Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Diyetisyeni Banu Özbingül Arslansoyu, halsizlik başta olmak üzere pek çok sağlık sorununa yol açabilen bu durumdan korunmak için dengeli beslenmenin önemine vurgu yaptı. Yaz aylarında sağlığımızı korumak için dengeli beslenmenin ve yeterli sıvı tüketmenin önemine değinen Banu Özbingül Arslansoyu, özellikle gıda zehirlenmeleri, şok diyetler ve alkol tüketimi gibi risklere dikkat çekti. Banu Özbingül Arslansoyu; mevsiminde sebze ve meyve tüketmenin, geç saatlerde yemek yemekten kaçınmanın ve D vitamini için güneş ışığından yararlanmanın önemini vurguladı.

Şok diyetlerden kaçının; dengeli, yeterli beslenmeye odaklanın!

Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Diyetisyeni Banu Özbingül Arslansoyu, özellikle popüler hale gelen şok diyetler ile ilgili uyarılarda bulunarak bu tarz diyetlerin yılın hiçbir döneminde uygulanmaması gerektiğine vurgu yaptı. Şok diyetlerin, kısa sürede kas ve su kaybına neden olarak metabolizmayı olumsuz etkilediğini vurgulayan Özbingül Arslansoyu, özellikle aşırı sıcakların etkili olduğu bu dönemde yeterli ve dengeli beslenmenin çok önemli olduğunu belirtti.

“Sıcak havalarda iştahınız azalsa bile, kahvaltı yapmayı ve öğün atlamamaya dikkat edin. Ana öğünlerde et, süt, tahıl ve sebze gruplarına yer verin; ara öğünlerde ise meyve, komposto, süt, ayran veya kuruyemiş gibi sağlıklı seçenekleri tercih edin” ifadelerini kullanan Diyetisyen Banu Özbingül Arslansoyu, “Akşam saatlerinde metabolizmamız yavaşladığı için geç saatlerde yemek yemek sindirim, kilo ve uyku problemlerine yol açabilir. Sağlıklı bir yeme planı oluşturmak veya yediklerinizi not almak, geç saatlerde atıştırmanızı engelleyebilir” dedi.

Gazlı içeceklerden uzak durun!

Sıcak havalarda terlemeyle artan sıvı ve mineral kaybını önlemek için bol sıvı tüketilmesinin şart olduğunu belirten Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Diyetisyeni Banu Özbingül Arslansoyu, yetersiz sıvı tüketiminin konsantrasyonun azalmasına ve baş ağrılarına neden olabileceğini vurguladı. “İdrar renginiz koyulaşıyorsa, su tüketiminiz yetersiz demektir. Gazlı içecekler yerine su, taze sıkılmış meyve suyu, maden suyu, süt veya soğuk ayran tercih edin. Doğal maden suyu, vücudumuz için gerekli birçok minerali barındırır ve yazın terlemeyle kaybettiğimiz su ve minerali yerine koymak için iyi bir tercihtir” ifadelerini kullanan Diyetisyen Banu Arslansoyu, böbrek hastaları ve yüksek tansiyonu olan kişilerin maden suyu tüketimini sınırlandırması gerektiğini belirtti.

Yaz aylarında hangi sebze ve meyveler tüketilmeli?

Mevsiminde tüketilen sebze ve meyvelerin vitamin ve mineral bakımından zengin olduğunu söyleyen Diyetisyen Banu Arslansoyu, yaz aylarında taze sebze ve meyve çeşitliliğinin oldukça fazla olduğunu belirtti. Özbingül Arslansoyu yaz aylarında tüketilebilecek mevsim meyve ve sebzelerini ise şöyle sıraladı: “Haziran ayında, enginar, bezelye, bakla, semizotu, salatalık, taze patates, taze fasulye, yeşil biber, patlıcan, dolmalık biber, domates, kabak gibi sebzeler ve yeşil erik, çilek, kiraz, kayısı, şeftali, dut, vişne gibi meyveler bulunur. Temmuz ayında ise kabak, semizotu, salatalık, patates, taze fasulye, yeşil biber, patlıcan, dolmalık biber, domates, börülce gibi sebzeler ve kiraz, vişne, şeftali, karpuz, kavun, sarı erik, ahududu gibi meyveler öne çıkar. Ağustos ayında da bolca kabak, semizotu, salatalık, taze fasulye, yeşil biber, patlıcan, dolmalık biber, domates, börülce, bamya, kırmızı biber, mısır gibi sebzeler ve vişne, şeftali, karpuz, kavun, üzüm, mürdüm eriği, dut, böğürtlen, incir gibi meyveler bulunur.”

Açık büfe yemekleri, kilo kontrolünü zorlaştırıyor!

Yazın en sık karşılaşılan sağlık problemlerinden birinin gıda zehirlenmesi olduğunu belirten Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Diyetisyeni Banu Özbingül Arslansoyu, “Bu durumu önlemek için, açıkta satılan yiyecek ve içeceklerden kaçınmalı; et, balık, tavuk, süt, yumurta gibi riskli besinleri buzdolabında saklamalı ve hijyen kurallarına dikkat etmelisiniz. Meyve ve sebzeleri ise iyice yıkayarak tüketmelisiniz” dedi.

Tatillerde açık büfe yemeklerinin kilo kontrolünü zorlaştırabildiğini de hatırlatan Özbingül Arslansoyu, “Bu nedenle kızartmalar yerine ızgaraları, ağır soslu yemekler yerine sade seçenekleri tercih edin ve alkol tüketimini sınırlandırın” önerilerinde bulundu.

Ne Zaman ve Nasıl Kullanıldığı Belirleyici

Çocuklara yemek yedirirken onları oyalamak amacıyla ekran açmanın aileler arasında yaygın bir alışkanlığa dönüştüğünü belirten Doç. Dr. Taygun Dayı, “Dijital ekranlar artık hayatın bir gerçeği ancak çocuklar için ne kadar, ne zaman ve nasıl kullanıldığı son derece belirleyici” diyerek, yanlış ekran alışkanlıklarının obezite başta olmak üzere ciddi yeme bozukluklarına yol açtığını vurguladı.

Çocukların özellikle ilk iki yaşta ekranlardan tamamen uzak tutulması gerektiğine dikkat çeken Doç. Dr. Dayı, araştırmaların çocukların ekranla ilk temasının henüz 6'ncı aydan itibaren, yani tamamlayıcı beslenmeye geçiş sürecinde başladığını gösterdiğini belirtti. Yemek sırasında çocuğu oyalamak için açılan ekranların iştah mekanizmasını bozduğunu ifade eden Dayı, “Bu alışkanlıklar, çocuğun açlık–tokluk sinyallerini fark etmesini zorlaştırarak ilerleyen yaşlarda beslenme davranışlarını olumsuz etkiliyor” dedi.

Dört Saat ve Üzeri Bağımlılık Göstergesi!

Günde dört saat ve üzeri ekran kullanımının “ekran bağımlılığı” olarak kabul edildiğini hatırlatan Doç. Dr. Taygun Dayı, bu durumun fizyolojik etkilerini şöyle özetledi: “Ekran bağımlılığı; artan iştah, kontrolsüz besin tüketimi, yeme atakları ve gece uykularında azalma ile doğrudan ilişkilidir. Uyku süresi azaldıkça uyanık kalınan zaman diliminde yemek yeme isteği artıyor. Bu da istemsiz kilo alımına, tekdüze beslenmeye ve çocukluk çağı obezitesine davetiye çıkarıyor.”

