün değil” diyen Erhürman, en başından beri en basit Güven Yaratıcı Önlemler’in görüşüleceği bir 5+1 toplantıya gidilmesinin doğru olmadığını söylediklerini belirtti.
Holguin’in 5+1 toplantı için Temmuz sonu veya Ağustos başı olabileceği yönünde açıklama yaptığını anımsatan Erhürman, o zamana kadarki süreyi yeterli bulduğunu söyledi.
Ancak ifade edilen tarihlerde toplantının gerçekleşeceğinden emin olduğunu söyleyemeyeceğini belirten Erhürman, bunun nedenini şu sözlerle açıkladı:
“Çünkü 5+1 toplantının anlamı sonuç vermesini istiyoruz. Müzakere olsun diye müzakere baştan beri doğru bulmadığımız bir şey. BM de daha öncekilere benzer bir 5+1 toplantının arzu edilmediğini çeşitli vesilelerle ortaya koydu. Dolayısıyla bir 5+1 toplantı olacaksa, anlamlı sonuçların da çıkması lazım.”
Bu anlamlı sonuçların ön çalışmalarla netleştirileceğini ifade eden Erhürman, ön çalışmaların Haziran sonu ve Temmuz ortasını işaret etmesi halinde toplantının o dönemde yapılabileceğini, ancak çalışmaların Ağustos ayına kadar tamamlanamaması durumunda toplantının Eylül’e de sarkabileceğini belirtti.
Kıbrıs sorununun çözümü konusunda hiçbir şey yapılmadığını söyleyecek noktada olmadığını belirten Erhürman, böyle bir tablo çizmek istemediğini ifade etti.
Ancak arzu edilen noktaya da ulaşılmadığına vurgu yapan Erhürman, “Umarım, bütün süreç arzu ettiğimiz gibi gider ve Temmuz sonu veya Ağustos başı 5+1 toplantının gerçekleşmesini anlamlı kılacak kadar bir ön hazırlık ortaya çıkar” dedi.
