ABD, İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs, Doğu Akdeniz Enerji Merkezi kurulması için niyet bildirgesi imzaladı.
İmza törenine ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Rum Enerji Bakanı Michael Damianos, Yunanistan Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, İsrail’in ABD Büyükelçisi Dr. Yechiel Leiter katıldı.
Anlaşma, ilgili ülkeler arasında Doğu Akdeniz Enerji Merkezi aracılığıyla işbirliğini güçlendirecek bir çerçeve oluşturuyor.
Anlaşma ile ilgili açıklama yapan Bakan Wright, “Doğu Akdeniz Enerji Merkezi, Başkan Donald Trump’ın yurt içinde ve yurt dışında refah ve enerji güvenliği vizyonunu gerçekleştirmeye yardımcı olacak” dedi. Wright şöyle devam etti:
“Doğu Akdeniz, küresel enerji geliştirme için giderek daha önemli bir bölge haline geliyor ve bu anlaşma kilit müttefikler arasında işbirliğini güçlendirirken enerji bolluğu, ekonomik refah ve bölgesel istikrar ortak hedeflerimizi ilerletiyor. Houston’daki Rice Üniversitesi’nde Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’ni kurarak, bu anlaşmanın tüm üye ülkelerinin hidrokarbon geliştirme alanındaki en parlak zihinler ve sektör liderleri tarafından bir araya getirilen kalıcı bir ortaklıktan yararlanmasını sağlıyoruz.”
Güney Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD arasındaki “3+1 Doğu Akdeniz Enerji Bakanlar Diyaloğu'nun önceki gün ABD’nin Huston kentinde gerçekleştirilen toplantısının ardından ortak açıklama yayımlandı.
Ortak açıklamada, 4 ülkenin ortak kararıyla Rice Üniversitesi’nin Baker Kamu Politikası Enstitüsü’nde “Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’nin (Eastern Mediterranean Energy Center) kurulduğunun duyurulduğu bildirildi.
Huston’daki toplantı, Kasım 2025’te Atina’da gerçekleştirilen 3+1 Enerji Diyaloğu toplantısında alınan, Doğu Akdeniz bölgesinde enerji gelişimi ve güvenliğinin ileri götürülmesi inisiyatiflerinin hayata geçirilmesi hedefiyle gerçekleştirildi. 4 taraf ülke, ortak ilgi alanlarındaki hedefleri ve somut eylemlerinin kaydedileceği bir iş birliği yol haritası oluşturulmasında ve bu yıl içerisinde onaylanmasında uzlaştı.
Ortak açıklamada Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasındaki, Amerikan şirketlerine fırsatlar yaratabilecek bölgesel bağlantı inisiyatif ve projelerinin (GSI) önemine vurgu yapıldı.
İlk eylemlerden birinin, “siber güvenlik ve kritik altyapıların fiziki korunmasıyla ilgili çalışma grubu oluşturulması” olmasında uzlaşıldı. 4 taraf ülke, Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’nin (Eastern Mediterranean Energy Center) Rice Üniversitesi’nin Baker Kamu Politikası Enstitüsü’nün çalışmaya başlamasını da kutladı.
Rum Enerji Bakanı Mihalis Damianos 3+1 bakanlar görüşmesinde, Güney Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD’ iş birliğinin “yoğun jeopolitik yeniden yapılanmalar ve enerji güvenliğine ilişkin meydan okumaların arttığı bir dönemde daha büyük derinlik kazandığını” söyledi. Enerji izolasyonunun kaldırılmasının Güney Kıbrıs için stratejik öncelik olduğuna işaret eden Damianos bu çerçevede “Great Sea Interconnector/GSI” projesinin, Güney Kıbrıs ve İsrail’i Yunanistan üzerinden AB elektrik enerjisi iç piyasasına bağlayarak geniş bölgesel iş birliği platformu olabileceğini kaydetti. ABD’nin, stratejik bağlantı projelerinin hayata geçirilmesine verdiği desteğin önemine de vurgu yaptı.