Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği, "süt bedellerinin ödenmediği, Toprak Ürünleri Kurumu'nda (TÜK) arpa kalmadığı, yolsuzluk yapıldığı, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığının hayvancıya verdiği sözleri yerine getirmediği gerekçesiyle" TÜK Genel Merkezi önünde basın açıklaması yaptı.
Birlik Başkanı Adil Onalt, TÜK'te yolsuzluklar yaşandığını savunarak, Mali Polis'e konu hakkında dosya verdiklerini belirtti.
TÜK'ü arpa ithal etme konusunda "beceriksiz olmakla" suçlayan Onalt, arpa hasadına 15 günlük bir süre kaldığını, ancak TÜK ambarlarında yine arpa kalmadığını belirtti.
Dünya borsalarında 280 Dolar civarında olan arpayı TÜK'ün 308 Dolara mal ettiğini söyleyen Onalt, "Üst seviyede rantların sağlandığı en büyük kurum burasıdır (TÜK), rant sağlaya sağlaya bu kurumu da batma noktasına getirdiler" dedi.
Onalt, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Süt Endüstrisi Kurumu'nun (SÜTEK), her ayın 5 ve 20'sinde ödeme yapması gerektiğini, Mayıs'ın 15'i olmasına rağmen henüz ödeme yapmadığını, ayrıca Kurum'un üreticiye 4 ödeme geriliği bulunduğunu da savundu.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş'un tarım sektörünün büyüdüğü yöndeki beyanatının gerçekleri yansıtmadığını da ileri süren Onalt, "Bu memlekette üretimi bitirdiniz" dedi.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı'nın girdi maliyetlerinde düşüş yaşandığı gerekçesiyle süte verilen 2 TL desteği durdurduğunu, haziranda yeniden düzenleme yapılacağı sözü verilmesine rağmen halen bir çalışma yapılmadığını da ifade eden Onalt, "Üretim sektörünün en büyük düşmanı bu hükümet ve bu tarım bakanıdır" iddiasına bulundu.
Asaf kuzuları satın alan üreticilerin hala destek beklediğini, bu üreticilerin 30-35'inin kuzuları kredi ile aldığını kaydeden Onalt; küçük baş üreticisine kredili arpa verilmesi hususunda, üreticinin Kooperatif Merkez Bankasından kilo başı 7.25 TL borçlandığını aktardı. Onalt, TÜK'ün arpayı üreticiye 10.25 TL'den sattığını, küçük baş hayvan üreticine hibe arpa sözü verildiğini ancak herhangi bir çalışma yapılmadığını da söyledi.
Dünya piyasa fiyatı 180 Dolar iken alım yapılmadığını, daha sonra da spot alımlarla daha yüksek birim fiyat ödeyerek Kurum'un zarara uğratıldığını da belirten Onalt, TÜK'ün de SÜTEK'in de batma tehlikesinde olduğunu savundu.
Adil Onalt, hükümete pek çok kez sürdürülebilir yapısal bir üretim sektörü oluşturma çağrısı yapmalarına rağmen, olumlu bir geri dönüş almadıklarını da ifade etti.
Et fiyatlarının yüksek olmasının da hükümet kaynaklı olduğunu ileri süren Onalt, üretimin gerilemesi durumunda KKTC'nin ithalat bağlı bir ülke olacağını kaydetti ve "Bugün arpa yok, süt parası yok, çekler geri gelir biz faiz öderik" dedi.
Onalt, hayvancının alacağını bazen basın sayesinde alabildiğini belirtti ve hayvancının yanında durmasından dolayı basına teşekkür etti.
Çetereisi
Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Çetereisi de, kurum, kuruluş ve kooperatiflerin, siyasete alet edilerek batırma noktasına getirildiğini savundu.
Üreticinin TÜK'ten aldığı arpa karşılığında verdiği çekin, gününde bozulmaması durumunda, kuruma faiz ödemek zorunda kaldığına işaret eden Çetereisi, diğer yandan SÜTEK'in üreticiye yapması gereken ödemeyi yapmadığı için faiz ödeme zorunluluğu olmadığını kaydetti.
Bazı üreticilere, TÜK'e Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım 2025'e ait faiz borcu olduğu yönde bildirim yapıldığını belirten Çetereisi, üreticinin TÜK'ten yeni arpa alımı yapabilmesi için, Kuruma olan borcunu kapatması gerektiğini kaydetti. Çetereisi, kural böyle iken Kuruma 2025'e ait faiz borcu olan bir üreticiye, Kasım 2025 sonrası niye arpa satıldığının açıklanmasını istedi ve "Demek ki siz usulsüzlük yaptınız" dedi.
Mali Polis ve Sayıştaylığı, üreticilere 2025'e ait borç bildirimi yapılması konusunda göreve çağıran Çetereisi, TÜK'ün özel şirketler aracılığıyla getirdiği arpayı, şirkete olan borcunu ödeyemediği için, daha düşük fiyata bahse konu şirketlere sattığını da ileri sürdü.
Ülkenin yılda 150 bin ton arpaya ihtiyaç duyduğunu kaydeden Çetereisi, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığının bunu bilmesine rağmen, tonu 180 dolar iken alım yapmadığını ve spot alım yöntemiyle 310 dolara kadar ton başı alım yaptığını söyledi.
