Konserine en hit şarkılarından “Ağlama Sen” ile başlayan Mahsun Kırmızıgül, şıklığı ile de göz doldurdu. Ünlü sanatçı, etkileyici sahne performansı ve güçlü sesinin yanı sıra samimi tavırları ile de kendine hayran bıraktı. Geceye özel olarak hazırladığı repertuvarı ile misafirlerini tam bir müzik yolculuğuna çıkaran Mahsun Kırmızıgül, kendi şarkılarının yanı sıra Erkin Koray’dan Sezen Aksu’ya, Azer Bülbül’den İbrahim Erkal’a sevilen sanatçıların parçalarına da yer verdi. Çocukken, hikâyesinden ve sesinden çok etkilendiği Bergen’in konserine gittiğini ve kendisini de sahneye çıkardığını anlatan Mahsun Kırmızıgül, “şiddet gören bütün kadınlar için Bergen’den şarkılar söyleyelim” diyerek sanatçının “Sen Affetsen” ve “Benim İçin Üzülme” parçalarını seslendirdi. Gece boyunca romantik şarkılarla duygusal anlar yaşatan ünlü sanatçı, seslendirdiği hareketli şarkılarla da misafirlerini doyasıya eğlendirdi. Hayranları ile birlikte söylediği “Dinle” şarkısı ile tüm salonu coşturan Mahsun Kırmızıgül, “Beni sizlerle buluşturan Merit ailesine çok teşekkür ederim” dedi.

Konseri öncesinde basın mensuplarıyla bir araya gelen Mahsun Kırmızıgül, dünyanın dört bir yanından kendisini dinlemeye gelen hayranlarıyla buluşacağı için heyecanlı olduğunu söyledi. On yedi yıl ara verdiği sahnelere geri döndüğü ilk dönemlerde çok zorlandığını ifade eden Mahsun Kırmızıgül, “Artık çok iyiyim, sesim açıldı ve şarkılarımı istediğim gibi okuyabiliyorum. Yıl sonuna kadar bütün hafta sonlarım konserlerle dolu” dedi.

Sn. Ziya Öztürkler, Azerbaycan’a gidişiniz hükümet ortaklarınızdan YDP’de büyük bir rahatsızlık yaratmış. Acaba bu konuda Meclis’te yer alan partilere bilgi verilmedi miydi?

Sn. Hakan Dinçyürek, başarılı kalp cerrahlarımız, geçtiğimiz gün yine başarılı bir kalp nakli gerçekleştirmişler. Anlaşılan artık vatandaşlarımızın kalp ameliyatları için yurt dışına gitmesine gerek kalmadı…

Sn. Fikri Ataoğlu, parti genel sekreteriniz sayın Akpınar’ın geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada hayat pahalılığı ödeneği yasa tasarısı konusunda partinizin görüşü alınmadığı için bu tasarıya destek vermeyeceğinizi belirtti. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Sn. Zorlu Töre, torununuz Tuğlu Anka’nın dün yaş gününü aile içinde yaptığınız bir yaş günü organizasyonla kutlamışsınız. Allah onun yüzünü hep güldürsün. Sağlıkla nice yaşlar diyoruz…

Sn. Hasan Sadıkoğlu, İskele’nin köklü kulübü Gençler Birliği’nin yeniden Süper Lige dönmesi için desteğinizi esirgemediğinizi biliyoruz. Umarız sezon sonunda istenilen hedefe ulaşılabilir…

(Serhan Şensoy)

Yıllar önce “Kıbrıslı Türklük bir meslek haline geldi” dediğimde içerleyenler olmuştu; ama bugün dönüp baktığımızda mesele çıplak bir sosyolojik tespit olarak duruyor önümüzde. Kendini Kıbrıslı Türk kimliğiyle tanımlayan kesimin hatırı sayılır bir bölümünün kamuda istihdam edilmesi ya da oradan emekli olması, kimliğin gündelik hayatla kurduğu ilişkiyi de belirliyor. Siyasal refleksler, ekonomik talepler ve hatta “isyan” dediğimiz şey bile bu yapının içinden şekilleniyor. O yüzden hayat pahalılığına karşı yapılan bir grev, bir anda “halk ayaklanması” gibi okunabiliyor. Toplumsal olan ile kurumsal olan arasındaki çizgi silindikçe, kimlik de yavaş yavaş bir varoluş biçiminden çok, bir istihdam rejimine dönüşüyor.

(Mete Hatay)

TL’ye bağımlı olduğumuz için enflasyonla yalnız başımıza baş edemeyiz ama TC enflasyonu oranında tutmaya çalışmalıyız. Tasarrufa mutlaka riayet etmeliyiz. Bu hükümet vurgunculuk ve vergi kaçakçılığı ve yapay pahalılıkla mücadele etmiyor. Vurguncu ve kaçakçılığa ve yapay pahalılığa göz yumuyor. Değiştirilmelidir. Sadece TC’den gelen para ile işler yürümemeli ve hükümet bu yardımlarla övünmemeli. Türkiye hangi hükümetimiz başta olursa olsun yardımını esirgememiştir, esirgemeyecektir!

(İbrahim Erkan Manavoğlu)

GREV VE DEVLET

Dün sendikamız KTOEÖS nın Genel Kurulu vardı. Mali raporda giderler kısmında grev fonundan grevlere ilişki ödenen miktar genel olarak yazıyorum 35 MİLYON Türk lirası.

Yani greve giren öğretmenlere ödenen miktar bu.

Birde greve girdikleri halde ödenemeyen miktar var o da 35 MİLYON Türk Lirası

Sadece bu Meclis önündeki eylem ve grevler bu rakamın dışında çünkü henüz kesilmedi.

Anlayacağınız sadece bizim sendikamıza bağlı öğretmenlerin grevlerinden devletin cebinde kalan para YETMİŞMİLYON TÜRK LİRASI.

sadece bu öğretmenlerin grevlerinden elde edilen gelir ile tam donanımlı bir okul yaptırılabilinir.

Hatırlayın 6 Şubat depreminden devlet bir fon ayırmıştı. Bu fonda toplanan para miktarı resmi olarak açıklanmadı. Tahmini olarak 60 milyon euro nun üzerinde diye düşünürüm.

