Güney Kıbrıs’ta dün gerçekleştirilen 4’üncü Rum-Yunan Hükümetler Arası Zirvesi ile iki taraf arasında yıllardır var olan sözlü dayanışmanın kurumsal bir ortak karar mekanizması haline geldiği bildirildi.

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, Güney Kıbrıs’ın hazırlıklarını yaptığı ve Avrupa Komisyonu’nun kararına kalan Schengen Bölgesi’ne katılımı konusunda Yunanistan’ın AB Konseyi dönem başkanlığını devralacağı 1 Temmuz 2027 tarihini verdi ve bunun “ilk icraat olacağını” söyledi.

Fileleftheros haberi, “Ortak Karar Mekanizması… Kıbrıs ve Yunanistan Arasındaki 4’üncü Hükümetler Arası Zirvenin Geride Bıraktıkları” başlığıyla manşete çekti.

Habere göre, her iki taraftan da toplam 25 bakanın katıldığı zirve sonrasında yayımlanan ortak açıklamada, zirvede “uzlaşılan eylemlerin uygulanmasını izleme ve somut karar üretilmesi ile istikrarlı siyasi koordinasyon mekanizması” olarak tanımlandı. Koordinasyon sorumluluğu da Rum Başkanlık Müsteşarı İrini Piki ve Yunanistan Devlet Bakanı Akis Skeratsos’a verildi.

Zirve kapsamında bir iş birliği memorandumu ve iki niyet beyanı imzalandı. İş birliği memorandumu, ambulans personelinin paramedikal bakım konusunda eğitilmesini kapsarken, niyet beyanları Rum personelin Yunanistan Polis Subay Okulu ile Deniz Harp Okulu'nda eğitim görmesine yönelik düzenlemeleri içerdi.

Gazete, Rum güvenlik birimi mensuplarının eğitimi konusunun “ilk kez hükümetler arası zemine girdiğine sokulduğuna” dikkat çekti.

Habere göre, Rum Turizm Müsteşarlığı ile Yunanistan Turizm Bakanlığı da Ortak Eylem Planı konusunda anlaşma yaptı. Yine, Rum Araştırma İnovasyon ve Dijital Politika Müsteşarlığı ile Yunan Dijital Yönetşim Bakanlığı’nın yapay zeka ile ilgili bütün ortak eylemlerin kapsamlı koordinasyonunu üstlendi. Her iki tarafın da sıkıntısı olan iskan konusunda özel bir görüş alışverişinde bulunuldu.

Zirvenin ana bacağını yapay zeka oluşturdu. Miçotakis, Yunanistan’ın “AI Factory ‘Faros’, ‘Daidalo’ ve Yunan Dil Modeli” isimli altyapılarını Rum yönetiminin kullanımına açtı. Rum “AI Factory Antenna ‘Pharos-CY” ve Yunan ‘Faros’ altyapılarının artık her iki tarafın kamu yönetimi tarafından ortak enstrüman olarak kullanılabileceğine işaret edildi. Bu noktadaki iş birliğinin eğitim, çalışma, sağlık, kamu hizmeti, adalet, denizcilik, turizm kültür ve konsolosluk hizmetlerine yayılmakta olduğu kaydedildi.

Habere göre, EDUPLAN.AI Rum okullarında uygulamasının pilot olarak hayata geçirilmesi, yapay zekanın onkolojik hizmette enstrüman olarak kullanılması, mahkeme belgelerinin tercümesi ve Rum diyalektiğinin Faros dil verilerinde korunması konusu da masaya yatırıldı.

Miçotakis, 15 yaşından küçük çocukların bazı dijital platformlara erişiminin yasaklanmasına ilişkin planı da gündeme getirdi. Yunanistan'da söz konusu yasağın 1 Haziran 2027'de uygulanmaya başlanacağını belirten Miçotakis, Güney Kıbrıs'ın da çocukların internet ortamında korunmasına yönelik benzer bir yasal düzenlemeyi değerlendirdiğini kaydetti.

Yangınlarla mücadele de zirvenin önemli başlıkları arasında yer aldı. Yunanistan'dan 21 itfaiye personelinin Avrupa Sivil Koruma Mekanizması kapsamında bu yıl Güney Kıbrıs'ta görevlendirildiği hatırlatıldı.

İş birliğinin bir sonraki aşamasında Baf'ta kurulması planlanan Bölgesel Havadan Yangın Söndürme Merkezi CRAFS'ın oluşturulması öngörülüyor. Yunanistan'ın da katılımının planlandığı merkezin 3 milyon avroyu aşan bir finansmanla hayata geçirilmesi, daha geniş bölgesel faaliyetler için ise yaklaşık 4 milyon avro kaynak ayrılması hedefleniyor.

Miçotakis, Yunanistan'ın 2028'de yeni Canadair 515 yangın söndürme uçaklarını teslim almasının ardından hava unsurları ve altyapıların ortak kullanımının da değerlendirilebileceğini söyledi.

Ortak tatbikatlar, insansız hava araçlarıyla erken uyarı sistemleri, yapay zeka uygulamaları ve Yunanistan'ın "Aigis" sistemi de görüşmelerde ele alındı.