Dijital maruziyetin yalnızca kilo alımıyla sınırlı kalmadığını, ergenlik döneminde ruhsal ve davranışsal sorunlara da yol açtığını belirten Doç. Dr. Dayı; kontrolsüz beslenme sonrası gelişen pişmanlık duygusunun, dijital içeriklerin yarattığı ideal beden baskısıyla birleştiğinde tehlikeli bir boyuta ulaştığını söyledi. Akran zorbalığı ve bozulmuş beden algısının özellikle ergenlerde anoreksiya nervoza gibi hayati risk taşıyan yeme bozukluklarını tetikleyebildiğini vurguladı.

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Veteriner Dairesi ekipleri 20 Haziran- 22 Temmuz tarihleri arasında 12 süt ürünleri işletmesi, 8 et işleme tesisi, 1 kanatlı yetiştiriciliği işletmesi, 2 bal paketleme tesisi ve 1 kanatlı kesimhanesi denetlendi.

23 bal, 15 et ürünü ve 8 süt ürünü numunesi de yetkili laboratuvarda mikrobiyolojik ve kimyasal analize tabi tutuldu.

Veteriner Dairesi, halk sağlığının korunması ve tüketicilere güvenilir gıda sağlanması için denetimleri ve laboratuvar analizlerini sürdüreceğini belirtti.

Avrupa ülkelerinde koruyucu sağlık politikaları ve yaygın eğitim sayesinde vaka sayıları düşerken Türkiye ve KKTC’de genç vakalarda bir miktar artış görüldüğünü belirten Vudalı, “Özellikle risk grubundaki kişilerin düzenli test yaptırmadığını gözlemliyoruz” dedi.

HIV/AIDS konusundaki güncel durumu, tanı ve tedavi yöntemleriyle virüsten korunma yollarını Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) anlatan Emre Vudalı, erken tanının hem bireyin sağlığını korumak hem de toplumdaki bulaş zincirini kırmak için çok önemli olduğunu vurguladı.

Vudalı, “HIV pozitif insanları mimlemek veya soyutlamak yerine topluma kazandırmak gerekiyor. Tedavi edilen HIV, tansiyon veya diyabetten farklı değil... Tedavi edilen HIV, tansiyon veya diyabetten farklı değil... İlaçlarını düzenli kullanan hastalar hayatlarına kaldığı yerden devam edebilir” dedi.

Son günlerde Lefke bölgesine yönelik sosyal medyada yer alan iddialara da değinen Vudalı, bu bölgeden temas şüphesiyle test yaptırmak için hastaneye başvuran kimse olmadığını da ifade etti.

- 29 yılda 178 vaka: “Son 4 yılda genç vakalarda artış oldu”

Ülke genelindeki verilere değinen Vudalı, KKTC’de ilk vakanın tespit edildiği 1997 yılından bu yana geçen 29 yıllık süreçte, toplam 178 KKTC vatandaşının HIV pozitif olarak kayıtlara geçtiğini belirtti.

Bu süreç zarfında 11 hastanın kaybedildiğini belirten Vudalı, şu an aktif olarak takip ve tedavi edilen vaka sayısının 168 olduğunu kaydetti.

Ülkede her yıl ortalama 15 ila 20 yeni vaka bildirimi yapıldığını ifade eden Vudalı, bu kişilerin ağırlıklı olarak cinsel açıdan aktif dönemde bulunan 20 ile 40 yaş arasındaki bireyler olduğunu aktardı.

Vudalı, son 4 yıllık istatistikler incelendiğinde vaka sayılarında artış gözlemlediklerini dile getirerek, yılbaşından bugüne kadar ise Sağlık Bakanlığı’na toplam 13 yeni HIV pozitif vakası bildirildiğini açıkladı.

- “Herkes virüsten etkilenebilir”

HIV’in din, dil, etnik köken, yaş veya cinsel yönelim gözetmeksizin herkesi etkileyebileceğini vurgulayan Dr. Emre Vudalı, “İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü” olarak adlandırılan bu virüsle enfekte olan kişilerin tedavi almaması halinde, bağışıklık sistemlerinin zamanla savunmasız hale geleceğini hatırlattı.

- HIV ve AIDS farkı: “AIDS hastalığın son evresidir”

Toplumda sıkça birbirine karıştırılan HIV ve AIDS kavramları arasındaki farkı da açıklayan Vudalı, her HIV pozitif bireyin AIDS olmadığını anlattı.

Vudalı, “Kazanılmış Bağışıklık Yetmezlik Sendromu” olarak adlandırılan AIDS’in HIV’in neden olduğu hastalığın son klinik evresi olduğunu belirtti.

- Grip benzeri belirtilerle başlıyor

HIV virüsünün vücuda girmesini takip eden ilk bir ay içinde genellikle grip benzeri şikayetlerle kendini gösterdiğini belirten Vudalı, bu dönemde belirtilerin kolayca gözden kaçabildiğine işaret etti.

Vudalı, ilk aşamada hiçbir belirti görülmeyebileceği gibi; hızlı kilo kaybı, kuru öksürük, tekrarlayan yüksek ateş, gece terlemeleri, açıklanamayan halsizlikle koltuk altı, kasık veya boyun lenf bezlerinde büyüme gibi yakınmaların ortaya çıkabileceğini söyledi.

Üç evreden oluşan hastalığın "sessiz dönemi" hakkında da bilgi veren Vudalı, "Bu dönemde belirgin bir bulgu gözlenmez. Ortalama 2 ila 10 yıl sürebilen bu süreçte bağışıklık sistemi sinsice zayıflar. Tedavi edilmediği takdirde, ciddi şekilde çöken bağışıklık nedeniyle vücutta fırsatçı enfeksiyonlar ve bazı kanser türleri gelişir" uyarısında bulundu.

- “Virüs vücuda girdikten sonra tamamen yok edilemez”

Virüsün vücuda girdikten sonra onu tamamen yok edecek bir tedavinin henüz olmadığını belirten Dr. Emre Vudalı, ancak modern tıp sayesinde virüs yükünün 3 ila 6 ay içerisinde baskılanarak negatife (saptanamaz düzeye) indirilebildiğini ifade etti.

Vudalı, "Hastalığı vücuttan tamamen arındırma tedavisi yok ama virüs baskılanıp yönetilebiliyor.” dedi.

- İsim vermeden test yaptırmak mümkün

HIV’in yasal olarak bildirilmesi zorunlu hastalıklar kapsamında olduğunu hatırlatan Vudalı, tanı için herhangi bir laboratuvarda yapılacak basit bir kan testinin yeterli olduğunu söyledi. Ülkedeki tüm devlet hastanelerinde ve birçok özel laboratuvarda bu testlerin güvenle yapıldığını belirtti.

Toplumsal baskı ve damgalanma korkusu yaşayan bireyler için önemli bir kolaylığı paylaşan Vudalı, şu bilgiyi verdi:

"Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde isim vermeden test yaptırmak mümkündür. Bireylerin bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurması yeterlidir. Hastanemizde görevli 4 enfeksiyon uzmanı bu süreçleri gizlilik içinde yürüterek hastaların tedavilerini üstleniyor."

- Yalancı pozitiflik çıkabilir

Tanının kan testi sonucu konulduğunu, ilk yapılan tarama testlerinin sadece "ön tanı" niteliğinde olduğunu belirten Vudalı, bazen “yalancı pozitif” sonuçlar alınabildiğini, bu nedenle kesin tanı için mutlaka ileri tetkik yapılması gerektiğini söyledi.

- "Günlük sosyal ilişkilerle bulaşmaz"

Doğru zamanda ve düzenli tedaviye başlayan HIV pozitif kişilerin son derece kaliteli, sağlıklı ve uzun bir ömür sürebileceğini belirten Vudalı, bu kişilerin normal bir aile ve iş hayatına sahip olabileceğini, hatta HIV pozitif annelerin tıp desteğiyle tamamen sağlıklı, virüs taşımayan bebekler dünyaya getirebileceğini vurguladı.