Öğrenciler hala konteynerlerde ders yaparken hala güçlendirilip eğitime sokulmayan onlarca okul varken bazı veliler bu haklı eylemlerde öğretmenlere laf söylemektedirler.

Öğretmenler olarak her türlü yıpratılmaya sendikanın kapanması için yapılan oyunlara yıldırma hareketlerine karşı dün gördüm ki öğretmenler bir o kadar daha çok sendikalarına destek veriyorlar.

Son yapılan meclis eylemlerinde ve grevlerinde Fonda para çok azaldığından dolayı sendika greve giren öğretmenlere katkı sağlayamacağı halde orayı doldurmuşlardır.

Sendikamla Gurur duyuyorum bilhassa genç öğretmenlerin dayanışmasına da saygı duyuyorum.

Helal olsun sizlere...

(Harper Orhun)

Cuma akşamı oynanan Gençlik Gücü – Cihangir maçı sonrasında özellikle seyirci oturma alanlarında bırakılan atıklar ile çöp kutularının taşmış halde olması, stadyumda hoş olmayan bir manzara oluşturduğunu ifade ettiler.

Duyarlı vatandaşlarımız, spor tesislerinin daha temiz ve düzenli tutulması gerektiğini belirterek hem ziyaretçilerin hem de taraftarların çevre temizliği konusunda daha duyarlı davranması çağrısında bulundular.

Karşılaşma öncesinde ortaya çıkan görüntülerin, ortak kullanım alanlarında temizlik bilincinin önemini bir kez daha gündeme taşırken, ülkemizde çevre temizliğinin gün geçtikçe neden bozulduğunun bir göstergeci olduğunu sözlerine ekleyen vatandaşlarımız herkesi çevre temizliğine karşı duyarlı olması gerektiğini yinelediler.

Gönyeli–Alayköy Belediye Başkanı Hüseyin Amcaoğlu, "Bu kentte sadece adımlar atılmadı, iyilik, sevgi ve dayanışma büyüdü” ifadelerini kullanarak, etkinliğin taşıdığı anlamın önemine dikkat çekti.

Yürüyüşün kalabalığı, enerjisi ve oluşturduğu atmosferle uzun süre unutulmayacak bir gün yaşandığını belirten Amcaoğlu, Kemal Saraçoğlu Lösemili Çocuklar ve Kanserle Savaş Vakfı yararına atılan her adımın, bir çocuğun umuduna ve bir ailenin gücüne dönüştüğünü vurguladı.

Sabahın erken saatlerinden itibaren alana gelen, yürüyüşe katılan ve destek veren vatandaşların kentte güçlü bir birliktelik örneği sergilediğini ifade eden Amcaoğlu, ortaya çıkan tablonun kent adına gurur verici olduğunu kaydetti.

Etkinliğe katkı koyanlara da teşekkür eden Başkan Amcaoğlu, Kuzey Kıbrıs Turkcell’e, Kemal Saraçoğlu Lösemili Çocuklar ve Kanserle Savaş Vakfı’na, Radyo Juke’a, tüm paydaşlara, sahada görev alan ekiplere ve katılım gösteren vatandaşlara yürekten teşekkür etti.

Başkan Amcaoğlu açıklamasında ayrıca, “Bugün bir kez daha gördük ki; bu kentte iyilik, birlikte yürüdükçe çoğalıyor ve doğa dostu adımlarla güçleniyor” ifadelerine yer verdi.

Philenews ve diğer internet gazeteleri Yeorgios’un, Hristiyanların Hz İsa’nın çarmıha gerildikten sonra dirildiği inancıyla bugün kutladıkları Paskalya Bayramı nedeniyle yayımladığı genelgede “vatanı kurtarma mücadelesine” atıf yaptı. Bu mücadelenin başarısı için bütün Helenlerin birlik ve ruh birliğine ihtiyaç olduğuna” işaret etti.

Hz İsa’nın çarmıha geriliş ve diriliş sürecinin Rum ve Yunan halkının tarihi süreciyle özdeşleştiren Yeorgios “acının geçici olduğuna iman ederek, diriliş ve zafer umuduyla mücadele” çağrısı yaptı.

Barış Harekatı’ndan bugüne Ada’da devam etmekte olan durumun Rum halkının “çarmıha gerilişi” olarak tanımlandığı genelgede “İsa’nın dirilişinin, kendi diriliş günlerinin de geleceğini doğruladığı” kaydedildi.

Yeorgios, Rum toplumu içerisinde “cesaretini ve ümidini yitiren, düşmanın propagandasına kapılarak iki bölgelilikten söz eden, toprağı reddeden, kaderlerine boyun eğmelerini, vatanın çarmıha gerilmesini ve daimi olarak mezarda kalmasını meşrulaştırmalarını” isteyen bir kesim bulunduğunu söyledi. Bu kesime “Bugün mücadeleden vazgeçer ve çarmıha gerilmeyi kabul edersek kesin ulusal ölümümüze sürükleniriz.” cevabını verdi ve bu ay yapılacak genel seçimlerde siyasi olgunluk gösterilerek sandığa gidilmesini ve "siyaset cahillerine, sosyal sorunlara kayıtsız kalanlara oy verilmemesini" istedi.

Genelgesinde, Yunanistan’ın kısa süre önce Güney Kıbrıs’a 4 F-16 savaş uçağı ve iki fırkateyn göndermesinden memnuniyet belirten Yeorgios, Ada’daki Yunan varlığının, kendilerini sözde “Türk işgalinden ve Kıbrıs’ın tamamını ele geçirilme tehdidinden korumak” amacıyla artarak devam etmesini diledi. Yeorgios “vatanı kurtarma mücadelesinde” başarılı olmaları için tüm Helenizm’in, tüm ulusun birlik ve uzlaşı içerisinde olması gerektiği” görüşünü de ortaya koydu.

Rum Yönetimi Lideri Nikos Hristodulidis, önceki gün Lefkoşa temas hattındaki Ay Kasiano bölgesindeki Rum askerleri ziyaret etti.

Hristodulidis Paskalya nedeniyle TV’de yayınlanan mesajında “İşgalle asla uzlaşmayacağız” dedi.

