1882 yılında doğan ve 1948 tarihinde hakkın rahmetine kavuşan; Türk Kurtuluş Savaşının önde gelen komutanlarından, “Şark Fatihi” olarak da tanınan bir asker ve de siyasetçi olan Kazım Karabekir (1946-1948) yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak da görev yapmıştır.
Doğu Cephesinde Ermeni ordusunu yenerek, Kars ve Gümrü’nün kurtarılmasını sağlayan ve Mustafa Kemal Paşa’ya Milli Mücadelenin başından itibaren desteğini sunan tarihi bir figür olan Kazım Karabekir; Cumhuriyet döneminde Türkiye’nin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasını kurmuş ve de TBMM başkanlığı yapmıştır.
I.Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşında önemli görevler üstlenerek özellikle Ermeni çeteleriyle mücadele eden, 1918’de Erzincan ve Erzurum’u, ardından Kars ve Gümrü’yü geri alan Kazım Karabekir, Doğu Cephesindeki başarıları nedeniyle “Şark Fatihi” ünvanını aldı.
Türk Kurtuluş Savaşının kritik döneminde, Mustafa Kemal Paşa’ya “Bütün Kolordumla Emrinizdeyim” diyerek büyük destek veren Kazım Karabekir Balkan Savaşları ve I.Dünya Savaşı’nda (Çanakkale, Kütül-Amare) cephelerinde görev aldı.
Kazım Karabekir 23 Temmuz 1882 İstanbul doğumlu olup 26 Ocak 1948 tarihinde vefat eden bir Türk askeri ve de “Alçıtepe Kahramanı” namıyla tanınan Kazım Karabekir Türk İstiklal Savaşının önde gelen kahramanlarındandır. İlk adı Musa Kazım olan Kazım Karabekir Paşa’nın babası, Kahraman’a bağlı Kazım Karabekir İlçesi eşrafından Mehmet Emin Paşadır.
Türk Kurtuluş Savaşı’nı başlatan komutanların arasında yer alarak Doğu Cephesinde gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edilen Kazım Karabekir, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucuları arasında yer alıp partinin genel başkanı oldu.
Türkiye Cumhuriyetinin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucuları arasında yer alan Kazım Karabekir; partisinin Genel Başkanı oldu. Afşar Türklerinden olan Kazım Karabekir’in soyu Karamanoğullarına dayanmaktadır. Jandarma Alaybeyi Mehmet Paşa’nın oğlu olarak 23 Temmuz 1882 tarihinde İstanbul’da doğan Kazım Karabekir, İlkokula İstanbul Zeyrek’te başlamıştır. Babası Mehmet Paşa’nın Mekke’ye tayin olmasıyla eğitimine burada devam etmiştir. Mehmet Paşa’nın ölmesiyle, Kazım Karabekir ailesi ile birlikte İstanbul’a gelmiş ve 1894 yılında Fatih Askeri Rüştiyesine gitmiştir. 1897 yılında Kuleli Askeri İdadisine girmiş ve bu okuldan 1899 yılında mezun olmuştur. Daha sonrasında da 1902 yılında Harbiye Mektebi’nden 1905 yılında Mekteb-i Erkan-ı Harbiye’den mezun oldu.
1907 yılında Enver Paşa ile birlikte İttihat ve Terakki Cemiyetinin Manastır şubesini kurdu. 31 Mart 1909 olayını bastırmak için kurulan Hareket Ordusu’na katılan Kazım Karabekir, 1912 yılında I. Balkan Savaşı’nda yer aldı. Avrupa’nın genel bir savaşa sürüklendiği bu dönemde görevli olarak Paris’te bulunan Kazım Karabekir, 14 Temmuz 1914 tasrihinde İstanbul’a geri döndü..
..3 Ağustos 1914 tarihinde Genel Kurmay II. (İstihbarat) Şube Müdürü olarak görevlendirilen Kazım Karabekir, Savaş konusundaki düşünceleri, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarını kuvvetlendirmek, boğazlardaki kuvvetleri desteklemek, savaşa girmekten mümkün olduğunca kaçınmaktı. Genel Kurmay’daki görevini devam ettirirken, Konya’ya bir soruşturma sebebiyle gönderilen Kazım Karabekir, 29 Kasım 1914 tarihinde “Üç yıl Hazeri Kıdem Zammı” aldı ve bunun sonucunda 1914 tarihinde Yarbay rütbesine terfi etti. 6 Ocak 1915 tarihinde Mürettep I. Kuvve-i Seferiye komutanı olarak İran harekatına gönderildi..
..Halep’e geldiğinde 3. Ordu’nun Sarıkamış’ta büyük bir felakete uğramış olduğunu, komutasına verilen kuvvetlerin Doğu Cephesine kendisinin de Süleyman Askeri Bey’in yerine Irak Havalisi Kuvvetleri Komutanlığına ve Basra Valiliğine atandığını öğrendi.
..06 Mart 1915 tarihinde İstanbul’a gelen Kazım Karabekir, 5. Kolordu’ya bağlı İstanbul Kartal’da bulunan, 14. Tümen Komutanlığına atandı. Bu görevde bulunduğu esnada , Marmara Denizi ve Karadeniz kıyılarının tahkimatı ile uğraştı. Ancak, 14. Tümen’in Gelibolu’ya gönderilmesi ile bu bölgede Seddülbahir ve Kerevizdere’deki (12-13 Temmuz 1915) savaşlarında yer aldı..
Kerevizdere Muharebeleri sırasında 5. Kolordu Komutanlığına bağlı 14. Tümen komutanı olarak bulunmaktaydı. Bu görevi sırasında 6-13 Ağustos 1915 Muharebelerinde de görev aldı. Bu muharebeler sırasında İtilaf Kuvvetleri Arıburnu ve Anafartalar bölgesine, çıkarma ile takviye ederek yapacağı taarruza karşılık Güney Cephesinden Türk Kuvveti kaydırılmasını engellemek amacıyla 6-7 Ağustos 1915 tarihlerinde bu cephenin merkezine Kirte istikametinde taarruzlar ettiler. Ancak her iki taarruz da zayiat verilerek püskürtüldü.
Kazım Karabekir’in Siyasi Hayatı: Türkiye Cumhuriyetinin ilanından sonra Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın Kurucusu ve Genel Başkanı olan Kazım Karabekir, İzmir Suikastı davasında yargılanıp beraat ettikten sonra bir süre siyasetten çekilen Kazım Karabekir, 1946-1948 yılları arasında TBMM başkanlığı yaptı. Kazım Karabekir Doğu Anadolu’da savaşın mağdur ettiği binlerce yetim çocuğu himayesine alarak okul ve yurtlar kurduğu için Yetimler Babası olarak da anılmaktadır.
İstiklal Harbimiz ve Çocuk Davamız gibi bir çok eserleri bulunan Kazım Karabekir, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı iken 26 Ocak 1948 tarihinde vefat etmiştir.
Sonuç olarak; Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı’nda (Çanakkale-Amarel) cephelerinde görev alan; Şark Fatihi olarak da tanınan, Milli Mücadelenin başından itibaren Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya büyük destek veren Kazım Karabekir’i ölümünün 78. Yıl dönümünde bir kez daha saygı ve özlemle anıyoruz.
Ruhu Şad Olsun..