Türkiye’de çocuklar çocukluklarını yaşayamıyor. Yoksulluk nedeniyle yeterli beslenemeyen, eğitimden koparılan, çalışmak zorunda bırakılan çocuklar şiddet, istismar ve sömürünün de hedefinde. 2026 yılının ilk 10 ayında çalışırken yaşamını yitiren çocuk sayısı en az 75'e ulaşırken, 8 milyona yakın çocuk ise yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. Okuldan koparılan, tarikat ve cemaat yapılanmalarına mecbur bırakılan, istismara maruz kalan ve küçük yaşta evlendirilen çocukların tablosu da ağırlaşıyor.

Cumhurbaşkanlığı: “Geçişlerde belgeler kayıtların güncellenmesinden dolayı talep ediliyor”
Cumhurbaşkanlığı: “Geçişlerde belgeler kayıtların güncellenmesinden dolayı talep ediliyor”
İçeriği Görüntüle

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü'nde açıklanan veriler, çocukların yaşam, eğitim, sağlık, barınma ve korunma haklarının kâğıt üzerinde kaldığını bir kez daha ortaya koydu.

Nüfusun yüzde 24,8'ini oluşturan çocukların önemli bir bölümü yoksullukla mücadele ediyor. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nın araştırmasına göre yaklaşık 6,7 milyon çocuk yoksulluk sınırının altında. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre de çocukların yüzde 36,8'i yaklaşık 8 milyona yakını yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya. OECD ülkeleri arasında çocuk yoksulluğunun en yüksek olduğu ikinci ülke Türkiye.

Bu durum beslenme sorununu da beraberinde getiriyor. Eğitim Reformu Girişimi’nin (ERG) verilerine göre maddi yetersizlik nedeniyle her 10 çocuktan biri günde taze meyve ve sebze tüketemiyor. Her dört çocuktan biri düzenli protein alamıyor. Çocukların yüzde 5,5'i yetersiz beslenme nedeniyle bodurluk yaşıyor. Buna karşın okullarda ücretsiz yemek talebi karşılanmıyor. Çocukların eğitim hakkına erişiminde de ciddi eşitsizlikler yaşanıyor.

MEB’in verilerine göre yaklaşık 2 milyon çocuk örgün eğitim dışında. Ortaokuldan mezun olan 295 bini aşkın çocuk liselere hiç kayıt olmadı.

Eğitimden koparılan çocuklar çalışma yaşamına sürükleniyor. DİSK-AR'ın Eylül 2026’da yayımladığı rapora göre 15-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı 2025’te 882 bine çıktı. Çocukların maruz kaldığı şiddetin boyutu da arttı. TÜİK'e göre yıl boyunca 267 bin 794 çocuk mağdur olarak güvenlik birimlerine geldi veya getirildi. Çocukların karşı karşıya kaldığı bir diğer hak ihlali erken yaşta evlilikler. 2025'te 16-17 yaş grubunda 8 bin 68 kız çocuğu evlendirildi. Aynı yaş grubunda evlendirilen erkek çocuklarının sayısı 574 oldu.