Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin, Cyprus Mail gazetesine verdiği kapsamlı röportajda, bugün Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Rum Lider Nikos Hristodulidis ile gerçekleştireceği üçlü görüşmenin Kıbrıs sorununun geleceği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.
Holguin, görüşmeden sonuç çıkmaması halinde “Ben gidiyorum” diyerek, mevcut girişimin başarısız olmasının Kıbrıs sorununa “çok büyük zarar” vereceği uyarısında bulundu.
Holguin, Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlamasını hedefleyen mevcut girişimin başarısız olması halinde ciddi sonuçlar doğabileceği uyarısında bulundu.
Maria Angela Holguin, adadaki iki tarafın herhangi bir ön koşul olmaksızın esaslı müzakerelere başlamasını önerdi.
BM Genel Sekreteri Guterres’in yeterli hazırlık yapılmadan yeni bir 5+1 toplantısı düzenlemek istemediğini belirten Holguin, geçmişteki başarısız toplantıların tarafları birbirinden daha da uzaklaştırdığını söyledi.
“İşte bu nedenle Genel Sekreter iyi hazırlanılmadan 5+1 toplantısına gitmek istemiyor. Bu kez farklı olması gerektiğini söylüyor. Çünkü her başarısız toplantının tarafları daha fazla böldüğü düşünülüyor.”
Geçen yıl temmuz ayında New York’ta gerçekleştirilen genişletilmiş toplantıyı örnek gösteren Holguin, söz konusu toplantının taraflar arasındaki ayrılıkları derinleştirdiğini savundu.
“Çok kötü bir toplantıydı. Tarafları birbirinden uzaklaştırdı ve yeniden bir araya getirmek daha fazla zaman aldı. Üstelik o toplantıda bir geçiş noktasının açılması için ilk fırsat ortaya çıkmıştı. Bugün hâlâ anlaşmaya varılmasını bekliyoruz.”
“MÜZAKERELER DÖNÜŞÜMLÜ BAŞKANLIKLA BAŞLASIN”
Holguin, Kıbrıs sorununda yaklaşık on yıldır devam eden çıkmazın aşılması için müzakerelerin herhangi bir ön koşul olmaksızın başlamasını önerdi.
Ancak müzakerelerin ilk gündem maddesinin dönüşümlü başkanlık olması gerektiğini söyledi.
Kıbrıs Türk tarafının dönüşümlü başkanlık ilkesinin müzakereler başlamadan kabul edilmesini istediğini, Rum tarafının ise konunun müzakere masasında ele alınmasını savunduğunu hatırlatan Holguin, bu anlaşmazlığın başlangıçta çözülebileceğini belirtti.
Holguin “Belki de müzakerelere ön koşulsuz başlamayı düşünmeliyiz. Ancak ilk gündem maddesi dönüşümlü başkanlık olmalı. Böylece aylarca müzakere yapılıp en sonunda bu konunun ele alınması yerine, işe bununla başlanır. Anlaşma sağlanırsa devam edilir, sağlanamazsa süreç sona erer.” dedi.
Önerisini henüz liderlere sunmadığını belirten Holguin, bugün gündeme getirebileceğinin sinyalini verdi.
GEÇİŞ KAPILARINDA PAZARTESİ ANLAŞMA BEKLENTİSİ
Holguin, bugün yapılacak üçlü görüşmede yeni geçiş noktaları konusunda anlaşmaya varılabileceğine işaret etti.
Geçen yıl mart ayında Cenevre’de gerçekleştirilen genişletilmiş toplantıda dört yeni geçiş noktasının açılması konusunda karar alındığını hatırlatan Holguin, yaklaşık 20 ay geçmesine rağmen somut sonuç elde edilememesini eleştirdi.
Holguin, geçiş noktalarının yanı sıra çevre projeleri, kültürel eserler, gençlik komitesi, sivil toplumun sürece katılımı ve mayın temizleme gibi konularda da ilerleme sağlanması gerektiğini vurguladı.
“2013’TEKİ YAKINLAŞMA BELGESİ BÜYÜK KARMAŞA YARATTI”
Holguin, geçmiş müzakerelerde sağlanan yakınlaşmaları içeren belgenin neden henüz taraflara verilmediğini de açıkladı.
Rum tarafının belgenin hemen sunulmasını istediğini belirten Holguin, 2013 yılında dönemin BM Temsilcisi Alexander Downer tarafından hazırlanan yakınlaşmalar belgesinin yarattığı sorunları hatırlattı.
Belgenin dönemin liderleri Nikos Anastasiadis ve Derviş Eroğlu’na sunulmasının ardından tarafların birbirlerini suçlamaya başladığını söyledi.
“Büyük bir karmaşa çıktı. ‘Ben bunu ne zaman yaptım?’, ‘Bu doğru değil’ diyerek birbirlerini suçlamaya başladılar. Sonuçta tarafları birleştirmek yerine daha fazla böldünüz. BM bu kez bunu istemiyor. Dersimizi aldık.”
Holguin, yeni yakınlaşmalar belgesinin hazır olduğunu ancak müzakereler başladığında kullanılmak üzere bekletildiğini belirtti.
“Belgeyi hazırladık çünkü taraflar, özellikle de Kıbrıslı Rumlar, bunu istedi. Ancak belgenin sızdırılması ve tarafların birbirlerini suçlamaya başlaması için hazırlanmadı.”