Toplumdaki en büyük engelin bilgisizlik ve buna bağlı gelişen ön yargılar olduğunu ifade eden Dr. Emre Vudalı, halk arasında HIV pozitif kişi ile "aynı ortamda bulunmama, el sıkışmama, aynı bardaktan su içmeme" gibi yersiz korkuların yaşandığını, hatta bazı hastaların iş hayatından dışlanarak mağdur edildiğini söyledi.

Vudalı; HIV’in el sıkışmakla, sarılmakla, sosyal ilişkilerle, ortak çatal-kaşık, havuz, tuvalet kullanımıyla, öpüşmekle, ter veya tükürük salgısıyla bulaşmayacağının altını çizdi.

Dr. Emre Vudalı, düzenli tedavi altında olan ve kanındaki virüs yükü saptanamayacak düzeye düşürülen kişilerin bulaştırıcılık riskinin yok denecek kadar azaldığını, dolayısıyla hastalığın AIDS evresine ilerlemediğini yineledi.

- Risk grupları ve korunma yolları

Pozitif tanı alan kişilerin hekime genellikle yoğun bir ölüm endişesi ve dışlanma korkusuyla başvurduğunu söyleyen Vudalı, toplumdaki bu bakış açısının değişmesi gerektiğini kaydetti.

Erken tanının hem bireyin sağlığını korumak hem de toplumsal bulaş zincirini kırmak açısından hayati olduğunu belirten Vudalı; korunmasız cinsel ilişki yaşayanların, birden fazla partneri olanların, ortak enjektör kullanan damar içi ilaç bağımlılarının, HIV pozitif kişiyle korunmasız temas kuranların ve erkekler arası eşcinsel ilişki yaşayan bireylerin risk altında olduğunu ifade etti.

- "13-64 yaş arasındaki herkes en az bir kez test yaptırmalı"

Kimlerin hangi sıklıkla test yaptırması gerektiğine de değinen Vudalı, “13 ile 64 yaş arasındaki her bireyin hayatında en az bir kez HIV testi yaptırmasını öneriyoruz” dedi.

Belirli risk faktörlerine sahip kişilerin ise daha sık test yaptırması gerektiğini söyleyen Vudalı, erkek eşcinsel ve biseksüel bireylerin her 3 ila 6 ayda bir düzenli test yaptırmasının faydalı olacağını belirtti.

- “Kondom hala en güvenli koruma yöntemi”

Kondom (prezervatif) kullanımının halen en güvenilir korunma yöntemi olduğunu vurgulayan Vudalı, cinsel ilişkinin her türünde doğru prezervatif kullanımının bulaş riskini sıfıra yaklaştırdığını ifade etti.

Vudalı ayrıca, riskli temas öncesinde korunma sağlayan PrEP (Pre-exposure prophylaxis) ilacının 2012'den beri kullanıldığını; olası riskli temastan sonraki ilk 2 ila 72 saat içinde başlanması gereken PEP (Post-exposure prophylaxis) tedavisinin ise 28 gün kesintisiz kullanıldığında bulaş riskini ortalama yüzde 80 oranında azalttığını aktardı.

Geçmiş yıllarda HIV pozitif olduğu saptanan yabancı uyruklu kişilerin doğrudan sınır dışı (deport) edildiğini hatırlatan Dr. Emre Vudalı, bu konudaki yeni ve insani düzenlemeyi paylaştı.

Vudalı, "Virüsü ülkemizde kaptığı belirlenen ve düzenli tedaviyle bulaştırıcılığı bulunmayan yabancı uyruklu kişilerin artık doğrudan sınır dışı edilmemesi yönünde düzenleme yapıldı. Bu kişiler tedavilerini sürdürerek ülkemizde yasal olarak yaşamaya devam edebiliyor.” dedi.

-Eğitimcilere ve medyaya çağrı

Dr. Emre Vudalı, sağlıklı bir gelecek inşa etmek adına cinsel eğitim ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunun okul müfredatlarına dahil edilmesi ve toplum genelinde bilimsel farkındalık seminerlerinin yaygınlaştırılması çağrısında da bulundu.

Medyada kullanılan "korkutucu, karanlık ve damgalayıcı görsellerin" toplumdaki yersiz korkuyu beslediğini de vurgulayan Vudalı, hasta gizliliğinin korunmasının en önemli konu olduğunu ifade etti.

Son günlerde sosyal medyada, ülkenin batı bölgelerinde HIV pozitif olduğu iddia edilen kişilere ait isim listeleri ve haberler dolaştığına işaret edilen açıklamada, “Bu haberler gerçeği yansıtmıyor” denildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, son bir ayda Sağlık Bakanlığı'na veya hastanelerin ilgili birimlerine bu iddiaları doğrulayacak herhangi bir HIV pozitif vaka bildirimi yapılmadığı belirtildi.

Açıklamada, hastanelerin ilgili birimlerinde HIV pozitif tespiti de yapılmadığı vurgulandı.

Güneş yanıklarına dikkat!

Yaz aylarının en sık karşılaşılan durumlarından güneş yanıkları, diğer yanıklarda olduğu gibi ciltte kızarma, sıcaklık artışı ve acı yaratır. Doç. Dr. Zeynep Cerit, şiddetli vakalarda, kabarma, ateş, titreme, baş ağrısı gibi durumların da görülebileceğini söylüyor. Doç. Dr. Zeynep Cerit, çocukların şemsiye altında veya gölgede tutmanın bile zaman zaman güneş ışınlarından korumaya yetmediğini vurgulayarak, “Ultraviyole ışınları, özellikle bir yaşın altındaki bebeklerin cildini olumsuz şekilde etkiler. Tekrarlayan güneş yanıklarının ileride cilt kanserine neden olabildiği biliniyor. Güneş yanığında en iyi tedavi yöntemi korunmaktır” dedi.

Çocuk güneş kremleri en az otuz faktörlü olmalı

Koruyucu kremlerin sadece güneşten korunmak için değil sürekli olarak kullanılması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit, bebeklere sıcak havalarda dışarıda gezdirilirken bile krem sürülmesi gerektiğini belirtti. Güneş ışınlarının gölgede bile çocuklara ve hassas ciltli bebeklere yansıyarak olumsuz etkilediğini söyleyen Doç. Dr. Cerit, güneş kremlerinin en az otuz koruma faktörlü olması gerektiğini ve aynı zamanda kullanılan kremlerin içerisinde katkı maddesinin bulunmaması gerektiğini vurguladı. Güneş kreminin etkili olması için otuz dakikada bir yenilenmesini öneren Doç. Dr. Cerit, “Bir bebek güneş yanığı olursa, etkilenen bölgeye soğuk kompres uygulayın. Buzu direk olarak cilde temas ettirmemeye özen gösterin” dedi. Doç. Dr. Cerit güneş kremi kullanımına dair uyarılarda da bulundu: “Uygulamadan önce, alerjik reaksiyon için çocuğunuzun sırtındaki küçük bir alanda güneş koruyucuyu test edin. Göz kapaklarına sürmekten kaçının, kremi göz çevresine dikkatlice uygulayın. Yeterli güneş kremi uyguladığınızdan emin olun. Her bir saatte bir güneş koruyucu uygulayın veya yüzdükten ya da terledikten sonra tekrarlayın. Çocuğunuzda kızarma, ağrı veya ateşle sonuçlanan güneş yanıkları varsa mutlaka çocuk doktorunuza başvurun.”

