Meclis Genel Kurulu’nda bütçe tartışılıyor

Meclis Genel Kurulu’nda devlet 2026 bütçesi, gelir ve giderleri tartışılıyor.

Yasama göreviyle toplanan Meclis Genel Kurulu, onaya ve bilgiye sunuş işlemleriyle başladı.

Bu çerçevede, Atatürk Öğretmen Akademisi Kuruluş (Değişiklik) tasa tasarısının komitede ivedilikle görüşülmesine ilişkin tezkeresi oy çokluğuyla kabul edildi.

Genel Kurul, komitelerden Genel Kurul’a havale edilen tezkerelerle devam etti. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Çalışma, İstihdam ve Sosyal Güvenlik Alanlarında İş Birliği Anlaşması (Onay) Yasa Tasarısı’nın, İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Önerisi’nin ve Gelir Vergisi (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nın Genel Kurul’da üçüncü görüşmesine ilişkin tezkereleri oy çokluğuyla kabul edildi.

Ardından, Ulusal Birlik Partisi (UBP) Girne Milletvekili İzlem Gürçağ Altuğra’nın 6 Mayıs tarihli partisinden istifa etmesine ilişkin tezkeresi Meclis Genel Kurulu’nun bilgisine sunuldu.

Genel Kurul, Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar İncirli’nin 62. madde tahtında konuşmasıyla devam etti.

- İncirli: “Hükümet yüzme bilmiyor, boğuluyor… Memleketi de boğuyor”

CTP Genel Başkanı İncirli, burada yaptığı konuşmada, kamu maliyesine dikkat çekerek, hükümetin yüzme bilmemesinden dolayı boğuluyor olduğunu, memleketi de beraberinde boğduğunu söyledi.

Hükümetin seçim tarihiyle ilgili tutarsız açıklamalarda bulunduğunu dile getiren İncirli, “Bu kadar tutarsızlık, belirsizlik memleketin canına okuyor.” dedi.

Söz konusu açıklamaların hükümetin seçime hazır olmamasından kaynaklandığını iddia eden İncirli, Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin seçime hazır olduğunu kaydetti. Mevcut anlayışın sürmesi halinde 2027 yılının da olumsuz etkileneceğini savunan İncirli, ekonomik sorunların derinleşeceğini ileri sürdü.

İncirli, 2026 bütçesinin "gerçekçi bir bütçe" olmadığını, rakamların birbirini tutmadığını, gelir hedeflerinin "saptığını" söyleyerek, bunun yanında borçlanmanın kontrolden çıktığını, borçların borçla ödendiğini savundu.

Gelecek yıl halkın “kötü yönetim yüzünden” maddi açıdan daha zor bir duruma düşeceğini öne süren İncirli, 2027 yılı bütçesinin de “ısrarla bu akılla oluşturulması talebini” eleştirdi.

Mevcut borç durumuna ilişkin rakamlar paylaşan İncirli, tabloyu “içinden çıkılamayacak bir borç sarmalı” olarak nitelendirdi. Devlet İç Borçlanma Senedi miktarının 9 Mayıs itibarıyla 20 milyar 886 milyon TL olduğunu kaydeden İncirli, haziran ayında 5,5 milyar TL, temmuz ayında ise 8,5 milyar TL ödeme yapılması gerektiğini söyledi. Eylül ayına kadar toplam borç yükünün 21 milyar TL’ye ulaşacağını ileri süren İncirli, Maliye’nin aylık gelirinin 8,5 milyar TL olduğunu belirterek, “Bu borç nasıl ödenecek? Bu ülke nasıl geçinecek? Memleketin diğer ihtiyaçları nasıl karşılanacak?” diye sordu.

Erken seçim çağrısının söz konusu ekonomik tablo nedeniyle yapıldığını ifade eden İncirli, bunun siyasi polemik amacı taşımadığını söyledi.

Gelirlerde de alarm verildiğini savunan İncirli, vergi sisteminin genişletilemediğini ve vergide ciddi bir adaletsizlik bulunduğunu ileri sürdü. Beyanların yeterince takip edilemediğini iddia eden İncirli, re’sen vergiler nedeniyle halkın zor durumda bırakıldığını söyleyerek, “Dört yılda ekonomik faaliyetleri kayda alamadınız” dedi.

Dolaylı vergilerin arttığını belirten İncirli, gelir düzeyi ne olursa olsun tüm yurttaşlara aynı yükün bindirildiğini ifade ederek, “Böyle adalet mi olur?” ifadelerini kullandı.