Riknews’ün haberine göre Hristodulidis Kıbrıs sorununun, uzlaşılan çerçeve ve müzakere kazanımları temelinde, AB ilke değer ve hukukuna saygıyla çözülmesi için müzakereleri derhal başlatma çabalarına devam edeceğini belirtti

Güney Kıbrıs’ta “diriliş” çanları çalmasına rağmen KKTC’deki kiliselerde çalmadığına dikkat çeken Hristodulidis “istila” olarak nitelediği 1974 Barış Harekatı’ndan bugüne “ülkenin ve vatandaşlarının zorluk çekmeye devam ettiğini” öne sürdü, “Ne kadar zorlukla ve uzlaşmazlıkla karşılaşsak da engelleri aşmak için çabalıyoruz.” dedi.

Paskalya kutlamalarında; Türkiye ve KKTC bayrakları yakan Rumlar, Kıbrıs konusunda son dönemde yaptığı açıklamaları nedeniyle Eski Savunma Bakanı, AK Parti Milletvekili Hulusi Akar’ın da posterini yaktı.

Akar'ın Türk bayrağı ile yer alan posterinin altına ise ''bir sonraki paskalyanın KKTC'de Karpaz bölgesinde bulunan Apostolos Andreas manastırında olacağı'' öne sürüldü.

Fortune Türkiye’nin “En Güçlü 50 İş Kadını Listesi” iş dünyasının yeniliklere açık, analitik düşünen ve hedef odaklı kadın liderlerini bir araya getirdi. Küresel ekonomideki işinin büyüklüğü ve önemi, işin sağlığı ve yönü, kadının kariyeri, sosyal ve kültürel etkisi de listenin belirleyici faktörleri arasında yer alırken, liste oluşturulurken şirketin büyüklüğü ve global ekonomideki önemi, kurumun performansı ve yönü, yöneticinin kariyer çizgisinde nasıl ilerlediği ve sosyal-kültürel kalkınmaya etkisi temel kriterler olarak dikkate alınıyor.

Avrupa’da ve global arenada başarıya imza atan ve Türkiye’yi başarılarıyla temsil eden kadın liderlerin yer aldığı liste, aynı zamanda iş dünyasının liderlik, yönetim ve sürdürülebilir iş stratejilerine yön veren şirketlerini, kadın istihdam politikasıyla farklılaşan marka ve kuruluşlarını da gündeme getiriyor. İş dünyasındaki kadınlar, çok yol kat ettiler.

İşte listenin metodolojisi:

Fortune editörleri adayları aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirdi:

İşletme büyüklüğü: Kişinin yönettiği işletmenin büyüklüğü, orta vadeli (üç yıllık) ve kısa vadeli (son 12 ay) gelir ve kar büyümesi, karlılık ve piyasa değeri esas alınarak.

İşletme sağlığı: Son 12 aylık likidite, işletme verimliliği ve ödeme gücü ölçütlerine göre.

İnovasyon: Kişi, başka hiç kimsenin başaramadığı ve rakiplerinin takip ettiği bir şey başardı mı?

Etki: Sözleri ve eylemleri başkalarının davranışlarını ne kadar şekillendiriyor?

Kariyer çizgisi: Kişi kariyerinin neresinde?

Tek ekibin ( Örgütlü Öğretmen) aday olması nedeniyle seçimsiz gerçekleştirilen 57’nci olağan genel kurulda uzun yıllardır sendika yönetiminde yer alan Selma Eylem ve Tahir Gökçebel yeni dönemde yönetimde yer almayacağını, Disiplin ve Denetleme Kurulu’nda görev yapacağını açıkladı.

KTOEÖS’ün merkez binasında yapılan genel kurulu yurtiçi ve yurtdışından sendika yetkilileriyle siyasi parti temsilcileri ve davetliler izledi.

Video gösterimiyle açılan genel kurulda KTOEÖS Genel Sekreteri Tahir Gökçebel ile KTOEÖS Başkanı Selma Eylem konuşma yaptı.

İncirli paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Başbakanlık Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nün yaptığı uzun açıklamada, hayat pahalılığına ilişkin düzenlemenin bu haftaki Meclis gündeminden çıkarılarak bir sonraki oturuma ertelendiği ifade edildi.

Sürecin başından beri toplumda gerilim yaratan iki temel neden vardı. Birincisi; hükümetin, hayat pahalılığı ödeneğinin kesilmesine yönelik yasa tasarılarını paydaşlarla istişare etmeden, dayatmacı bir anlayışla Meclis Genel Kurulu’na getirmesi, ardından yasalar görüşülürken, hukuka aykırı şekilde Yasa Gücünde Kararname’ye başvurmasıydı.

İkincisi ve daha önemlisi ise; çalışanlar hak ararken, eylemcilerle polisin karşı karşıya gelmesiyle toplumun kutuplaştırılması ve gerilimin derinleştirilmesiydi.

İlk günden beri hükümete açık bir çağrı yaptık: Diyalog kurun, yasaları komiteye çekin. Bunu defalarca söyledik, ısrarla anlattık. Hem kamuoyuna hem de Meclis kürsüsünde günlerce yaptığımız konuşmalarda aynı gerçeğin altını çizdik: Dayatma ile değil, istişare ile çözüm üretilir; toplumsal uzlaşı yok sayılarak atılan her adım gerilimi daha da büyütür.

Nitekim Sayın Üstel, bizzat yarattıkları gerilimin topluma verdiği zararı geç de olsa kabul ederek Meclis’i önümüzdeki hafta toplamama kararı aldıklarını açıkladı.

Lakin açıklama ciddi sorunlar içeriyor: Hükümet, kendisini Meclis Başkanlığı’nın yerine koyamaz. Yasama ile yürütmenin ayrı olduğu en temel demokratik ilkeyi hiçe sayan bu anlayış kabul edilemez.

Eğer gerçekten gerilimi düşürmek gibi bir niyetleri varsa, bunun yolu üstünden atlamak değil, Meclis’i çalıştırmaktır. Meclis Pazartesi günü açılmalı; söz konusu yasalar komiteye çekilmeli ve gecikmeksizin gerçek bir istişare süreci başlatılmalıdır.

Aksi halde hatalar zincirine bir halka daha eklenmiş olur.”

Arıklı paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Hükümet geri adım mı attı?

Sayın Başbakan, HP ile ilgili yasa tasarısının yeni bir değerlendirme yapılınca kadar askıya alındığını açıkladı...

