Turizm sezonun açılması eşiğinde Otelciler Birliği Başkanı Dimağ Çağıner’den uyarı geldi. Ekonomik kriz nedeniyle geçen yazımda dile getirmiş olduğum “Kris Masası” başlıklı yazım da bu uyarıların bir parçasıdır.
Sektörler ayrı ayrı ses veriyorlar. O nedenle bu yazımı Otel işletmecilerine ayırıyorum.
Turizm ve otel işletmeciliğini örenmişken, şimdi de karşımıza ekonomik kriz çıktı. Otel işletmeleri Birliği de “kriz masası” talebinde bulunur mu? Tabii ki bütün bunlar ekonomimizin iyileştirilmesine dairdir.
Dimağ Çağıner’in çığlığına bir bakalım:
Yaşanan mevcut kriz, daha önce yaşadığımız hiç bir krize benzemiyor. Birinci kriz şu anda bizi vurdu ve ekonomik olrak tahribat yaptı. Yani geliyor değil, geldi. Sadece daha tan etkisini hissetmedik, daha ekonomik daralma hissedilmediği için fikir yürütecek moral ve zamanımız var sanıyoruz. Hatta protesto eylemi hayallerimiz bile var. Maalesef ilk etkienensektörlerin başında gelen otelcilik ve turizm sektörü temsilcisi olarak acil olarak gerçek ve gerekli önlemleri almazsak, işsizlik ve sonuçları olacak olan ekonomik daralma o kar hızlı olacak ki, şaşırıp kalacağız. Bu bi uyarıdır. Gerçek durumu anlamak ve alınabilecek önlemleri almak, başta iktidarın ve sonra muhalefetin, ekonomik örgütlerin ve tüm sivil toplum kuruluşlarının görevidir. Topyekün birlikte hareket zorundayız.”
Takriben on yıl önce, birinci ve ikinci körfez savaşını hatırlayınız. Sonra pandemi dönemindeki olumsuzlukları. Halen devam etmekte olan İsrail-Amerika ile İran savaşları, gelecek büyük krizin görüntüsünü veriyor. O nedenle Dimağ Çağıner sesini yükseltiyor ve bütün sektörü birlikte hareket etmeye çağırıyor.
Sanırım bu çağrıya bütün turizmciler ve otel işletmecileri uyacak.
Farkındaysanız, bütün sektörler birlikte eylem yapmaya giderlerse, ne denli hükümeti köşeye sıkıştırmış olacak, anlayınız.
Yapılan beş yıldızlı oteller, ölü sezonda kolları sıvarlar ve otelin tamir ve bakımını yaparlar. Otelin sadece fiziki restorasyonunu değil, bunun masa örtüleri var, yatak örtüleri var, mutfaktaki eksikler var. Kenarı kırılmış tabak ve çay fincanlarını müşterinin önüne koyma şansı yoktur.
Baş yıldızlı otellerin kat hizmetleri, kat hizmetlerini yürüten ehil elemanlar, çevre sahili iyileştirmek, garsonların elbiselerini yenilemek, idari kadroyu yenilemek veya gözden geçirmek, çevrenin bakımını gerçekleştirmek ve daha niceleri var.
Bundan yirmi yıl önce yasalaştırdığımız “Turizm Endüstrisi Teşvik Yasası”nın amaçları ile gerçekleri yerine getirmek, hükümet-otelciler ve seyahat acenteleri kafa kafaya vererek bu badireyi aşmak çok önemlidir.
Turzim sezonunun açılması ile otelciler mevsimlik işçi alarak yüksek sezonu aşmak da çok önemlidir.
Bütün bunlar para ve teşvik ister.
Savaş nedeni ile Akdeniz’e sahili olan oteller şu anda, savaş nedeniyle rezervasyon iptalleri ile karşı karşıyadırlar. O telciler turizm fuarlarındaki çalışmalarının tam meyvelerini vereceği bir zamanda, bölgede savaş patladı.
Otelciler-seyahat acenteleri ve tur operatörleri işbirliğinde yapılan çalışmalar şu anda ve yüksek sezonda çalışmalarının meyvelerini alamamakla karşı karşıyadırlar.
Dimağ Çağıner açıklamasını detaylandırmadan yaptı ama daha da derine giderse, herhalde otelcilerin ne gibi sorunlarla kaşı karşıya olduklarına açıklık getirecek.
Rezervasyon iptalleri hem seyahat acentelerini, hem de otelcileri kara kara düşündürüyor.
Maalesef yıllarca “Turizm Konseyi” adı altında bir kuruluşu yaratamadık. İşte Çağıner’in parmak bastığı husus, birlikte hareket etmeyi gerektiriyor.
Rumlar turizmde her zaman büyük hedefler peşindedirler. Sanırım onlar da rezervayon iptallerinden ötürü kara kara düşünüyorlar.
Herhalde önümüzdeki günlerde bu sektörler harekete geçeceklerdir. Ticaret Odası ile Sanayi Odası “Kriz Masası”nı oluşturacaklar ki, bence de kriz masalarını en erken zamanda oluşması gerekiyor.
Beş yıldızlı oteller yüksek sezonda yüzde ellinin altına düşerek çalışırsa, bu sektör alarm veriyor demektir. Bazı oteller fiyatlarını düşürerek yerli turistle işletmelerini çevirmeye çalışıyorlar. Başka çareleri yoktur. İç turzim ve Türk vatandaşları herhalde bir kurtarma simiti gibi bir duruma gelecek.
Gazinosu olan otellerin bir ayrıcalığı vardır. Otelcilerin ceplerine para girmiyor ama Gazino işletmecilerinin ceplerine giriyor.
Olayı global olarak değerlendirirsek, şu anda yaşananları masaya yatırmak ve sektördeki açmazları uzun bir zincirin halkaları anlamında turizmdeki sektörlerin biribiriyle dayanışma içinde yürütmeleri halinde kaçınılmaz olacaktır.