DAÜ’den verilen bilgiye göre, bu yıl üçüncüsü düzenlenen zirveye DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç, 4. Piyade Kurmay Albay Alay Komutanı Mahmut Gergin, DAÜ Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Osman M. Karatepe, Prof. Dr. Sonuç Zorlu ve Prof. Dr. Ali Öztüren, DAÜ Genel Sekreteri Derviş Ekşici, akademisyen ve öğrenciler katıldı.

Yazılım ve Yapay Zeka Geliştirme Kulübü’nün hazırladığı açılış videosuyla başlayan etkinlik, kulüp kurucu üyeleri tarafından geliştirilen lisent.ai adlı çeviri uygulamasıyla katılımcıların erişimine açık hale getirildi.

Kılıç: “DAÜ, bilginin üretildiği ve teknolojinin anlamlandırıldığı bir merkez”

DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç, açılışta yaptığı konuşmada, DAÜ’nün bilginin üretildiği ve teknolojinin anlamlandırıldığı bir merkez olma vizyonun ship olduğunu söyleyerek, zirvenin bu doğrultuda bir platform sunduğunu kaydetti. Kılıç, yapay zekânın artık yalnızca bir mühendislik konusu olmadığını, hayatın her alanını dönüştüren kaçınılmaz bir gerçeklik olduğunu da belirtti.

Zorlu: “DAÜ, geleceğin teknolojilerine yön veren bir vizyona sahip”

DAÜ Öğrenci İşlerinden Sorumlu Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sonuç Zorlu da DAÜ’nün yalnızca teknolojiyi takip eden değil, aynı zamanda geleceğin teknolojilerine yön veren bir vizyona sahip olduğunu kaydederek, zirvenin bu hedef doğrultusunda bir adım olduğunu ifade etti.

Bayram: “Yapay zekâ verimlilik ve bilimsel ilerleme açısından fırsatlar sunuyor”

DAÜ Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Zeki Bayram ise, yapay zekânın verimlilik ve bilimsel ilerleme açısından fırsatlar sunduğunu ancak hatalı bilgi üretimi, etik riskler ve “deepfake” gibi olumsuz yönlerine karşı da dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

Önder: “Amacımız, öğrencileri mezun olmadan önce sektörle buluşturmak”

DAÜ Yapay Zekâ Geliştirme Kulübü Başkanı Alper Önder ise temel amaçlarının öğrencileri mezun olmadan önce sektörle buluşturmak olduğunu vurgulayarak, Yapay Zeka Zirvesi’ni bu hedefin somut örneklerinden biri olarak gösterdi.

Günsal: “Bu tür organizasyonlar geleceğe yapılan stratejik bir yatırım”

Döveç Group of Companies Reklam, Satış ve Pazarlama Direktörü İzgün Günsal da, zirvede yer almaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek bu tür organizasyonları geleceğe yapılan stratejik bir yatırım olarak gördüklerini ifade etti.

DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç’ın paydaşlara ve katkı sağlayanlara plaket takdimi sonrasında sunumlara geçildi.

Sunum aralarında, staj imkânı sunan Kahoot yarışmaları ve çekilişler düzenlendi. Zirvede; Koopbank, Kuzey Kıbrıs Turkcell ve Aura Line Solution tarafından staj çekilişleri ve Kahoot yarışmaları yapılırken, zirve destekçileri Kuzey Kıbrıs Turkcell, Feed Me, Cep Basket, Monster ve Gazimağusa Belediyesi tarafından sağlanan hediyeler çevrim içi çekilişlerle dağıtıldı.

Zirve bu yıl Döveç Group of Companies ana sponsorluğu, Kuzey Kıbrıs Turkcell iletişim sponsorluğu ve NRG Yayıncılık ve Bilişim Hizmetleri Ltd.’nin medya sponsorluğunda yapıldı. Etkinliğe Koopbank, Prova Cyprus ve Er Reklam da katkı koydu.

Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği ile İnsan Hakları Platformu’nun organizatörlüğünde; Kıbrıs Gazeteciler Sendikası, Fact-Check Cyprus (Cyprus University of Technology) ve Barış İçin Araştırma ve İletişim Merkezi’nin (Doğu Akdeniz Üniversitesi) katkısıyla düzenlenen Yapay Zeka, Manipülasyon ve Medya Okuryazarlığı Zirvesi, Avrupa Birliği finansmanıyla 25 Nisan Cumartesi günü ara bölgedeki Ledra Palace Otel’de gerçekleştirilecek.

Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği’nden verilen bilgiye göre, Türkçe, İngilizce ve Yunanca simultane çeviri desteğiyle düzenlenecek zirve, 09.30-15.30 saatleri arasında yapılacak.