Bazı CTP Milletvekilleri ve Sendika yöneticileri ise, Sayın Başbakanın bu açıklamasını bir geri adım olarak nitelendirdiler.

Oysa amaç, gerilen ortamı yumuşatmak, hem muhalefet hem de sendikalarla bir uzlaşı ortamı aramak. Öyle bir ortam oluşursa da ilgili yasayı komiteye geri çekip, orada yasaya son şeklini vererek tekrar Genel Kurula göndermek...

Aslında Hükumetin böyle bir ortam arayışı içinde olduğunu, bazı muhalefet Milletvekilleri ve sendika yöneticileri de biliyor.

Ama gerginlik ortamından prim kapmaya çalışanlar, Başbakanı ve Hükumeti tahrik etmeye çalışıyorlar.

Yapmayın. Ülke yeterince gerildi. Gelin pazartesi günü bu ortamı oluşturalım...

Şunu herkes bilsin ki; Bu Hükumetin, bu yasayı geçirmek için gerekli iradesi de var, nisabı da..."

Akpınar, partilerinin ortaya koyduğu duruşun farklı şekillerde yorumlanmaya çalışıldığını üzülerek takip ettiklerini belirtti. Akpınar, öte yandan Başbakan Ünal Üstel tarafından hükümet adına yapılan ve söz konusu yasanın geri çekildiğine ilişkin açıklamanın, Demokrat Parti’ye önceden herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın basın aracılığıyla öğrenildiğini belirterek, bunun koalisyon yönetimi açısından kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Akpınar'ın konuyla ilgili açıklamasının tamamı şu şekilde:

"Geçtiğimiz günlerde kamuoyunda yer alan gelişmeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, Demokrat Parti’nin ortaya koymuş olduğu duruşun farklı şekillerde yorumlanmaya çalışıldığını üzülerek takip etmekteyiz.

Öncelikle altını açık ve net bir şekilde çizmenin doğru olacağını düşünüyorum. Demokrat Parti’nin Cumhuriyet Meclisi’nde Pazartesi günü yapılacak oturuma katılmama kararı, herhangi bir davete katılmama, dışlanma ya da kişisel kırgınlık sebebiyle değildir. Kimse duruşumuzu küçültmesin ve veya küçültmeye çalışmasın. Kararımız tamamen ilkesel ve siyasi bir duruştur. Bu karar, Cumhuriyet Meclisi’ne yönelik oluşan fiili baskı ortamına, Sürecin şeffaflıktan uzak yönetilmesine ve hükümet ortakları arasında gerekli istişare mekanizmalarının işletilmemesine yönelik açık bir tepkinin sonucudur. Bu çerçevede, bazı siyasi çevreler tarafından yapılan ve Demokrat Parti’nin bu duruşunu farklı gerekçelere indirgemeye yönelik açıklamaları, kamuoyunu yanıltmaya dönük talihsiz girişimler olarak değerlendiriyoruz. Demokrat Parti, siyasetini kırgınlıklar üzerinden yürütmüyor, ilkeler üzerinden yapıyor. Hiçbir siyasi aktörün, Demokrat Parti’nin ortaya koyduğu bu net ve güçlü duruşu gölgelemeye veya kendi siyasi pozisyonuna alan açmaya çalışmasına müsaade edilmeyecektir.

Öte yandan, önceki gün Sn. Başbakan Ünal Üstel tarafından hükümet adına yapılan ve söz konusu yasanın geri çekildiğine ilişkin açıklamanın da, bir hükümet ortağı olan Demokrat Parti’ye önceden herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın basın aracılığıyla öğrenilmiş olması, koalisyon yönetimi açısından kabul edilebilir değildir. Daha önce de açıkça ifade ettiğimiz üzere, Demokrat Parti, hükümet ortağı olduğu bir yapıda, alınacak kararların dışında bırakıldığı, önceden bilgilendirilmediği ve istişare süreçlerinin işletilmediği hiçbir sürecin parçası olmayacaktır.

Bu duruşumuz, siyasi bir tercihin ötesinde, kurumsal saygı, ortak yönetim anlayışı ve devlet ciddiyetinin gereği olduğu anlaşılmalıdır. Demokrat Partinin her zaman, Halkımızın iradesine, Demokratik kurumların saygınlığına ve şeffaf yönetim anlayışına olan bağlılığını, kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğini bir kez daha dile getiriyoruz"

Öztürkler, perşembe günü oturumuna ara verdiği Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu ile ilgili açıklama yaptı.

Öztürkler, Bakü seyahatinden dönmeden önce istişarede bulunduğu Başbakan Ünal Üstel ile yaşanan gerginliğin düşürülmesi ve uzlaşı ortamının sağlanması konusunda mutabık kaldıklarını belirtti.

Gündemde bulunan yasaların gündemden çıkarılması ya da ertelenmesinin Meclis İçtüzüğü uyarınca yapılacağını kaydeden Öztürkler, Genel Kurul’un bir an önce yasama ve denetim faaliyetlerine başlaması gerektiğini ifade etti.

Sürecin sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi amacıyla bu sabah Meclis Danışma Kurulu’nu toplantıya çağıracağını açıklayan Ziya Öztürkler amaçlarının sürecin ortak akıl, paydaşların katkısı ve sağduyuyla değerlendirilmesi olduğunu yineledi.

Kamuda örgütlü sendikalar adına Kıbrıs Türk İşçi Sendikaları Federasyonu (Türk-Sen) Başkanı Arslan Bıçaklı tarafından yapılan yazılı açıklamada, Başbakan Ünal Üstel’in önceki gün yaptığı yazılı açıklamada hayat pahalılığı ile ilgili yasayı gelecek haftaki meclis oturumunda görüşeceklerini, yarınki meclisin oturumunda bölgedeki gelişmeler gündemiyle toplanacağını ifade ettiği hatırlatıldı.

Bıçaklı, Meclis iç tüzüğüne göre bu şekilde bir gündem erteleme ve yine bu şekilde bir gündem belirleme olmayacağının açık olduğunu savunarak, “Bizlerin öngörüsü hem Ulusal Birlik Partisi içerisinde yaşanan sıkıntılar, hem de hükümet ortakları arasındaki ziyaret krizi bu pazartesi günü (yarın) hükümetin nisap sağlayamamasına neden olacağı için Üstel bu şekilde bir kamuflaj taktiği geliştirmiştir.” ifadelerini kullandı.

