Güney Kıbrıs polisi, sınır gözetiminde kullanılmak üzere iki insansız hava aracı sisteminin satın alınması ve operasyonel olarak devreye alınması için ihaleye çıktı. Dokuz yıllık sözleşmenin tahmini toplam değeri 20 milyon euro olarak açıklandı.
Güney Kıbrıs polisi, hava gözetleme kapasitesini artırmak amacıyla iki insansız hava aracı sistemi satın almaya hazırlanıyor.
Avrupa Birliği’nin kamu ihalelerinin yayımlandığı TED sisteminde 7 Ekim’de duyurulan ihale; iki İHA’nın yanı sıra kontrol altyapısı, ek donanımlar, bakım ve teknik destek hizmetlerini de kapsıyor.
Bu nedenle açıklanan 20 milyon euronun yalnızca iki hava aracının satın alma bedeli olmadığı, dokuz yıllık sözleşmenin toplam tahmini değerini ifade ettiği belirtildi.
İhale ilanında belirli bir marka veya modele yer verilmezken, hava araçlarının uçuş süresi, menzili, kamera özellikleri ve taşıyacağı diğer ekipmanlara ilişkin ayrıntılar da açıklanmadı.
Sözleşme dokuz yıllık olacak
Sözleşmenin süresi 108 ay olarak belirlenirken, bakım ve teknik destek hizmetlerinin yenilenmesine yönelik seçenekler de ihaleye dâhil edildi.
Hava araçlarının satın alma bedeli ile uzun vadeli bakım, yedek parça, güncelleme ve diğer hizmetlerin maliyetlerinin dağılımı ise açıklanmadı.
İhaleye katılmak isteyen şirketler, başvurularını 6 Kasım 2026’ya kadar yapabilecek. Şirketlerin soru ve açıklama talepleri için belirlenen son tarih ise 22 Ekim.
Kazanan şirket yalnızca en düşük fiyat üzerinden değil, fiyat ve kalite dengesi dikkate alınarak belirlenecek.
İhale, savunma ve güvenlik ekipmanlarının satın alınmasına ilişkin Avrupa Birliği direktifi kapsamında yürütülecek. Bu mevzuatın kullanılması, satın alınacak İHA’ların silahlı olacağı anlamına gelmiyor.
Finansmanın önemli bölümü AB’den
İhalenin tamamen veya kısmen Avrupa Birliği fonlarından karşılanacağı bildirildi. Ancak finansmanın hangi AB programından sağlanacağı ve Güney Kıbrıs bütçesinden ne kadar katkı yapılacağı açıklanmadı.
AB’nin sınır yönetimi ve iç güvenliğe yönelik farklı finansman programları bulunmasına rağmen ihalenin hangi fondan destekleneceği henüz doğrulanmadı.
Yeşil Hat’ta kullanılıp kullanılmayacağı belirsiz
İHA’ların kullanılacağı bölgeler de açıklanmadı. İhale “sınır gözetimi” amacı taşısa da sistemlerin Yeşil Hat’ta, Güney Kıbrıs kıyılarında veya başka bölgelerde görev yapıp yapmayacağı belirtilmedi.
Yeşil Hat üzerinden kaydedilen düzensiz geçişlerin 2022’de 16 bin 627 olduğu, bu sayının 2025’te 2 bin 433’e gerileyerek yaklaşık yüzde 85 azaldığı bildirildi.
İHA’ların Yeşil Hat üzerinde kullanılması hâlinde, ara bölgedeki uygulamalar ve Birleşmiş Milletler Barış Gücünün rolüne ilişkin kuralların da dikkate alınması gerekecek.
Deniz gözetiminde de kullanılabilir
İHA’ların deniz gözetimi, düzensiz göç, insan kaçakçılığı, şüpheli gemilerin belirlenmesi ve arama-kurtarma çalışmalarının desteklenmesi amacıyla da kullanılabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa ülkelerinde Hermes 900 ve Camcopter S-100 gibi farklı özelliklere sahip sistemler benzer görevlerde kullanılıyor. Ancak Güney Kıbrıs’ın bu modellerden birini satın alacağına ilişkin resmî açıklama bulunmuyor.
Sistemlerin Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex ile Avrupa sınır gözetleme ağı EUROSUR’a bilgi aktarabilecek şekilde çalışması da ihtimaller arasında bulunuyor.
Kişisel veriler tartışma konusu
İHA’ların kamera ve kayıt sistemleriyle toplayacağı görüntülerin nasıl kullanılacağı, ne kadar süre saklanacağı ve bu verilere hangi kurumların erişebileceği de yanıt bekleyen konular arasında yer alıyor.
Bakım ve teknik desteğin özel şirketler tarafından sağlanması hâlinde, şirket personelinin hassas polis verilerine erişiminin sınırlandırılması gerekecek.
İhale belgelerinde sistemlerin yüz tanıma veya benzeri özel tanımlama teknolojilerine sahip olup olmayacağına ilişkin bilgi verilmedi.
Yaklaşık 20 milyon euroluk yatırımın ardından Güney Kıbrıs polisinin sistemleri kullanacak yeterli personel ve altyapıya sahip olup olmadığı ile ilave harcamalara ihtiyaç duyulup duyulmayacağı da henüz açıklanmadı.