Zirve; Avrupa, Yunanistan, Türkiye ile Kıbrıs’ın kuzeyi ve güneyinden akademisyenleri ve gazetecileri bir araya getirerek, yerel ve uluslararası düzeyde diyalog, bilgi paylaşımı ve iş birliği oluşturmayı amaçlıyor.

Yapay Zeka, Manipülasyon ve Medya Okuryazarlığı Zirvesi, yapay zeka ve algoritmaların medya üzerindeki etkilerini ele alan; manipülasyon ve dezenformasyon tekniklerine ilişkin farkındalığı artırmayı ve medya okuryazarlığı becerilerini güçlendirmeyi hedefliyor.

Zirveye katılım için önceden kayıt yapılması gerekiyor. Sınırlı sayıda katılımcının kabul edileceği zirveye kayıt yaptırmak isteyenlerin https://forms.gle/pkEkzkmqP93jJ6Dr9 sitesi üzerinden form doldurması gerekiyor.

BBC'nin haberine göre, NASA'dan yapılan açıklamada, görev için en erken tarihin 1 Nisan olarak öngörüldüğü ve roketin 19 Mart'ta yeniden fırlatma rampasına taşınmasının planlandığı belirtildi.

Göreve ilişkin düzenlenen basın toplantısında konuşan NASA yetkilisi John Honeycutt, Artemis 2 misyonunun yüksek riskler barındırdığını vurguladı.

Honeycutt, "Yanlış gidebilecek her şeyi değerlendirdiğimizden ve tüm riskleri analiz ettiğimizden emin olmak istiyoruz." ifadesini kullandı.

Dondurucu soğuklar nedeniyle şubat ayına ertelenen fırlatış, sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına kaydırılmıştı.

Ancak yaşanan son teknik sorunların ardından Artemis 2 Ay yörüngesi uçuşunun en erken nisanda yapılabileceği belirtilmişti.

- Ay'a dönüş: "Artemis Programı"

NASA, Ay'a dönüş projesi olarak bilinen "Artemis Programı" ile astronotları yeniden Ay'a göndermeyi amaçlıyor. Programın ilk aşaması "Artemis 1", Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanmıştı.

Orion uzay aracının ilk mürettebatlı misyonu "Artemis 2" de astronotların Ay'a iniş yapmadan Dünya'ya dönmesi planlanıyor. 10 gün sürecek yolculuk, uzay aracıyla ilgili güvenlik endişelerinin yanı sıra astronotların giysisi ve iniş araçlarıyla ilgili sorunlar yaşandığı için 2025'in sonlarına ertelenmişti.

Daha sonra NASA, uzay kapsülünde meydana gelebilecek sorunlar nedeniyle Artemis 2'nin Eylül 2025'te gerçekleşmesi planlanan tarihinin 2026'ya, 2026'da Ay'a inişi planlanan Artemis 3 misyonunun ise 2027'ye ertelendiğini bildirmişti.

ODTÜ’den verilen bilgiye göre, etkinliğin açılışına, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri ile Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın yanı sıra diğer konuk ve yetkililer katıldı.

“Game Jam 2026”, Kıbrıs Bilişim ve Teknoloji Derneği ana sponsorluğunda, KKTC Telsim, Gloria Jeans, METU NCC ACM, LootBAG Oyun Stüdyosu ve Root Kitchen & Coffee katkılarıyla düzenleniyor.

48 saat sürecek etkinlikte, katılımcılar, belirlenen tema doğrultusunda bireysel veya ekip halinde çalışarak, oynanabilir bir oyun geliştirecek. Maraton sonunda katılımcılar, derecelerine göre farklı ödüllerin sahibi olacak.

DAÜ’den yapılan açıklamaya göre, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3) ile Türkiye Cumhuriyeti (TC) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde düzenlenecek ve bu yıl DAÜ’nün de kurumsal paydaşları arasında yer aldığı, dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST 30 Eylül – 4 Ekim 2026 tarihleri arasında Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

TEKNOFEST 2026 Teknoloji Yarışmaları için son başvuru tarihinin 20 Şubat 2026 olduğu belirtilen açıklamada, “Toplam 52 ana kategori ve 127 alt kategoride düzenlenecek yarışmalar; havacılık, uzay, yapay zekâ, savunma sanayi, tarım teknolojileri ve sürdürülebilirlik gibi birçok alanda gençlerin yenilikçi projelerini hayata geçirmelerine imkân tanıyacak.” ifadesi kullanıldı.

DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç, konuyla ilgili açıklamasında, öğrencilerin bilim ve teknoloji alanındaki ulusal ve uluslararası organizasyonlarda yer almasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

TEKNOFEST’in gençlerin yenilikçi fikirlerini projeye dönüştürebilecekleri önemli bir platform olduğuna dikkat çeken Kılıç, DAÜ’nün üretken, araştırmacı ve girişimci bireyler yetiştirme vizyonu doğrultusunda bu tür organizasyonları güçlü şekilde desteklediğini kaydetti.

Yakın Doğu Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi NERİTA tarafından yürütülen çalışma ile fikri mülkiyet koruması altına alınan çalışma, 2019 yılında başlatılan uzun soluklu bir Ar-Ge sürecinin ürünü. Patent kapsamında, yeni bir antrakinon türevi kimyasal bileşik geliştirilirken; çevre dostu, ekonomik ve endüstriyel üretime uygun bir yöntemle sentezlenmesi de başarıyla ortaya kondu. Bu yönüyle buluş, laboratuvar çalışmasının ötesine geçerek çok sayıda sektörde ticarileştirilebilecek bir teknoloji niteliği kazanıyor.

Gıdadan enerjiye, sağlıktan ileri teknolojilere uzanan kullanım alanı!

Geliştirilen antrakinon türevi, sahip olduğu yüksek antioksidan özellikler sayesinde gıda, tekstil ve ambalaj sektörlerinde ürünlerin raf ömrünü uzatmaya yönelik koruyucu uygulamalara olanak tanıyor. Bu yönüyle buluş, farklı sektörlerde yaygın kullanım potansiyeli sunuyor.

Geliştirilen bileşik, lityum-iyon piller, süperkapasitörler, redoks akış pilleri ve enerji dönüşüm sistemlerinde kullanılabilecek elektrokimyasal özellikler taşıyor. Bu sayede yenilenebilir enerji kaynaklarının daha etkili değerlendirilmesine ve sürdürülebilir enerji depolama çözümlerinin geliştirilmesine katkı sunabilecek.

Çalışmanın öne çıkan bir diğer yönü ise sağlık alanındaki potansiyel katkıları. Yapılan laboratuvar çalışmaları, geliştirilen antrakinon türevinin özellikle meme kanseri hücrelerinin çoğalmasını baskılayıcı etki gösterdiğini ortaya koydu. Mevcut tedavilere dirençli ve tedavi seçenekleri sınırlı hasta gruplarında etkili olabileceği değerlendirilen buluş, yeni nesil kanser ilaçlarının geliştirilmesi açısından umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.

Tescillenen patentle ilgili değerlendirmede bulunan Yakın Doğu Oluşumu Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Suat Günsel, Yakın Doğu Üniversitesi’nin bilimsel üretimi somut değere dönüştürmeyi temel bir yaklaşım olarak benimsediğini vurguladı. Geliştirilen bileşiğin gıdadan enerjiye, sağlıktan ileri teknolojilere uzanan geniş bir kullanım alanına sahip olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Günsel, üniversitede yürütülen ve patentle tescillenen bu tür çalışmaların, bilimin doğrudan yaşam kalitesine dokunan bir değere dönüşebileceğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Yakın Doğu Üniversitesi’nin hedeflerine de değinen Prof. Dr. Günsel, “Dünyanın ilk 500 üniversitesi arasında yer alan bir kurum olarak hedefimiz; disiplinler arası çalışmaları destekleyen, yenilikçi, sürdürülebilir ve yüksek katma değer üreten bilimsel projelerle yolumuza kararlılıkla devam etmektir. Bu yaklaşımımızın merkezinde, bilimin toplumun gerçek ihtiyaçlarına dokunması, yaşam kalitesini artıran çözümler üretmesi ve bilimsel bilginin doğrudan toplumsal faydaya dönüşmesi yer alıyor” dedi.

Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ ise çalışmanın üniversiteler arası iş birliği ve multidisipliner yaklaşımın somut bir sonucu olduğuna dikkat çekti. Prof. Dr. Şanlıdağ, “Bu patent; farklı üniversitelerin ve disiplinlerin bilgi birikimini ortak bir hedef doğrultusunda bir araya getiren güçlü bir akademik iş birliğinin ürünüdür. Günümüz bilim dünyasında kalıcı ve yüksek etkili sonuçlar, ancak ortak akıl ve disiplinler arası çalışmalarla mümkün olabiliyor” dedi.

Toplam 350 MW kurulu güce sahip olarak tasarlanan Kumasi Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali’nin, 2026 yılının ilk çeyreğinde 179 MW kapasiteyle kombine çevrim modunda devreye alınması hedefleniyor. Santral, Gana’nın artan elektrik talebine uzun vadeli ve sürdürülebilir bir çözüm sunacak.