Sendikalar olarak hem Başbakan Üstel’e hem de hükümete güvenmediklerini vurgulayan Bıçaklı, “Bu bilinç ve öngörü ile bir sonraki Meclis oturumuna kadar genel grev kararımızı askıya alırken, pazartesi günü Meclis oturumunun açılması ve geçen son oturumda kalındığı yerden devam etmesi halinde anında ülke genelinde genel grev açıklayarak Meclise geleceğimizin bilinmesini isteriz.” dedi.

Bıçaklı, bu doğrultuda genel grevi, Meclis’in Hayat Pahalılığı Yasası gündemi ile açılıncaya kadar askıya aldıklarını, bugün sendikalar olarak geniş çaplı bir toplantı yaparak hükümetin istifasına yönelik planlanan eylemleri kamuoyu ve üyeleriyle paylaşacaklarını da kaydetti.

Başbakan Üstel’in açıklamasının tamamı şu şekilde:

"Hayat pahalılığı meselesi, bugün sadece ülkemizin iç dinamiklerinden doğan bir sorun değildir. İçinde bulunduğumuz küresel konjonktür, ekonomik dengeleri tüm dünyada derinden sarsmaktadır.

Son dönemde uluslararası piyasalarda yaşanan dalgalanmalar, enerji fiyatlarındaki oynaklık ve özellikle bölgemizde yaşanan gerilimler hepimizi doğrudan etkilemektedir. İran merkezli gelişmeler ve ardından gelen süreç, her ne kadar zaman zaman kısa vadeli iyimserlik üretse de, bölgesel belirsizliğin hala güçlü şekilde devam ettiği açıktır. Böylesi bir ortamda, hiçbir ülkenin ekonomik kararlarını yalnızca iç hesaplarla alması gerçekçi değildir. Hükümetimiz de bu gerçeklikten hareket ediyor. Hükümet olarak hedefimiz nettir: Halkımızın alım gücünü korurken, ülkemizin ekonomik dengesini ve geleceğini güvence altına almak. Meclis gündemindeki hayat pahalılığı düzenlemesi, bu hedef doğrultusunda hazırlanmıştır. Ancak gelinen aşamada, toplumun farklı kesimlerinde ortaya çıkan hassasiyetleri ve küresel ekonomik belirsizlikleri birlikte değerlendirmek zorundayız. Bu çerçevede hükümet olarak, bölgemizde yaşanan gelişmeleri anlık değil, stratejik bir perspektifle takip ediyoruz. Özellikle İran merkezli gelişmelerle birlikte Lübnan’da devam eden çatışmaları üzüntüyle karşılıyor; bölgede kalıcı bir ateşkesin ve istikrarın gecikmeksizin sağlanmasının artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu açıkça ifade ediyoruz.

Bilinmelidir ki böylesi bir jeopolitik ortamda, ekonomik kararları dar ve kısa vadeli hesaplarla almak sorumsuzluk olacaktır. Hükümet olarak, ülkemizin ekonomik istikrarını riske atacak hiçbir adımı popülist baskılarla atmayacağız. Bu nedenle, hayat pahalılığına ilişkin düzenlemenin bu haftaki Meclis gündeminde ele alınmasını bir sonraki meclis oturumuna erteleme ve Meclis çalışmalarını, bölgedeki gelişmelerin seyrine göre yeniden takvimlendirme kararı aldık. Bu kararımızın önemli bir nedeni ise toplumsal gerginliği azaltmak uzlaşı ile çözüme katkı koyma fırsatı yaratmaktır.

Bu karar, değişen küresel şartları doğru okuyarak daha güçlü, daha gerçekçi ve daha sürdürülebilir bir ekonomik model ortaya koyma iradesidir. Bölgede kalıcı istikrar sağlandığı ölçüde, biz de ilgili kesimlerle görüşerek hayat pahalılığı ve ekonomik düzenlemelerimizi aynı kararlılıkla ve daha sağlam bir zeminde hayata geçireceğiz. Değerli halkım, müsterih olunuz ki bu adım herhangi bir kesimin baskısıyla atılmış bir karar değildir. Bu, devlet ciddiyetinin ve sorumluluk bilincinin bir gereğidir. Bilinmelidir ki, bugün alınacak her ekonomik karar yalnız bugünü değil, yarının istikrarını da belirleyecektir.

Diğer taraftan hayat pahalılığı meselesi yalnızca kamu maaşlarına ilişkin teknik bir düzenleme değildir; asgari ücretle geçinen vatandaşlarımızdan emeklilerimize, sosyal destek alan kesimlerden dar gelirli tüm hanelere kadar toplumun tamamını etkileyen kapsamlı bir yaşam maliyeti sorunudur. Bu anlayışla hükümet olarak eş zamanlı şekilde alım gücünü korumaya yönelik somut ve etkili adımlar atmaya devam edeceğiz.

Bununla birlikte, hayat pahalılığıyla mücadele yalnızca gelir düzenlemeleriyle değil; kamu maliyesinde disiplinin güçlendirilmesi, israfın önlenmesi ve sürdürülebilir gelir artırıcı tedbirlerin hayata geçirilmesiyle mümkündür. Bu doğrultuda, kamu harcamalarında etkinlik ve tasarruf esas alınacak, aynı zamanda ekonominin kayıtlı yapısını güçlendirecek ve devlet gelirlerini artıracak yapısal adımlar kararlılıkla atılacaktır. Hükümetimizin yaklaşımı her zaman olduğu gibi açık ve nettir: Küresel kriz ortamında popülizmle değil, akıl ve sorumlulukla hareket edeceğiz.

Tüm kesimlere çağrımız şudur: Devlet ne sendikalarla ne de halkıyla bilek güreşi yapmaz. Bu süreci bir güç mücadelesi alanına çevirmek yerine, ortak akıl zemini olarak değerlendirmek zorundayız. Bu ülkenin geleceği hepimizin ortak sorumluluğudur. Biz bu süreci bir kriz olarak değil, küresel belirsizlikler içinde ülkemizi daha dirençli hale getirme fırsatı olarak görüyoruz. Halkımız müsterih olsun. Bu hükümet, her zaman olduğu gibi, günü değil geleceği düşünerek karar almaya devam edecektir. Hükümetimiz devletimizi sahiplenip halkımızı kucaklamaktadır. Halkımızın gayesi bizim gayemizdir”

Yalnızca sanayicilerin yer alacağı yeni Sanayi Bölgeleri oluşturulmasını isteyen üyeler, mevcut bölgelerde yer bulamadıklarını ve büyüme imkanlarının kısıtlandığını ifade etti.Sanayi bölgelerindeki sanayiciler, buralardaki sorunların artık dayanılamayacak boyuta ulaştığını belirtti.