Yaz aylarında gözlük, şapka, şemsiye ve pamuklu ince giysilerin kullanılmasını da öneren Doç. Dr. Zeynep Cerit şöyle devam etti: “Bebeğinizi bir ağacın, şemsiyenin veya bebek arabasının gölgesinin altına taşıyın. Güneş yanığını önlemek için boynu gölgeleyen kenarlı şapkaları kullanın. Kolları ve bacakları kaplayan hafif, pamuklu kıyafetler giydirin.” Çocukların güneşten tamamen mahrum bırakılmaması gerektiğini de söyleyen Doç. Dr. Cerit, D vitamininin birçok hastalıkta etkili bir koruyucu olduğunu ve güneş koruyucuları kullanmadan önce çocukların en azından kol ve bacakların 15-20 dakika güneş ışınları ile direk temas ettirilmesi gerektiğini belirtti.

Zararlı ultraviyole ışınlarına maruz kalmaya karşı ilk ve en iyi savunma yönteminin güneşten korunmak olduğunu söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit, mümkün olduğunca gölgede kalınması ve özellikle güneş ışınlarının dik olduğu saatler olan sabah on bir ile akşam dört arasında güneşe çıkmamaya özen gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Deniz ve havuzlarda yutulann mikroplu sular ishale yol açabilir

Özellikle yaz mevsiminde çocuklarda sık görülen sağlık sorunlarından birinin de ishal olduğunu söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit, üç aydan büyük bebek ve çocuklar için 24 saatte üçten fazla sulu ve fazla miktarda dışkılamanın ishal olarak tanımlandığını belirtti. Üç aydan küçük bebeklerde ishal tanımının günde altı veya yedi defadan fazla bezden taşacak kadar bol ve sulu dışkı olduğunu söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit şöyle devam etti: “Sıcak havalarda ishal en fazla beş yaşın altındaki çocukları etkiliyor. İshalin çocuklarda yaz mevsiminde artış göstermesinin birkaç nedeni vardır. Bunların en önemlisinin sıcak havalarda enfeksiyonu oluşturan virüs ile bakterilerin besinlerde kolay ve hızlı bir şekilde üreyebilmeleridir. İshale neden olan bir başka önemli etken ise hijyenik olmayan içme sularının içerdikleri mikroplardır. Bunların yanı sıra çocukların deniz ve havuzlarda yuttukları mikroplu sularda ishale yol açabilir.”

İshal tedavisinde su kaybının önlenmesi önemli

İshalin tedavisinde su kaybının önlenmesinin önemli olduğunu söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit, ishal olan çocuklara sıvı olarak su, ayran ve taze sıkılmış meyve suyu verilmesi gerektiğini belirtti. İshal olan çocuklara bu dönemde bolca anne sütününde verilmesi gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Cerit, hastalık süresince muz, şeftali, katı besinlerden yağsız makarna, pirinç pilavı ve haşlanmış patates tüketilmesi gerektiğini belirtti. Hazır meyve suları, şeker ve çikolata gibi besinlerin ishal döneminde tüketilmemesi gereken besinler arasında yer aldığını söyleyen Doç. Dr. Cerit, yaz aylarında ishale karşı alınması gereken birçok önlem olduğunu belirtti.

İshalden korunmanın yolu hijyen

Yaz aylarında yaşanacak ishal hastalığına karşı alınması gereken önlemler hakkında bilgi veren Doç. Dr. Zeynep Cerit, kirli deniz ve havuz suları ishale neden olabildiğinden tatil yerlerinin hijyen ve temizliğine dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. El temizliğinin çok önemli olduğunu söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit, ambalajlı ürünlerin tüketilmesi gerektiğini ve açık büfelerde sunulan yiyeceklere dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. İçme sularının ve yiyeceklerin yıkandığı suların temiz olmasına da özen gösterilmesi gerektiğini söyleyen Doç.Dr. Zeynep Cerit, buzlu içecekler içerisinde konulan buzların yapıldığı suların temiz olmama olasılığından dolayı içeceklerin içerisine buz konulmadan tüketilmesi gerektiğini belirtti.

Burun kanamaları sıklaşabilir

Burun kanaması ve böcek ısırıklarının ciltte neden olduğu yaraların da çocuklarda görülen yaz sorunların olduğunu hatırlatan, Doç. Dr. Zeynep Cerit, burun kanaması yaşayan çocukların başlarının geriye doğru atılmaması gerektiğini hatırlatarak burnu kanayan çocukların kafasının öne doğru eğilmesi ve burun kökünün bastırılması gerektiğini belirtti. İsilik yaşanması durumunda isiliğe yönelik olarak her gün ılık suyla banyo yapılması ve pamuklu ince kıyafetlerin giydirilmesi gerektiğini de söyleyen Doç. Dr. Cerit, yaz aylarında sinek ve böcek sokma olaylarının sık yaşandığını hatırlattı. Kapalı ortamlarda kimyasal madde içeren sinek ve böcek öldürücülerin kullanılmasının çocuklara zarar verdiğini söyleyen Doç. Dr. Zeynep Cerit, bu yüzden özellikle bebekleri sineklerden korumak için odanın içerisine ya da vücuda sürülen kimyasallar yerine doğal koruyucuların yada cibinliklerin kullanılması gerektiğini söyledi.

Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Dinçyürek, Gazimmağusa Devlet Hastanesi'nde gerçekleştirilen ilk kalp damar cerrahisi ameliyatının ardından hastayı ziyaret ederek sağlık durumu hakkında bilgi aldı. Dinçyürek, Gazimağusa Devlet Hastanesi'nin sağlık hizmetlerinde önemli bir eşiği daha geride bıraktığını vurguladı.

Bakan Dinçyürek, "Bugün Mağusa Devlet Hastanesi ve bölge halkı için önemli bir gün. Yakın tarihte kardiyoloji servisimizde anjiyo işlemlerine başladık ve bugün itibarıyla 110 vaka başarıyla tamamlandı. Dün ise Mağusa Devlet Hastanesi'ndeki ilk kalp damar cerrahisi ameliyatı, periferik damar hastalıklarıyla ilgili ameliyat başarıyla gerçekleşti." dedi.

"Adım adım kalp cerrahisindeki tüm ameliyatlar Mağusa Hastanesi'nde sırasıyla hayata geçecek”

Ameliyatın ardından hastayı ziyaret ederek geçmiş olsun dileklerini ileten Dinçyürek, operasyonun başarıyla tamamlandığını belirtti. Dinçyürek, söz konusu ameliyatların Kıbrıs’ta uzun yıllardır başarıyla uygulandığını ifade ederek, hastanın bu operasyonun ilgili hastanede gerçekleştirilen ilk vakası olduğunu kaydetti.

Dinçyürek, ameliyat olan hastanın ise Lefkoşa Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi'ndeki yoğunluk nedeniyle başarılı bir organizasyonla Mağusa Devlet Hastanesi'ne nakledildiğini belirterek, gördüğü sağlık hizmetinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Mağusa Devlet Hastanesi'nde kalp damar cerrahisi alanındaki hizmetlerin aşamalı olarak genişletileceğini kaydeden Dinçyürek, "Adım adım kalp cerrahisindeki tüm ameliyatlar Mağusa Hastanesi'nde sırasıyla hayata geçecek. Şimdiden bütün ekibe teşekkür ederim. Halkımıza hayırlı olsun." dedi.

Arıbuka: “Umarım yakın zamanda daha büyük başarılara ve hizmetlere imza atacağız”

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Mehmet Arıkbuka da hastanede damar tıkanıklığı bulunan bir hastaya femoral popliteal bypass ameliyatının başarıyla gerçekleştirildiğini söyledi.