İncirli, Maliye’nin giderlerinin yılın ikinci yarısında daha da sıkıntılı bir hale geleceğini savunarak, gelirlerin giderleri karşılayamaması nedeniyle bütçenin her ay yaklaşık 3,5 milyar TL açık verdiğini söyledi.

Söz konusu açığın geçici olmadığını ifade eden İncirli, her ay kalıcı bütçe açığı oluştuğunu belirterek, “Gelir üretemeyen bir devlet ayakta duramaz” dedi. Gelecek döneme ilişkin umut verici bir tablo bulunmadığını ileri süren İncirli, 2026 yılı sonunda bütçe açığının 35 milyar TL’ye ulaşacağını iddia etti.

Kamusal hizmetlerde de gerileme yaşandığını söyleyen İncirli, “İnsanlar geçinemiyor. Memlekette yaşamak çile doldurmakla eşdeğer oldu.” değerlendirmesinde bulundu.

Yeni bir hükümetin göreve geleceğini öne süren İncirli, “Bu hükümet toplumsal istişare içerisinde yeni mali politikalarıyla bu ülkenin önünü açacak.” ifadelerini kullandı. Dört yıldır aynı politikaları uygulayan bir hükümetten yeni bir yaklaşım beklenemeyeceğini savunan İncirli, mevcut yönetimi eleştirdi.

İncirli, hükümetin uygulamalarının dört yılda 100 milyar TL’yi aşan bütçe açığına neden olduğunu savunarak, bu büyüklükteki bir açığın ne Merkez Bankası ne de ülkedeki bankacılık sistemi tarafından taşınabileceğini ileri sürdü.

2027 yılı bütçesinin ülkenin geleceği açısından kritik önem taşıdığını ifade eden İncirli, söz konusu bütçenin ülkenin geleceğini belirleyeceğini söyledi. Değişimin mümkün olduğunu dile getiren İncirli, “Günü kurtarma dönemi bitmiştir, geleceği kurtarma zamanı ise şimdidir.” ifadelerini kullandı.

Borçlarla ilgili çalışmalar başlattıklarını kaydeden İncirli, Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin bu konuda hazırlık yaptığını belirtti.

Bazı yurttaşlara yönelik Türkiye’ye giriş yasağının Cumhurbaşkanı’nın girişimleriyle kaldırıldığını hatırlatan İncirli, hükümetin ise bu süreçte bazı kişileri “jurnallediğini” iddia etti. İncirli, ülkede insanlara sahip çıkılarak yaşanabileceğini vurguladı.

-Berova: “Gelir artırıcı yasaları Meclis’e getiriyoruz. Alacağımız önlemlerle tünelin ucunda ışığı görüyoruz”

Özdemir Berova, CTP Genel Başkanı İncirli’nin ardından söz alarak yaptığı konuşmada, CTP’nin gelecek süreçle ilgili herhangi bir somut adımı olmadığı eleştirisinde bulundu, “CTP’nin tek somut önerisi, çalışma yaptığıdır.” dedi.

Ocak-şubat döneminde gelirlerde yüzde 15 oranında düşüş yaşandığını belirten Berova, savaşın ekonomik etkilerinin CTP tarafından hafife alındığını söyledi.

Mart ayı itibarıyla piyasayı korumak ve akaryakıtın ekonomi üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla yaklaşık 500 milyon TL’lik gelirden feragat edildiğini kaydeden Berova, bunun ekonomiyi desteklemek adına alınmış bir karar olduğunu kaydetti.

Gelir artırıcı yasa tasarılarının Meclis’ten geçirilmeye başlandığını ifade eden Berova, ileriki günlerde varlık barışı ve işlem vergisine ilişkin yeni yasa tasarılarının da Meclis gündemine geleceğini açıkladı.

Yeni düzenlemeler ve gelir artırıcı önlemlerle ekonomik tabloya ilişkin umutlu olduklarını belirten Berova, “Yeni yasalarla ve alacağımız gelir artırıcı önlemlerle birlikte biz tünelin ucunda ışık görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Özdemir Berova, ülkenin mevcut bütçe hacminin küçümsenemeyecek düzeyde olduğunu belirterek, asgari ücretin bugün itibarıyla birçok Avrupa ülkesinin üzerinde bulunduğunu söyledi. Berova, alım gücüne ilişkin yürütülen çalışmanın ise son aşamaya geldiğini açıkladı.