Şehirleşme nedeniyle sanayi bölgeleri dışındaki işletmelerin konutlar arasında kaldığını belirten sanayiciler, imar yasası nedeniyle bu alanlardan çıkarılmak istendiklerini ancak kendilerine alternatif sunulmadığını söyledi. Üyeler, bu sorunun tüzük değişikliğiyle çözülebileceğini vurguladılar.

Krediye erişimde ciddi sıkıntılar yaşandığını, bazı kredilerde yüksek faizler, çok ağır koşullar bulunduğunu belirten sanayiciler, “memur kefil şartının” onur kırıcı olduğunu kaydetti. Üyeler, faiz destekli sanayici kredisi talep etti.

Yerli üreticinin ithal ürünlerle rekabette zorlandığını dile getiren sanayiciler, Türkiye’deki, Güney Kıbrıs’taki ve bazı birçok ülkedeki teşviklere benzer desteklerin artırılması gerektiğini söyledi.

Ülke yöneticilerinin bir taraftan yerli sanayinin önemine dikkat çekerken diğer taraftan yerli üretimi olan ürünleri yurt dışından getirmesini, bazı hizmetlerin yurt dışından sağlanmasını eleştirerek, örneğin yerli matbaalar varken devlet eliyle yurt dışında kitap basılmasının ve benzeri hizmetler sağlanmasının kabul edilmez olduğu dile getirildi.

Bürokrasinin azaltılması ve işlemlerin tamamen dijital ortama taşınması gerektiğini belirten üyeler, bazı online işlemler başladığını ama bunda da aksamalar, kesintiler olduğunu söyledi. Üyeler, bürokrasi nedeniyle devlet dairelerinde yaşanan zaman kaybına tepki gösterdi.

Kalitesiz ve merdiven altı ürünlerin ülkeye girişinin engellenmesini isteyen sanayiciler, bu durumun hem halk sağlığını tehdit ettiğini hem de haksız rekabet yarattığını ifade etti.

Yerli üretimde de denetimlerin artırılmasını isteyen üyeler, etiketleme kurallarına uyulması, kaçak üretimin önlenmesi ve açık ürün satışının engellenmesi gerektiğini vurguladı.

Sanayiciye sağlanan yüzde 50 yatırım desteğinin sıfırlandığını belirten üyeler, sanayicinin rekabet edebilmesi, büyümesi için, bu çerçevede bina ve makine ihtiyacı olduğunu ancak bunun için verilen yatırım indirimlerinin kaldırıldığını vurguladı. Yüzde 50 yatırım indiriminin kaldırılmasını hayretle karşıladıklarını ve buna anlam veremediklerini söyleyen üreticiler, “Böyle bir ortamda insan neden yatırım yapsın” diye sordular.

Gümrüklerde yaşanan belge sorunlarına da değinen üyeler, Sanayi Odası tarafından verilen belgelerin bazı görevliler tarafından kabul edilmemesinin ciddi sıkıntı yarattığını belirtti.Bazı gümrük görevlilerinin, Sanayi Odasının üyeye verdiği belgeleri kabul etmeme eğilimi içine girdiğini anlatan üyeler, bu sorun Sanayi Odasının girişimiyle aşıldığı halde ara ara yine aynı sorunun kendilerine yaşatıldığını belirterek, artık bu sıkıntıyı yaşamak istemediklerini söylediler.

Ayrıca bazı ithal ürünlere düşük fon uygulanırken, hammadde ithalatında teşvik verilmemesinin yerli üreticiyi dezavantajlı duruma düşürdüğü ifade edildi. Üyeler, bazı ithal ürünlere çok düşük göstermelik fon koyulduğunu, halbuki aynı alanda hammadde getirirken hiçbir teşvikten faydalanamadıklarını ve fiyatlarının yükseldiğini, yurt dışından gelen muadil ürünün daha ucuza satıldığını ve artık rekabet edemez hale geldiğini söylediler.

Beş yıllık görev sürelerinde birçok zorlukla karşılaştıklarını ifade eden Kamacıoğlu, özellikle siyasi istikrarsızlık nedeniyle ilk yıl dört başbakanla çalışmak zorunda kaldıklarını belirtti. Mevcut hükümet döneminde de istedikleri ilerlemeyi tam anlamıyla sağlayamadıklarını dile getiren Kamacıoğlu, buna rağmen diğer örgütlere kıyasla daha fazla kazanım elde ettiklerini örneğin sosyal sigorta prim desteğinde bir tık daha fazla destek aldıklarını söyledi.

Sorunların çözümünde kavga yerine diyalog yolunu tercih ettiklerini vurgulayan Kamacıoğlu, sanayi sektörüne yönelik önemli bir adım olarak Sanayi Sicili çalışmalarını hayata geçirdiklerini belirtti. Bu kapsamda Sanayi Sicili/Kapasite Raporu birimi kurulduğunu, neredeyse tüm sanayi işletmelerinin ziyaret edilerek kapasite raporlarının hazırlandığını ifade etti. Yapılan çalışmalarla KKTC sanayisinin sektör ve ürün bazlı detaylı analizinin çıkarıldığını kaydetti.

Göreve geldiklerinde sanayi bölgelerinin temizliği için kampanya başlattıklarını ancak bu durumun sürdürülebilir olmadığını dile getiren Kamacıoğlu, Organize Sanayi Bölgelerindeki kronik sorunlara çözüm bulmak amacıyla Sanayi Bölgeleri birimi oluşturduklarını açıkladı.

Bu kapsamda belediyelerle iş birliği içinde temizlik faaliyetleri yürütüldüğünü, altyapı ihtiyaçlarının tespit edilerek çalışmalar yapıldığını ve OSB Yasası’nın değiştirilmesi için girişimlerde bulunulduğunu belirtti. Ancak tüm bu çabalara rağmen sanayi bölgelerinin istenilen seviyeye ulaşamadığını ifade etti.