Arıkbuka, "Hastanemizde, Mağusa Devlet Hastanesi'nde damar tıkanıklığı olan bir hastamıza femoral popliteal bypass ameliyatı dediğimiz, suni damar ve kendi damarı kullanılarak gerçekleştirilen başarılı bir operasyon yapıldı. Buradaki arkadaşlarımızın da katılımıyla güzel bir ameliyat gerçekleşti. Umarım yakın zamanda daha büyük başarılara ve hizmetlere imza atacağız." dedi.

Dr. Arıkbuka, desteklerinden dolayı Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek'e, hastane yönetimine ve ameliyat ekibine teşekkür ederek, Mağusa Devlet Hastanesi'nin gelişimini sürdüren bir sağlık kurumu olduğunu ifade etti.

Dernekten yapılan yazılı açıklamaya göre eğitimde konuşan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Profesörü Rüveyde Bundak, KKTC’de yüzlerce diyabetli genç ve çocuk olduğunu belirterek bu çocukların insülin pompasına erişiminin çok önemli olduğunu vurguladı.

Günümüzde her yaşta pompa kullanımının yaygınlaştığını anlatan Bundak, pompanın iyi bir metabolik kontrol sağladığını, kan şekeri düşüklüklerini önlediğini ve kişiye özgür hayat sağladığını belirtti. Avrupa’da diyabetli çocuklara bebeklikten itibaren pompa takıldığını söyleyen Bundak, sağlıklı beslenmenin ve karbonhidrat sayımının önemini vurguladı.

TİB 1 diyabette genetik yatkınlığın rol oynadığını söyleyen Bundak, kötü beslenmenin TİB 2 diyabete yol açtığını, çocuklarda en büyük tehlikenin “obezite” olduğunu belirtti.

Diyabetin; başlangıçta çok su içme ve gece sık idrara çıkma belirtileri gösterdiğini, kan şekerinin 126’nın üzerinde olması halinde teşhis konduğunu anlatan Bundak, böyle bir durumda doktora başvurulması gerektiğini belirtti. Bundak, “kötü diyabetin”, gözler, böbrek ve dolaşım sisteminde birtakım sorunlara yol açabileceğini de söyledi.

Bundak, şeker hastalığı konusunda yeniliklerin hiç durmadığını belirterek, “Daha güzel günler bizi bekliyor.” dedi.

Diyetisyen Gizem Oymacı

Eğitim çalışmasında diyabetli çocuklara ve ailelerine düzenli beslenme konusunda bilgiler veren Diyetisyen Gizem Oymacı, diyabet tedavisinde tüm besin gruplarından yeterli miktarda dengeli besin alabilmenin önemini anlattı.

Dört ana besin grubu bulunduğunu belirten Oymacı, diyabetlileri en çok etkileyen besin grubunun karbonhidratlar olduğunu anlattı. Karbonhidratları vücudumuzun yakıtı olarak niteleyen Oymacı “Karbonhidratlar temel enerji kaynağımızdır” dedi.

Diyabetlilerin sadece et, balık ve tavuk tüketmesinin yanlış olduğunu anlatan Oymacı, yetersiz karbonhidrat tüketiminin de sorun olduğunu kaydetti.

Proteinlerin de yeterli düzeyde alınmaması durumunda kas gelişiminde sorunlar yarattığını belirten Oymacı, “Vücudumuzun yüzde yüzünü kullanabildiği iki tane protein kaynağı vardır. Yumurta ve anne sütü. Bu yüzden yumurta vazgeçilmezimiz olmalıdır” şeklinde konuştu.

Ana öğünlerde sebze yemeği, salata, yeşillik yanında protein içeren, karbonhidrat içeren besinleri dengeli olarak tüketmemiz gerektiğini ve çeşitlendirmek gerektiğini anlatan Oymacı, “Dört besin grubunu birleştirerek sağlıklı beslenebilir ve diyabetimizi yönetebiliriz” dedi.

Sağlık Bakanlığından verilen bilgiye göre, görüşmede, iki ülke arasında sağlık alanındaki mevcut iş birliğinin geliştirilmesi ve somut adımlar atılması konusunda karşılıklı irade ortaya konuldu.

Sağlık sektörünün tüm alanlarını kapsayacak yeni iş birliği fırsatlarının ele alındığı görüşmede, bu alanlarda somut projeler geliştirilmesi amacıyla ortak çalışma gruplarının oluşturulmasına karar verildi.

Taraflar, sağlık turizmi olmak üzere sağlık hizmetleri, bilgi ve deneyim paylaşımı ve iş birliği konularında ortak hareket edilmesi yönünde görüş birliğine vardı.

Bu kapsamda, iki ülke arasındaki iş birliğini güçlendirecek ortak eylem planı ve yol haritasının hazırlanmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesi kararlaştırıldı.

Dinçyürek’in heyetinde UBP Genel Sekreteri ve Kıbrıs Sağlık Turizmi Konseyi Başkanı Ahmet Savaşan da yer alıyor.

Sağlık Bakanı Dinçyürek’e temasları sırasında KKTC Bakü Temsilcisi Büyükelçi Ufuk Turganer ile Bakü Temsilciliği 3’üncü Sekreteri Görkem Reis eşlik ediyor.

Dinçyürek, hastanenin yeni binasının açılışına doğru çok önemli bir gün yaşandığını belirterek, bugün itibarıyla toplam 10 tır dolusu tıbbi cihaz ve hastane ekipmanının teslim alındığını ve montaj safhasının başladığını söyledi.

Hastaneye ulaştırılan malzemeler arasında MR, tomografi, röntgen ve ultrason başta olmak üzere tüm büyük tanı cihazlarının bulunduğunu ifade eden Dinçyürek, cihazların montaj çalışmalarının da başladığını kaydetti.

Yeni Girne Hastanesi’nin açılışı için hazırlıkların adım adım sürdüğünü vurgulayan Dinçyürek, “Montajları başlamıştır. Adım adım açılışa hazırlanıyoruz. Şimdiden hayırlı olsun.” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyet Meclisi'ndeki Bakanlar Kurulu odasında imzalanan "Sağlık ve Tıbbi Hizmetler Protokolü"ne Maliye Bakanı Özdemir Berova, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu ve YDÜ Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan S. Günsel imza koydu.

Berova

Maliye Bakanı Özdemir Berova da daha önce gazi ve gazi yakınlarına devlet hastanelerinde ücretsiz muayene ve ilaç alımı sağlandığını, 3 bin 259'i gazi ve 11 bin 712'si gazi yakını olmak üzere şu an 14 bin 971 kişinin bu avantajlardan yararlanabildiğini aktardı.

Berova, hükümetin, YDÜ ile yapılan söz konusu sosyal projeyi önemsediğini, YDÜ'nün bu anlamda ülkeye birçok değer kattığını söyleyerek, YDÜ'nün de bu protokollerle sağlık alanında yüzde 25'e varan indirimler sağladığını, hükümetin ayrıca bu tür indirimlerin kapsamını daha da genişletmeyi sürdüreceğini ifade etti.

Berova, protokollerin hayırlı olmasını diledi.

Hasipoğlu

Çalışma Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu, YDÜ ile Çalışma Bakanlığı arasında imzalanacak protokolle şehit aileleri, malul gaziler ve yakınlarının YDÜ'deki sağlık olanaklarından indirimli yararlanabileceğinin altını çizerek, bakanlığın daha önce de Türk Hava Yolları (THY)ile Ajet'te yüzde 50 indirim, TC'de ücretsiz veya indirimli ulaşım imkânı, müze ve ören yerlerine ücretsiz giriş gibi avantajları şehit ve malul gazi yakınlarına sağladığını hatırlattı.

