Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu, Türkiye’ye ilişkin 2025 ilerleme raporunu dün kabul etti. Strazburg’daki oylamada rapor 381 kabul, 107 ret ve 171 çekimser oyla geçti.
İspanyol parlamenter Nacho Sanchez Amor tarafından hazırlanan rapor, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik sürecinin mevcut koşullarda yeniden başlatılamayacağını vurgularken, Kıbrıs ve Yunanistan başlıklarını AB-Türkiye ilişkilerinin ayrılmaz unsurları arasında gösterdi.
Kıbrıslı Rum AP üyelerinden Loukas Fourlas, Michalis Hadjipantela, Giorgos Georgiou, Costas Mavrides ve Geadis Geadi oylamada çekimser kaldı.
Bağımsız AP üyesi Fidias Panayiotou ise diğer Rum vekillerden ayrılarak rapora karşı oy kullandı.
RAPORDA KIBRIS BAŞLIKLARI
Raporda Kıbrıs’a ilişkin çok sayıda başlık yer aldı. Metinde Türkiye’ye Kıbrıs’taki askerlerini çekme, Maraş’taki tek taraflı adımları durdurma, ara bölgedeki ihlallere son verme ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliği ile egemenlik haklarına saygı gösterme çağrısı yapıldı.
Raporda ayrıca, işgal altındaki bölgelerdeki Rum mallarının gaspı, Avrupa mahkemelerinin kararları, kayıp şahıslar, dini ve kültürel mirasın korunması, Türkiye kaynaklı müdahaleler nedeniyle uçuş güvenliği riskleri ve kuzeyde işgal karşıtı seslerin baskılanması gibi başlıklara da yer verildi.
GUTERRES SÜRECİNE DESTEK
Avrupa Parlamentosu raporunda, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs sorununda müzakerelerin yeniden başlamasına dönük girişimleri memnuniyetle karşılandı.
Metinde, Kıbrıs sorununda BM kararları temelinde iki toplumlu, iki bölgeli federasyon zeminine dönüş çağrısı yinelendi.
KIBRISLI TÜRK TOPLUMUNA SİYASİ ALAN VURGUSU
Raporda Türkiye’ye, Kıbrıslı Türk toplumunun adanın meşru topluluklarından biri olarak kendi siyasi iradesini ortaya koyabileceği alanı tanıması çağrısı yapıldı.
Avrupa Komisyonu’na da Kıbrıslı Türk toplumuyla temaslarını artırma ve çözüm sürecine katkı koyma çağrısı yöneltildi.
RUM VEKİLLERİN ÇEKİNCELERİ
Kıbrıs Rum basını, rapordaki Kıbrıs başlıklarının olumlu görülmesine rağmen, Kıbrıslı vekillerin bazı ifadeler nedeniyle rapora mesafeli durduğunu yazdı.
Eleştirilen başlıklar arasında Türkiye’ye Avrupa savunması ve güvenliği açısından stratejik rol atfedilmesi, AB-Türkiye Gümrük Birliği’nin güncellenmesine yönelik müzakerelerin yeniden başlatılması çağrıları ve yüksek düzeyli AB-Türkiye diyaloğunun yeniden açılması yer aldı.
Kıbrıslı vekillerin çekimser tutumunda, Türkiye’nin Kıbrıs’a ilişkin yükümlülükleri yerine getirilmeden AB-Türkiye ilişkilerinde yeni başlıkların açılmasına kapı aralanması etkili oldu.
ANKARA’YA NET MESAJ
Rapor, Türkiye’nin AB üyelik sürecinin demokratik standartlar, hukuk devleti, temel haklar ve Kıbrıs başlıklarında somut ilerleme olmadan yeniden canlandırılamayacağı mesajını verdi.
Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile işbirliği kanallarının açık tutulabileceğini kabul ederken, üyelik sürecinin siyasi ve hukuki kriterlerden bağımsız ilerleyemeyeceğini vurguladı.