Sanayi bölgelerindeki doluluk oranlarına da dikkat çeken Kamacıoğlu, tüm bölgelerde sanayici oranının yüzde 17, Gazimağusa’da ise yüzde 11 seviyesinde olduğunu söyledi. Yetki karmaşası ve sanayici dışı yoğunluk nedeniyle verilen sözlerin tam anlamıyla yerine getirilemediğini belirtti.

“SAN-HO PROJESİ: 50 MİLYON EURO’LUK DEV YATIRIM”

Kamacıoğlu, konuşmasında enerji alanındaki en önemli girişimlerden biri olan SAN-HO Güneş Enerji Santrali Projesi’ne de geniş yer ayırdı.

Ali Kamacıoğlu, şöyle konuştu: “Kendi şirketim için solar enerji sistemi kurdum ve bunun faydasını da gördüm. Bu çerçevede tüm sanayi için ne yapabilirim diye düşündüm ve arkadaşlarımızla SAN- HO Projesini hazırladık. Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’na başvurduk ve 25 megawattlık bir boşluk olduğunu öğrendik.

Otelcilerin de böyle bir düşüncesi vardı, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği ile projeyi ortak yapma kararı aldık. Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu akülü sistem olmasını önerdi. Depolamalı sistem yaptığımızda kapasite 25 MW güneş enerjisi kurulu güzü artı 25 depolama kapasitesi olarak, toplam kapasite 50 megawatta çıkıyor.

Çalışmalarımızı yaptık, bu çalışmalar aylarımızı aldı, aylarca SAN-HO projesiyle uğraştık. Ortada sizin paranız, size sağlanacak imkân olduğu için çok daha dikkatli olduk. Sonuçta ortada 50 milyon Euro’luk bir ihale var. İhaleye çıktık. Son zamanlarda ülkemizde ihalelerde sürekli sorunlar çıkıyor ancak bizim ihalemizde tek ses çıkmadı. Hiçbir sorun yaşamadan ihaleyi sonuçlandırdık. Çünkü çok düzgün, çok şeffaf bir ihale süreci takip ettik.

SAN-HO Projesinde arazi bulma konusunda sorun yaşıyoruz. Ülke yöneticilerinden bu konuda daha fazla ilgi isterdik. Kişi olarak da SAN-HO konusunu onur meselesi yaptım. SAN-HO projesini tamamlayıp, görevi bırakmak istiyorum. SAN- HO Projesi sonuçlandığında sanayicimizin yüzde 60’ı yeşil enerjiye dönüşecek. Son 3.5 yıldır konsantremizi bu projeye verdik, tamamlamaya kararlıyız.”

“ELEKTRİK TEŞVİKİ ŞART, MÜCADELEMİZ SÜRECEK”

Enerji maliyetlerinin sanayici üzerindeki en büyük yüklerden biri olduğunu belirten Kamacıoğlu, mevcut elektrik teşviklerinin değerini yitirdiğini ve güncellenmesi gerektiğini söyledi.

Ayrıca Kalkınma Bankası ile yapılan protokol kapsamında üyelere 10 milyonluk işletme kredisi imkânı sağlandığını, normal bankalardan faiz destekli kredi için de çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Sanayiciliğin büyük bir tutku gerektirdiğini vurgulayan Kamacıoğlu, “Sanayicilik bir kör âşık işidir” diyerek sektörün zorluklarına dikkat çekti.

Kamacıoğlu şöyle konuştu: “Sanayici işine âşık olmazsa başarı elde edemez. Aşk yalnızca insanlar arası bir duygu değil, insan işine de âşık olabiliyor. Sanayici kör kütük işine âşık olmasa Kıbrıs Türk Sanayisi buralara gelemezdi. Keşke bizim bu hassasiyetimizi, verdiğimiz mücadeleyi ülkeyi yönetenler de görebilse, daha fazla önümüzü açabilse. Maalesef üvey evlat muamelesi görüyoruz.”

Yaklaşan genel seçimlere de değinen Kamacıoğlu, Sanayi Odası olarak sanayicilerin ve toplumun faydasına olacak bir hükümet programı hazırladıklarını açıkladı. Bölgesel toplantılarda dile getirilen görüşlerin de bu programa dahil edileceğini belirten Kamacıoğlu, kendilerini ziyaret eden tüm siyasi parti temsilcilerine hazırladıkları hükümet programını vereceklerini vurguladı.

Ülkedeki ekonomik sıkıntılara da dikkat çeken Kamacıoğlu, inşaat, yükseköğretim ve turizm alanlarında sorunlar yaşandığını, Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle sorunların daha da arttığını, sorunların tüm ekonomiyi olumsuz etkilediğini söyledi.

Etkinlikte üyeler sorunlarını anlattı, beklentilerini dile getirdi; Sanayi Odası yetkilileri ise tüm görüşleri not aldı. “Geleceğimizi birlikte belirleyelim” sloganıyla düzenlenen toplantıda; üretimden ihracata, enerji maliyetlerinden finansmana, istihdamdan rekabet gücüne kadar birçok başlık sektör temsilcileriyle birlikte ele alındı.

Toplantıya Gazimağusa Belediye Başkanı Süleyman Uluçay ve bazı belediye yetkilileri de katılarak sanayicilerin sanayi bölgelerindeki sorunlarını dinledi ve soruları yanıtladı. KTSO Başkanı Ali Kamacıoğlu ve Yönetim Kurulu üyeleri de toplantıda hazır bulunarak sanayicilerin beklentilerini dinledi, sorularına cevap verdi.

Büyük bir özveriyle üretmeye devam ettiklerini ancak birçok sorunla, engelle karşı karşıya kaldıklarını belirten sanayiciler, bu özverilerinin karşılığını göremediklerini, kendi yağlarıyla kendi ciğerini pişirmek zorunda bırakıldıklarını söyledi. Türkiye’deki, Güney Kıbrıs’taki ve birçok çağdaş ülkedeki teşviklerin ülkemizdeki sanayiciye de sağlanması gerektiğini ifade eden sanayiciler, teşvik bir yana engellerle uğraşmaktan yorulduklarını vurguladı.