YDÜ'ye teşekkür eden Hasipoğlu protokolün hayırlı olmasını diledi.

Günsel

YDÜ Mütevelli heyeti Başkanı İrfan Suat Günsel de, Kurucu Rektör Suat Günsel'in "Üniversiteler toplum dokuma tezgâhıdır" sözünü hatırlatarak, bir üniversitenin değerinin topluma kazandırdıklarıyla ölçüldüğünü söyledi.

Günsel, YDÜ'nün dünyada en etkili üniversiteler sıralamasında 39'uncu olduğuna da işaret ederek, şehit ve gazilere olan vefa borcunu ödemek adına bugün imzalanacak protokollerin örnek oluşturmasını diledi.

Protokollerin kapsamı

Protokol kapsamında YDÜ Hastanesi, YDÜ Hastanesi Yeniboğaziçi, Dr. Suat Günsel Girne Üniversitesi Hastanesi'nden alınacak sağlık hizmetlerinde yüzde 20, YDÜ Diş Hastanesi ve Dr. Suat Günsel Girne Üniversitesi Diş Hastanesi'ndeki sağlık hizmetlerinde yüzde 25 oranında indirim uygulanacak.

"Gazilik Kartı" ve "Gazi Yakını Kartı" sahiplerinin eşleri ve 18 yaşını doldurmamış çocukları da protokol kapsamında yer alacak. Ayrıca bu kişiler Yakın Doğu Spor Kulesi ve YDÜ Olimpik Yüzme Havuzu'ndan yüzde 15 indirimle faydalanabilecek.

KTTB Yönetim Kurulu adına yapılan yazılı açıklamada, Sağlık Hizmetleri Dairesi Yasası kapsamında Uzmanlık Kurulu'nun oluşturulmadığı belirtilerek, tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimini bilimsel ölçütler çerçevesinde denetleyecek bağımsız, etkin ve güçlü bir Uzmanlık Kurulu'nun kurulması talebi yinelendi.

Açıklamada, Uzmanlık Kurulu'nun yasadan çıkarılmak istendiği ve uzmanlık eğitiminin bilimsel ölçütlerle denetlenmesi yerine sistemin "belirli güç odaklarının beklentilerine" bırakılmasının hedeflendiği savunuldu.

KTTB, bu yaklaşımı kabul etmeyeceğini belirterek, bağımsız, güçlü ve etkin bir Uzmanlık Kurulu'nun yasal zemine kavuşturulması amacıyla kendi bünyesinde yasa çalışması başlatacağını duyurdu.

Açıklamada, tıpta uzmanlık eğitimini bilimsel esaslara göre denetleyecek bağımsız bir Uzmanlık Kurulu oluşturulmadan yürütülecek hiçbir sistemin meşruiyetinin kabul edilmeyeceği ifade edilerek, gerekli yasal düzenlemeler yapılıncaya kadar kendilerine ulaşan uzmanlık belgelerinin onaylanmayacağı bildirildi.

DAÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Yurt, "Skolyoz Farkındalık Ayı" kapsamında yaptığı açıklamada, skolyozun özellikle büyüme çağındaki çocuk ve ergenleri etkilediğine dikkat çekti.

Yurt, ailelerin özellikle 10-18 yaş arasındaki çocuklarda omuz seviyelerinde eşitsizlik, kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi, bel kıvrımlarında asimetri veya öne eğilme sırasında sırtta çıkıntı fark etmeleri durumunda bir sağlık profesyoneline başvurmaları tavsiyesinde bulundu.

Skolyozun çoğu zaman ağrıya neden olmadığı için erken dönemde fark edilemeyebileceğini işaret eden Yurt, “Ancak tedavi edilmediğinde eğrilik ilerleyebilir, duruş bozukluklarına, estetik kaygılara, fiziksel fonksiyonlarda azalmaya ve ileri vakalarda solunum problemlerine yol açabilir.” ifadesini kullandı.

Yurt, DAÜ, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü’nde 2023 yılında yürütülen bir çalışmada Gazimağusa Bölgesi ortaokullarında her 100 öğrenciden beşinde skolyoz varlığının saptandığını kaydetti.

Skolyoz tedavisinde fizyoterapinin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Yurt, erken dönemde başlanan, kişiye özel planlanan ve bilimsel temellere dayanan skolyoza özgü egzersiz programlarının eğriliğin ilerlemesini yavaşlatmaya veya kontrol altına almaya katkı koyduğunu vurguladı.

Çocukluk çağında oluşan güneş yanıklarının, ilerleyen yaşlarda cilt sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ve cilt kanseri riskini artırabileceğini dile getiren Pediatri Kurumu, çocukları güneşten doğru yöntemlerle korumanın, yaşam boyu sürecek sağlıklı bir yaşamın önemli yatırımlarından biri olduğunu belirtti.

-"Güneşten yararlanın, zararlı etkilerinden korunun"

Pediatri Kurumu adına açıklama yapan Dr. Sezin Akansoy Debeş, kontrollü güneş ışığına maruz kalmanın, vücudun doğal D vitamini sentezine katkı sağladığını ancak güneş ışınlarının en yoğun ve zararlı olduğu 10.00 –16.00 saatleri arasında çocukların uzun süre doğrudan güneş altında kalmamasına özen gösterilmesi gerektiğini söyledi.

Debeş, sabah erken saatlerde veya akşamüstü yapılan kısa süreli açık hava etkinliklerinin, çocukların güneşten daha güvenli şekilde yararlanmasına yardımcı olacağını belirtti.

Altı aydan büyük çocuklarda, uzun süre dış ortamda bulunulacaksa dışarı çıkmadan yaklaşık 20–30 dakika önce, en az SPF 30, UVA ve UVB ışınlarına karşı koruma sağlayan, suya dayanıklı bir güneş koruyucusu kullanılmasını öneren Debeş, güneş koruyucu ürünlerin, her iki saatte bir, yüzme sonrasında ve yoğun terleme veya havluyla kurulanmanın ardından yeniden uygulanmasını istedi.

Debeş, kremin yeterli miktarda sürülmesi ve son kullanma tarihinin kontrol edilmesinin de önemli olduğunu hatırlattı.

-"En etkili korunma yöntemi gölge ve uygun giysiler"

Güneşten korunmanın en etkili yolunun yalnızca güneş koruyucu kullanmak olmadığını dile getiren Debeş, geniş kenarlı şapka, UV korumalı güneş gözlüğü ve ince, açık renkli ancak sık dokunmuş giysiler giydirilmesinin de katkı sağlayacağını söyledi.

Debeş, altı aydan küçük bebeklerin mümkün olduğunca doğrudan güneş ışığına çıkarılmamaları, gölgede tutulmaları ve koruyucu giysilerle korunmalarını önerdi.

-"Yazın su tüketimini ihmal etmeyin"

Çocukların gün boyunca düzenli aralıklarla su içmelerinin teşvik edilmesi gerektiğini de ifade eden Debeş, “Güneşten bilinçli yararlanmak, güneşten kaçınmak değil; doğru zamanda ve doğru şekilde korunmaktır" dedi.

Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Dinçyürek, Cengiz Topel Hastanesi’ni ziyaret ederek planlanan yatırımlar ve yürütülecek projeler hakkında yerinde incelemelerde bulundu. İncelemelere Bakanlık bürokratları, UBP Lefke Milletvekili Fırtına Karanfil ve hastane yönetimi de katıldı.

Ziyaretin ardından açıklama yapan Dinçyürek, uzun süredir planlanan projelerin uygulama aşamasına geldiğini belirterek, hastanenin hizmet kalitesini artıracak önemli yatırımların hayata geçirileceğini söyledi.