Liderler düzeyinde GSI gibi büyük stratejik konular da ele alındı. Miçotakis deniz dibi araştırmalarının geçen hafta başladığını hatırlattı ve “çok önemli stratejik proje” dediği GSI’yi “süreçte karşılaşılan engelleri aşarak hayata geçirmekte ısrarlı olduklarını” kaydetti. Hristodulidis bu konuda, Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Avrupa kurumlarının liderleriyle sürekli eşgüdüm halinde olduklarını söyledi.

Gazete, zirve sonrasında yapılan ortak açıklamada, GSI’ye ve MEB sınırlandırması konusuna yer verilmediğini yazdı, bu konuların “bilinçli olarak gündem dışında tutulduğuna” dikkat çekti.

Habere göre, ortak açıklamada Miçotakis de Hristodulidis de Kıbrıs sorununda, “yeni dinamiği ve müzakerelerin 2017’de Crans Montana’da kaldığı yerden yeniden başlaması için BM Genel Sekreteri ile görüşme perspektifini kutladı. Hristodulidis Rum yönetiminin “mevcut hareketliliğin değerlendirilmesi için çalıştığını” söyledi. Miçotakis ise “iki bölgeli iki toplumlu garantilerin, askerin olmadığı federasyon” hedefini ortaya koydu. Bu, yayımlanan ortak bildiride “Yunanistan’ın Hristodulidis’in çabalarına istikrarlı desteği” şeklinde yansıdı.

Gazete, Rum yönetiminin halen Schengen Bölgesi’ne katılım konusunda ön hazırlığını yaptığını ve devamının artık Avrupa Komisyonu’nun nasıl hareket edeceğine kaldığını yazdı. Habere göre, Miçotakis Güney Kıbrıs’ın Schengen’e 1 Temmuz 2027’de, Yunanistan’ın AB dönem başkanlığını almasıyla birlikte gireceğini söyledi ve “ilk icraatı olacak” vurgusunu yaptı.

Politis haberi, “Hükümetler Arası Zirve… GSI Konusunda Uyum, Schengen Konusunda Beklentiler… Yunanistan Başbakanı Miçotakis ‘Kıbrıs’ın Schengen Sözleşmesine 1 Temmuz 2027’de Gireceğini Öngörüyoruz ve bu Yunan Dönem Başkanlığı’nın İlk İcraatı Olacak” başlığıyla verdi.

Gazete, Miçotakis’in, Rum ve Yunan hükümetlerinin GSI projesiyle ilgili eşgüdümünü doğruladığını, Schengen Bölgesi’ne giriş için ise Yunanistan’ın Avrupa Birliği Komisyonu dönem başkanlığını öngördüğünü aktardı.

Güney Kıbrıs için "Mossad" önerisi
Güney Kıbrıs için "Mossad" önerisi
İçeriği Görüntüle

Haberde, Zirvede dikkat çeken konulardan birinin de Yunan tarafının, Rum yönetiminin geçen ay kurulan ve uygu verilerini alma ve işleme olanağına sahip “Earthviev Cyprus” altyapılarının Yunan mikro uyduları tarafından kullanılmasına ilgi göstermesi olduğuna dikkat çekildi.

Gazeteye göre, görüşmelerin odağında, orman yangını tehlikesinin nokta atışlı öngörülmesi, çevresel değişikliklerin izlenmesi ve su kaynaklarının etkin yönetimi maksadıyla uydu verileri ile yapay zekanın kombine edilmesi konusu yer aldı. Miçotakis, yapay zekanın gerek yangınların önlenmesi ve yönetilmesine gerek ileriki on yılların en büyük zorluğu diye nitelediği kuraklıkla mücadeleye katkı yapabileceğine işaret etti.

Alithia da haberi manşetten, “Bir Memorandum ve İki Niyet Beyanı İçin Zirve Toplantısı… Lefkoşa’da 4’üncü Kıbrıs-Yunanistan Hükümetler Arası Zirvesi” başlığıyla verdi.

Gazete, Miçotakis ve Hristodulidis’in cankurtaran, polis ve kıyı emniyeti personelinin eğitimiyle ilgili düzenlemeleri zirvenin başarısı olarak lanse ettiğini, Rum öğrencilerine Yunanistan Deniz Harp okullarında eğitim olanağından söz edildiğini ancak bu okullara kaçının ve ne zaman kabul edileceği konusunda anlaşma sağlanmadığını yazdı.

GSI konusunda yeni bir anlaşma yapılmadığı, sadece deniz dibi araştırmalarının geçen hafta başladığının doğrulandığı kaydedilen haberde, Ortak açıklamada Crans Montana’ya atıf yapıldığına işaret edildi, Hristodulidis’in 30 Haziran 2017 Guterres Çerçevesi’ni stratejik anlaşmaya zemin kabul edip etmediği sorgulandı.

Haravgi, “Kıbrıs Schengen’e 1 Temmuz 2027’de Resmen Katılacak… K. Miçotakis: ‘Yunan Dönem Başkanlığı’nın Alacağı İlk Özlü Karar Bu Olacak’” başlığını kullandı.