Sanayiciler, sanayi bölgelerindeki sorunların, sıkıntıların artık dayanılacak gibi olmadığını, eziyete dönüştüğünü de kaydetti. Sanayi bölgelerindeki işletmelerin yalnızca yüzde 17’sinin sanayici olduğuna dikkat çeken üyeler, yalnızca sanayicilerin yer alacağı, çağdaş sanayi bölgelerinin şart olduğunu söyledi.

Sanayiciler, KTSO’nun Gazimağusa’da başlattığıve diğer bölgelerle devam edecek bölgesel toplantılarını, sanayi sektörünün sorunlarının doğrudan sahadan dinlenmesi ve çözüm önerilerinin ortak akılla geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Sanayicilerin sorunlarının yerinde dinlendiği buluşmada, çözüm önerilerinin ortak akıl ve veriye dayalı analizlerle geliştirilmesi hedefleniyor.

Olayda hayatını kaybeden 27 yaşındaki Nijeryalı gencin yakın arkadaşı Joanna, binadaki koşulları “sefil” olarak nitelendirerek, tavanda büyük delikler bulunduğunu, demir çubukların aşağı sarktığını ve elektrik arızaları nedeniyle yaşamın mum ışığında sürdürüldüğünü söyledi.

Joanna, hayatını kaybeden şahısla uzun süredir arkadaş olduklarını ve birlikte spor yaptıklarını belirterek, olay günü genci evine bıraktığını ve kısa süre sonra teşekkür mesajı aldığını ifade etti. “On dakika sonra yazdı… Sonra cevap vermedi” diyen Joanna, yaşadığı şoku dile getirdi.

Arkadaşının yaşadığı daireyi daha önce ziyaret ettiğini söyleyen Joanna, “Tavan deliklerle doluydu, oturma odasında demirler sarkıyordu. ‘Böyle nasıl yaşıyorsun?’ diye sordum” ifadelerini kullandı. Joanna ayrıca, kiracıların ev sahibini binanın durumu konusunda defalarca uyardığını ancak herhangi bir önlem alınmadığını öne sürdü.

İddiaya göre apartmanda 11 daire bulunuyordu ve yaklaşık 20 kişi yaşıyordu.

Polis kaynaklarına göre, binaya ilişkin uyarıların daha önce yapıldığı ortaya çıktı. 26 Mart 2026 tarihinde Limassol Konut İdaresi tarafından bina sahiplerine gönderilen yazıda yapının “tehlikeli” olduğu ve tahliye edilmesi gerektiği bildirildi. Buna rağmen kiracıların yasal süre içinde binayı boşaltmadığı aktarıldı.

Joanna, yaşamını yitiren arkadaşının yalnızca kendi hayatını değil, başkalarını da korumaya çalıştığını belirterek, “Bina çökerken bile insanlara yardım etmek için ayrılmadı” dedi.

En acı detaylardan biri ise olaydan kısa süre önce yaşanan konuşma oldu. Joanna, “Yarım saat daha kalsaydık belki hayatta olacaktı” sözleriyle yaşadığı pişmanlığı anlattı.

Trajedinin ardından konuşan Joanna, yaşananların göçmen işçilerin yaşam koşullarını gözler önüne serdiğini belirterek, “Daha iyi bir hayat için gelen insanların böyle yaşaması çok acı” dedi.

Olayla ilgili soruşturma sürerken, facianın ardından hem ihmal iddiaları hem de bina güvenliği tartışmaları yeniden gündeme geldi.

Meclis Başkanı Ana Brnabic'in yönettiği meclis, Başbakan Vucevic'in istifası, yükseköğretim kanunu gibi konuların da bulunduğu 62 maddeyi görüşmek için toplandı.

Gündem kabulünün ardından muhalefetteki Yeşil Sol Cephe milletvekillerinden Radomir Lazovic kürsüye yöneldi ancak parlamento güvenliğinin müdahalesiyle karşılaştı. Muhalefet ve iktidar milletvekillerinin de kürsünün olduğu bölgeye gelmesiyle arbede yaşandı.

Muhalefet milletvekillerinin meşale yakması ve sis bombası atmasıyla meclis salonunu kırmızı, siyah ve beyaz dumanlar kapladı. Kavga eden milletvekillerinden bazıları yaralandı.

Meclis Başkanı Brnabic, yaptığı açıklamada, yaşananlar sırasında kafasına sis bombası isabet eden bir milletvekilinin hastaneye kaldırıldığını söyledi. Brnabic, beyin kanaması geçiren milletvekilinin hayati tehlikesinin bulunduğunu belirtti.

Bir milletvekilinin daha kafasına sis bombası isabet etmesi sonucunda yaralandığını kaydeden Brnabic, 2 milletvekilinin ise istifasını sunduğunu söyledi.

Bu arada, yaşanan kargaşanın ardından çok sayıda kişi meclis binasının önünde toplanmaya başladı.

Yangın merdiveni otelin ortasında kalıyor, yangın merdiveninin hali ortada insanların buradan çıkma ve kaçma şansı yok! Yangın merdiveni boşluğu adeta bir yangının bacağı olmuş, alt katta başlayan yangın diğer üst katlara da sıçramış. Gece yarısı rüzgarın da etkisiyle yangın şiddetini arttırdı.
 
Dünkü faciadan sonra otelin içerisinde yangın merdiveni olup olmadığı en çok tartışılan konular arasındaydı, görüntülerde yangın merdiveninin otelin içerisinde olduğu yangın sırasında yangın merdiveni boşluğunun bir baca görevi gördüğü ortaya konuyor.

Özellikle Lefkoşa'da Metehan Sınır Kapısı'nı kullanarak Güney'e geçmek için sabahtan itibaren uzun kuyruklar oluştuğu dikkat çekti.

Bize gönderdikleri video ile Girne çarşısının halini paylaşan Girne esnafları Black Friday indirimleri olmasına karşın alış-veriş için çarşıya gelen insan sayısının bir elin parmakları kadar olmadığını söylüyorlar.

Çarşı esnafı gibi cafelerin dahi boş olduğunu söyleyen bölge esnafı "Sadece Türkiye’den gelen insanlar içki sigara alıyor. Bizim insanımız da Rum’a gidiyor bugün binler ce insan güneye akın etti" dediler.