-“Yeni mamografi ve odyo cihazları için ihale süreci başladı”

Dinçyürek, hastanenin teknolojik altyapısını güçlendirmek amacıyla yeni bir mamografi cihazı için ihale sürecinin başlatıldığını belirtti. Dosyanın Merkez İhale Komisyonu’na sunulmasının ardından ilan edileceğini ifade eden Bakan, odyometrik incelemelerin yapılabilmesi için odyo cihazı ve ilgili odanın yapımına yönelik ihalelerin de kısa süre içinde gerçekleştirileceğini açıkladı.

-“Cengiz Topel Hastanesi kapsamlı şekilde yenilenecek”

Hastanenin fiziki yapısının da baştan sona yenileneceğini kaydeden Dinçyürek, “Bir aksilik olmazsa bir hafta içinde Cengiz Topel Hastanesi’nin tamamının renovasyonu için ihaleye çıkıyoruz. Hastaneyi modern bir yapıya kavuşturarak bölge halkına daha kaliteli sağlık hizmeti sunacağız.” dedi.

Çevre düzenlemesi, asfaltlama ve ihtiyaç duyulan altyapı çalışmalarının da planlamaya dahil edildiğini belirten Bakan, eksikliklerin yerinde tespit edilerek gerekli talimatların verildiğini söyledi.

-“Lefke ve Güzelyurt halkı hak ettiği çağdaş sağlık hizmetine kavuşacak”

Dinçyürek, Lefke ve Güzelyurt bölge halkının uzun yıllardır sağlık alanında hak ettiği çağdaş hizmeti alamadığını belirterek, yapılan yatırımlarla bu eksikliğin giderileceğini vurguladı.

-“Yeni acil servis projesi de yolda”

Yeni acil servis projesine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Dinçyürek, teknik nedenlerle yaşanan kısa süreli gecikmeye rağmen sürecin devam ettiğini belirterek, yaklaşık bir ay içerisinde projenin ihalesinin ilan edilmesini hedeflediklerini söyledi.

Yatırımların tamamlanmasıyla birlikte Cengiz Topel Hastanesi’nin hem fiziki görünümünün hem de hizmet kapasitesinin önemli ölçüde güçleneceğini ifade eden Dinçyürek, katkı sağlayan herkese teşekkür ederek çalışmaların bölgeye hayırlı olmasını diledi.

Karanfil: “Bölgedeki sağlık hizmetleri güçlenecek”

UBP Lefke Milletvekili Fırtına Karanfil ise uzun süredir bölgenin sağlık ihtiyaçlarının karşılanması için yürütülen çalışmaların somut sonuçlar vermeye başladığını belirtti.

Mamografi cihazının erken teşhis açısından önemli bir yatırım olduğunu ifade eden Karanfil, Lefke ve Güzelyurt halkının birçok sağlık hizmetine artık bölgeden erişebileceğini, emek veren herkese teşekkür ettiğini söyledi.

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, 12-18 Haziran tarihlerini kapsayan gıda denetimi sonuçlarına göre ithal ürünlerden alınan 35 numunenin hepsi temiz çıktı.

-25 yerli üründen 20'si temiz

Öte yandan yerli ürünlerden alınan 25 numunenin 20’si temiz çıktı. Turunçlu’da üretim yapan Fatma Sülük’e ait dolmalık biberde tavsiye edilen bitki koruma ürününün limit üstü olduğu belirlendi. Ürün hasadı bir sonraki laboratuvar analizine kadar durduruldu.

Gazimağusa’da üretim yapan Ahmet Bayır’a ait börülcede, Nuri İster’e ait pazı, golyandro ve maydanozda tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edildi.

Börülce, pazı ve golyandro imha edilirken, maydanozun da imha edileceği belirtildi.

Bakan Dinçyürek bugün, yapımı devam eden Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi şantiye alanında incelemelerde bulundu.

Bakanlıktan verilen bilgiye göre, kendisine, inşaatın yapımını üstlenen yüklenici firma yetkilileri ile Sağlık Bakanlığı bürokratlarının eşlik ettiği ziyarette Bakan Dinçyürek, çalışmaların geldiği son aşama hakkında yerinde bilgi aldı.

İncelemelerin ardından açıklama yapan Dinçyürek, şantiye alanında yüklenici firma tarafından Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi ve Karpaz Hastanesi hakkında kendisine detaylı bir bilgilendirme yapıldığını, mevcut projelerin hem idari hem de teknik açıdan gelişmesini ve ileriki süreçleri değerlendirdiklerini kaydetti.

Hem Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi hem de Karpaz Hastanesi projelerinde çalışmaların planlandığı şekilde ilerlediğini ifade eden Dinçyürek, “Memnuniyetle ifade etmek isterim ki, hem Lefkoşa Devlet Hastanesi hem Karpaz Hastanesi inşaatı tam hız bitime doğru yol alıyor. Bizler önceden planladığımız tarihlerden belki birkaç ay daha erken bu inşaatları bitirme noktasında olacağız” şeklinde konuştu.

Hedeflerinin hastaneleri en kısa sürede tamamlayarak halkın hizmetine sunmak olduğunu vurgulayan Dinçyürek, inşaat sürecinde güvenlik ve konfor unsurlarına büyük önem verildiğini söyledi.

“Bu inşaatlar yapılırken binanın mekanik olarak, statik olarak en güvenli halde olabileceği şekilde tasarlanıp inşa edildi” diyen Dinçyürek, mimari açıdan da hasta ve refakatçi odaklı bir yaklaşım benimsendiğini belirtti. Dinçyürek, “Mimari anlamda ise hasta odaklı ve refakatçi odaklı konforlu odalar yaratılarak tasarlandı. Bunların bir an önce halkımızın hizmetine geçmesi önceliğimizdir” ifadelerini kullandı.

Projenin bugüne gelmesinde emeği geçenlere teşekkür eden Dinçyürek, başta Türkiye Cumhuriyeti olmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği’ne, KEİ Ofisi’ne ve yüklenici firmaya teşekkürlerini iletti.

Sağlık Bakanlığı’ndan verilen bilgiye göre, Bakan Dinçyürek Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde gerçekleştirilen beyin pili ameliyatını yerinde inceledi, açıklamalarda bulundu.

Hastanın günlük yaşam aktivitelerini; su içemeyecek, yemek yiyemeyecek düzeyde yerine getiremediğini aktaran Dinçyürek, uygulanan ilaç tedavilerinden de sonuç alınamadığını kaydetti.

Bakan Dinçyürek, ameliyat sırasında yapılan testlerle anında sonuç alınabildiğine işaret ederek, ameliyat öncesinde eline aldığı bir bardak suyu ağzına götüremeyen hastanın, operasyon sırasında yapılan teknolojik müdahaleler sayesinde su içebildiğini, istemsiz hareketlerinden kurtularak kollarını kontrol edebildiği anlattı.

Dinçyürek, ayrıca, farklı tanılarla bugüne kadar 25’in üzerinde hastaya başarıyla beyin pili ve nöromodülasyon operasyonu yapıldığını belirtti.

Operasyonun sorunsuz geçtiğini ifade eden Dinçyürek, “Katkı koyan, emek veren ve ameliyatı gerçekleştiren ekibin tümüne teşekkür ederiz” dedi.

-Uçar: “Esansiyel Tremor en sık görülen hareket bozukluklarından biri”

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Tanju Uçar da ameliyat edilen hastanın esansiyel tremor hastası olduğunu ve ilaç tedavisine yanıt vermemesi nedeniyle ameliyat edildiğini belirtti.

