Şayet Sosyal Konut Projesinin tarihçesini öğrenmek istiyorsanız, son kitabım olan “İskan ve Göçmen Anılarım” isimli eserimi okumanız lazım. Ülkemizdeki bütün sosyal konutlar ve 1974 Mutlu Barış Harekatı sonrasındaki konutlar, İngiliz döneminin konutları, hepten o kitapta vardır.
İnsan hayatı umutlarla doludur. Gençler geleceklerini çizmek için kendilerine bir yol haritası çizerler. Özellikle kız çocukları, ta küçük yaşlardan başlarlardı çeyizlerini hazırlamaya. Dikiş, nakış, dokuma ve daha nice el işleri. Onlar yaptıkları çeyizlerine hazırlıktır esasında. Özellikle kırsal yörelerde bu adet ve alışkanlıklar hala daha devam ediyor. Türkiye’nin yöresel yerlerinde bu alışkanlık daha da yaygındır.
Her gün büyük bir zevkle izlediğimiz Reşat Akar’ın programını izlerken, benim kadim dostum merhum Ersin Taşer’in albümünden resimler gözler önüne seriliyor. O resimlerin çoğu Türkiye’nin Mersin kentinde ve yörelerinde çekilmiş şahane görüntülerdir.
O resimlerde halı dokuyan kızlar bile var. Rengarenk yemeniler ve oymalı sandıklar, peştamallar, takkeler ve omuz atkıları.
Diyeceğim şudur. Gençler ta çocukluktan başlarlar evlilik hazırlıklarına. Bir ev sahibi olmak da öyle.
İskan ve Göçmen Anılarım isimli kitabımı yazmaya ve İskan Dairesi’nde görev aldığım zamandan not almaya başlamıştım. Uygulamanın içinde olan birisi olarak o notlar, bir gün bana o kitabı yazdırdı. Yani yaşanmış gerçekler.
Şimdi bazı üniversiteden eğitimciler bana o kitabı soruyor, okuyanlar da naçizane “güzel bir kaynak” diyor.
O kitabımda pek çok kaynaktan da yararlanmışımdır.
Mesela kitabın sosyal konutlar bölümünde, eski başbakan ve Meclis Başkanı Hakkı Atun’un bana verdiği veriler çok yararlı oldu. Sosyal konutlar kaç tane, hangi bölgelere hangi tip yapıldı, kaç aile onlardan yararlandı. Bir de mimar-mühendis Artan Ilgar dostumun kitabından yararlandım.
Esasında şimdiki sosyal konutların bayrağı, eskilerden alınıp bu günlere ulaştırılan bir bayraktır.
Çok yoktur, Sosyal Konut Projesi bir yıldan az önce başlatılmıştır yeniden. Başbakan’ın girişimleriyle Sosyal Konut Projesi’nin başlatılması ve bölgelerdeki gençlerin birer konut sahibi olması, gerçekten gençlerin hayatlarına dokunma anlamında hayati bir projedir.
Sosyal Konut Projeleri, sadece konut sahibi olmayı hedeflemiyor. Kentleşmeyi, şehircilik yapımızdaki zenginliği ve kalkınmayı hedefliyor.
Şehircilik, bir eğitim dalıdır. Hakkı Atun ve Tamer Gazioğlu gibi önemli kişiler, almış oldukları eğitimleriyle toplumun gençlerine ve akademik gelişmelerine ışık tutuyorlar.
Mimarlar Odası Başkanı Onur Olguner de bu konuda Kıbrıs TV’deki programda çok önemli açıklamalar yapmış ve Sosyal Konut Projesinin önemine vurgu yapmıştır.
Onur Olguner’in vurgularından alıntı yapalım…
“Konut fiyatlarının geldiği seviyenin, gençlerin yaşadıkları bölgelerde ev sahibi olmasını zorlaştırıyor. Devlet aktif rol üstlenmesi gerekiyor.”
Devlet bu konuda çoktan aktif rol üstlenmiştir. Hakkı Atun ve emekli müsteşar Ayer Kâşif’in dönemlerinde hayata geçirilmiştir. Sosyal Konut Projesi. Ve daha da gelişerek yüzlerce genç konut sahibi olmuşlardır.
Metropol yolu, eski mezarlık karşısı, Göçmenköy ve civarı, Polis ve öğretmenler sosyal konutları hepten o projenin gerçekleşmesini gösteriyor. Sadece Lefkoşa’da gerçekleşmedi bu proje. Mağusa-Karpaz yolundaki Sosyal Konutlar, Girne’de gerçekleşenler ayrı. O dönemlerle beraber Güzelyut’ta Kaza Müdürlüğüm döneminde bir gün Artan Ilgar bana gelmiş ve kendisine Sosyal Konut yapılacak arazi göstermemi rica etmişti. Kendisine Bostancı Lefke Yolu üzerinde bir arazi göstermiş ve yeni proje o arazide gerçekleşmişti.
Onur Olguner’in vurgu yaptığı önemli bir husus daha var.
“Dikey büyümeye ihtiyacımız var.”
Bu çok önemlidir. Gerçekten daralan araziler, bize dikey büyümemiz gerektiğini gösteriyor. Yani partmanlar demek istiyor Onur Olguner.
Sosyal Konut Projeler gerçekleştirilirken nelere dikkat edilmesine de parmak basıyor Olguner.
“Yeşili koruma ve yaşanabilir kentlerle, tarihi mirasın korunması.”
Kısacası, Sosyal Konut Porjesi, tüm gençlere umut olan bir projedir.
İngiliz döneminin sosyal konutlarına değinmek istiyorum. İngilizler adadaki sosyal konut hareketini başlatmıştır, adaya geldiklrinde. Standart Evler, Belediye Evleri o projenin ilk örnekleridir.
1963 olayları ile de Göçmen Evlerinin yapımına geçilmiştir. O projeler de yine Hakkı Atun ve Ayer Kâşif zamanında hayat bulmuştur. Olgun Onurel, herhalde yeni cenerasyonun bayraktarı olarak kendini gösteriliyor.
Yani Sosyal Konut’tan ev sahibi olmanın hayati önemi…