2026 yılı bütçesinin 25,5 milyar TL açıkla kapanacağının bütçe görüşmeleri sırasında da gündeme geldiğini hatırlatan Berova, şubat, mart ve nisan aylarında beklentilerin üzerinde bir borçlanma yaşandığını kabul etti.

Dünyada borcu olmayan bir ülke bulunmadığını ifade eden Berova, önemli olanın borcun sürdürülebilir olması olduğunu kaydetti.

Vergi adaleti konusunda da değerlendirmelerde bulunan Berova, bu alanda yürütülen çalışmalara işaret ederek, Vergi Dairesi’nin otomasyon sistemi sayesinde birçok işlemin izlenebilir hale geldiğini söyledi. Berova, “Vergide otomasyonun artırılmasıyla, vergi dağılımında ve kayıt dışılıkla mücadelede çok anlamlı bir yol kat edildi.” dedi.

Dahili KDV tahsilat oranının bu yıl yüzde 50 artırıldığını belirten Berova, zorlu ekonomik koşullara rağmen Maliye Bakanlığı’nın üzerine düşeni yaptığını kaydetti. Halkın rahat olması gerektiğini ifade eden Berova, mevcut hükümetin ülkeyi yönetme konusunda en deneyimli kadrolara sahip olduğunu söyledi.

- Şahali

CTP Milletvekili Erkut Şahali, yerinden söz alarak, hükümetin beklediği gelir öngörüsünü sordu.

Maliye Bakanı Berova, bayramdan kaynaklı tahsilat sorunu yaşanabileceğinden dolayı, bu ay sonunda bir miktar daha borçlanma ihtiyacı olabileceği kaydetti. Berova, bunun yanında, haziran ayı itibarıyla yeni ek borçlanmaya ihtiyaç duyulmayacağını, alınacak gelir artırıcı önlemlerle birlikte yaklaşık 20 milyar TL’lik bir alan oluşacağını, bunun nakit olarak maliyeye yansıması üzerine çalışacaklarını belirtti.

Yılsonunda borcu, 20 milyar TL civarı ve altında kapatmayı planladıklarını, bu rakamı olabildiğince aşağıya çekmeye çalıştıklarını söyleyen Berova, “Ancak savaş durumu devam ediyor, etkilerinin ne olacağını yakından takip ediyoruz.” dedi.

Gelecek hafta gelir ve giderlere ilişkin sendikalara bir sunum yapılacağını duyuran Berova, çalışmaları şeffaflıkla yürüttüklerini, hayat bulacak projeler yaptıklarını kaydetti.

- Barçın

Yerinden söz alan CTP Milletvekili Devrim Barçın da, kamu maliyesinin nakit akışında elindeki para ve ödeme mükellefiyeti doğrudan giderler arasındaki farkı sordu.

- Amcaoğlu

Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, Kredi Faiz Destek Fonu ve Kredi Garanti Fonu kapsamında Covid-19 sürecinde Meclis’in kapalı olduğu dönemde dönemin CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman ile istişare edilerek yasa gücünde kararnamelerle yaklaşık 1,6 milyar TL kredi imkânı sağlandığını hatırlattı.

Amcaoğlu, Kredi Garanti Fonu’nun yasallaştırılmasına ilişkin yapılan görüşmede CTP milletvekillerinin ret oyu vereceğinin açıklanmasını eleştirerek, bu fonların işletmelerin ayakta kalmasında kritik rol oynadığını söyledi. Amcaoğlu, Söz konusu desteklerle sektörlerde çalışan sayısının arttığını, ekonomik büyümenin sağlandığını ve ithalat-ihracat dengesinin bugünkü seviyelere geldiğini ifade etti.

Fonların siyasetten bağımsız şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Amcaoğlu, bunların işletmelerin sürdürülebilirliği açısından en önemli araçlardan biri olduğunu belirtti.

İncirli’nin 2026 bütçesine ilişkin “gerçekçi değil” eleştirisini de değerlendiren Amcaoğlu, ilk üç aylık gerçekleşmelere bakılması gerektiğini söyledi ve “Kimsenin şapkadan tavşan çıkarmaya ihtiyacı yoktur.” ifadelerini kullandı.

Üç para birimi üzerinden TL’nin yaklaşık yüzde 20 devalüe olduğu bir süreçten geçildiğini belirten Amcaoğlu, temmuz ve ağustos sonrasında doğru politikalarla bütçenin sorunsuz şekilde sürdürülebileceğini ifade etti.