Halk arasında “Titreme hastalığı” olarak bilinen esansiyel tremorun nörolojik hastalıklar arasında en sık görülen hareket bozukluklarından biri olduğunu söyleyen Uçar, hastalığın iki temel tedavi yöntemi bulunduğunu aktardı.

İlaç tedavisinin uygulanabildiğini ancak kalıcı ve kesin tedavinin beyin pili uygulamaları olduğuna dikkat çeken Uçar, beyin pili ameliyatlarının en başarılı sonuç verdiği hastalıkların başında esansiyel tremorun geldiğini vurguladı.

Uçar, “Bugün dünya üzerinde en sık görülen hareket bozukluğu olan esansiyel tremorun tedavisini başarıyla gerçekleştirdik” dedi.

-Ozankaya: “Hareket bozuklukları cerrahisi açısından bir dönüm noktası”

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Dr. Çağın Ozankaya ise KKTC nöromodülasyon ekibiyle yaklaşık iki yıldır yaptıkları beyin pili ameliyatlarını başarıyla uyguladıklarını söyledi.

Bugün gerçekleştirilen operasyonun bir ilk olduğuna dikkat çeken Ozankaya, “Halk arasında titreme hastalığı olarak bilinen esansiyel tremor tanılı hastamızda bu ameliyatı gerçekleştirdik. Bu yalnızca bir tedavi değil, aynı zamanda KKTC’de hareket bozuklukları cerrahisi açısından bir dönüm noktasıdır. Son iki yılda geldiğimiz noktayı göstermesi bakımından son derece önemli bir gelişmedir” dedi.

Bu başarının hem ekip hem de sağlık sistemi adına gurur verici olduğunu vurgulayan Ozankaya, amaçlarının hastaların yaşam kalitesini artırmak olduğunu ifade etti.

Ozankaya, dünyadaki gelişmelere entegre olarak ileri nöroşirürjik fonksiyonel ameliyatları ülke sağlık sisteminde aktif hale getirmeyi ve vatandaşların hizmetine sunmayı hedeflediklerini söyledi.

Operasyonda görev alan tüm ekibe teşekkür eden Ozankaya, bu tür ileri düzey sağlık hizmetlerinin sunulmasına katkı sağlayan Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek ve hastane yönetimine teşekkür etti. sağlık

İthal ürünlerde analizi yapılan 19 numunenin 18’i temiz çıktı. Bir numunede ise limit üstü bitki koruma ürünü tespit edildi. SVS Tic. Ltd.’e ait elmada limit üstü bitki koruma ürünü tespit edilmesi nedeniyle ürün imha edildi.

Yerli ürünlerde ise analizi yapılan 23 numunenin 16’sı temiz çıktı. Bir numunede limit üstü, 6 numunede ise tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edildi.

Tatlısu’da üretim yapan Aşır Çetin’e ait fasulyede tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edilmesi nedeniyle ürün imha edildi. Tatlısu’da üretim yapan Mahmut Begeç’e ait kapya biberde ve Mağusa’da üretim yapan Ümmü Deniz’e ait marulda tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edildiği için ürünler imha edildi.

Doğancı’da üretim yapan Mustafa Eser’e ait nektarinde tavsiye edilen bitki koruma ürününün limit üstü çıkması nedeniyle ürünün hasadı bir sonraki laboratuvar analizine kadar durduruldu. Tatlısu’da üretim yapan Cemile Çil’e ait çarli biber, yeşil acı biber ve dolmalık biberde tavsiye dışı bitki koruma ürünü tespit edildi. Ürünler imha edildi.

Dünyadaki HIV Vakalarının Yarısı Aynı Varyanttan!

Bulgular, küresel HIV-1 enfeksiyonlarının neredeyse yarısına denk gelen %48,7’sinin tek başına C alt tipi genetik varyanttan kaynaklandığını ortaya koydu. Bu oranı sırasıyla A alt tipi (%11,5), B alt tipi (%10,3) ve benzersiz melez formlar (%5,3) izliyor.

C alt tipi, Güney Afrika, Etiyopya ve Güney Asya’da egemenken, Kuzey ve Latin Amerika ile Batı Avrupa’da B alt tipi öne çıkıyor. Güneydoğu Asya ve Doğu Asya’da ise melez varyantlar baskın tip olarak saptandı.

Her Bölgede Farklı Bir Virüs: Avrupa ve Asya’da Alarm Sinyalleri

2000-2024 yılları arasında küresel HIV-1 varyant dağılımı genel olarak istikrarlı kalmış olsa da bazı bölgeler için dikkat çekici değişimler göze çarpıyor. Batı ve Orta Avrupa’da melez HIV türlerinin payı belirgin biçimde arttı. Bu eğilim kısmen Batı Afrika ve Doğu Avrupa'dan gelen göç dalgalarıyla ilişkilendiriliyor.

Doğu Asya’da ise CRF07_BC türünde neredeyse üç katına varan bir artış gözlemlendi. Orta Afrika, tüm bölgeler arasında en yüksek HIV-1 genetik çeşitliliğini sergiliyor. Uzmanlar bu değişimlerin virüsün biyolojik özelliklerinin yanı sıra sosyal, siyasi ve ekonomik dinamikleri de yansıtabileceğini vurguluyor.

Aşı Geliştirme Çalışmalarını Zorlaştırıyor!

HIV’in genetik çeşitliliği, etkili bir aşı geliştirmenin önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor. Araştırmacılar, influenza virüsünün tek bir bireydeki çeşitliliğinin bile HIV’in tek bir yıl içindeki küresel çeşitliliğiyle kıyaslanabilir olduğunu hatırlatıyor; bu durum aşı geliştirmenin ne denli zorlu olduğunu gözler önüne seriyor.

Bu araştırma, hangi bölgede hangi varyantın baskın olduğunu somut verilerle ortaya koyarak aşı tasarımcılarına güçlü bir yol haritası sunuyor. Araştırmacılar ayrıca değişen varyant dağılımlarının tanı ve viral yük testlerini de zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.

Küresel Gözetim Ağı Kuruldu

Çalışmanın en önemli çıktılarından biri, HIV’in sürekli ve etkin biçimde izlenmesi amacıyla hayata geçirilen ‘Küresel HIV Moleküler Epidemiyoloji İşbirliği’ ağının kurulması oldu. Daha önce ‘WHO-UNAIDS HIV İzolasyon ve Karakterizasyon Ağı’ adıyla faaliyet gösteren bu uluslararası platform, HIV-1 varyant dağılımını güncel tutmayı ve küresel sağlık politikalarına bilimsel veri sağlamayı hedefliyor.

Prof. Dr. Murat Sayan: “Araştırma, HIV’in dünya genelindeki genetik haritasını ortaya koyarak bilim dünyasına önemli bir referans kaynağı sunuyor.”

Yakın Doğu Üniversitesi araştırmacılarından Prof. Dr. Murat Sayan, çalışmanın uluslararası araştırma ekibinde yer alan isimlerden. Prof. Dr. Sayan, ‘Küresel HIV Moleküler Epidemiyoloji İşbirliği’ ağının aktif üyeleri arasında da bulunuyor. HIV-1’in genetik çeşitliliğinin ve bölgesel dağılımındaki değişimlerin düzenli olarak takip edilmesinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Sayan, “HIV’in genetik yapısı sürekli değişiyor. Bu nedenle küresel ölçekte yürütülen moleküler epidemiyolojik izleme çalışmaları, hem tanı yöntemlerinin güncellenmesi hem de gelecekte geliştirilecek aşı ve tedavi stratejilerinin doğru planlanması açısından kritik bir role sahip. Bu araştırma, HIV’in dünya genelindeki genetik haritasını ortaya koyarak bilim dünyasına önemli bir referans kaynağı sunuyor” ifadelerini kullandı.