Aksa Enerji Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Cemil Kazancı, gelişmeye ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: “Gana Kumasi santralimizde kısmi ticari üretimin ardından 130 MW kurulu güce ulaşmamız, bu stratejik yatırımın planlanan şekilde ve yüksek bir operasyonel disiplinle ilerlediğini gösteriyor. Aksa Enerji olarak bulunduğumuz ülkelerde enerji arz güvenliğini güçlendiren, uzun vadeli ekonomik değer yaratan ve şebeke istikrarına katkı sağlayan altyapılar geliştiriyoruz. Gana’da attığımız bu adım, entegre yatırım ve işletme modelimizin sahadaki başarısının güçlü bir göstergesidir.”

Uzun Vadeli Anlaşma, Güçlü Altyapı, Kademeli Büyüme

Kumasi Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali, 20 yıl süreli ve ABD doları bazlı garantili satış anlaşması kapsamında hayata geçirilirken; santralin finansmanı, inşası, işletmesi ve bakım süreçleri tamamen Aksa Enerji tarafından üstleniliyor. Bu entegre yapı, yatırımın hem operasyonel sürekliliğini hem de uzun vadeli finansal öngörülebilirliğini destekliyor.

Basit çevrimde 130 MW’a ulaşılmasıyla birlikte Kumasi Santrali, Gana’nın ulusal şebekesindeki arz güvenliğine katkı sunarken; ilerleyen süreçte iki fazda tam kapasiteyle devreye girecek kombine çevrim santrali yüksek verimlilik ve sürdürülebilir üretim sağlayacak. Proje, aynı zamanda yerel istihdama ve bölgesel kalkınmaya sağladığı katkıyla da öne çıkıyor.

Aksa Enerji, Afrika başta olmak üzere farklı coğrafyalarda küresel büyüme stratejisini kararlılıkla sürdürüyor. Kumasi Santrali, şirketin bu yaklaşımının Afrika’daki önemli yapı taşlarından biri olarak konumlanıyor.

Yeni bir çalışma, serbestçe dolaşan bu gezegenin hem kütlesinin hem de uzaklığının, aynı anda hem dünyadan hem de uzaydan gözlemlenerek ölçüldüğünü bildirdi.

Çoğu gezegen bir veya daha fazla yıldızın yörüngesinde dönerken, bazı dünyaların galakside tek başına seyahat ettiğine dair kanıtlar artıyor.

Bu yalnız nesneler, herhangi bir yıldız ortağına sahip olmadıkları için "serbest dolaşan" veya "başıboş" gezegenler olarak adlandırılıyor. Çok az ışık yaydıkları için gökbilimciler bu gezegenleri genellikle yalnızca yerçekimleri uzak bir arka plan yıldızının ışığını kısa süreliğine büktüğünde ve büyüttüğünde tespit edebiliyor.

Satürn'e benzer bir kütleye sahip olması nedeniyle araştırmacılar, bu gezegenin küçük bir yıldız gibi kendi başına oluşmak yerine, bir gezegen sisteminin parçası olarak doğduğunu savunuyor.

Araştırmacılar, özellikle NASA'nın 2027'de fırlatılması planlanan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu görevi ile bu tür keşiflerin hızlanmasını bekliyor.

Bu çalışmalar, gezegenlerin galaksi genelinde nasıl oluştuğuna dair daha derin bir anlayış sağlayacak.

Araştırma "Science" adlı dergide yayınlandı.

OLAY YERİNDE HAYATINI KAYBETTİ

Zampella olay yerinde hayatını kaybetti. Araçta bulunan bir kişi ise kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

Zampella, video oyunu dünyasında geniş yankı uyandıran projelere imza atmış bir isimdi. 2002 yılında Infinity Ward stüdyosunu kurarak 'Call of Duty' serisini başlatan isimlerden biri oldu; bu seri dünya çapında yüz milyonlarca kopya sattı. Daha sonra Respawn Entertainment’ı kurdu ve burada 'Titanfall', 'Apex Legends' ve 'Star Wars Jedi' gibi başarılı oyunlara imza attı.

Ayrıca Electronic Arts (EA) bünyesinde 'Battlefield' oyun serisinin geliştirilmesine liderlik ediyordu. Oyun sektöründeki birçok isim, Zampella’yı 'vizyoner bir yaratıcı' olarak tanımladı ve kariyerinin modern interaktif eğlenceyi şekillendirdiğini belirtti. Zampella’nın ölümü, oyun dünyasında derin bir üzüntüye neden oldu.

ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü’nden yapılan açıklamada, dünyanın birçok ülkesinde bilim insanlarını toplumla buluşturarak bilimi günlük yaşamın doğal bir parçası hâline getirmeyi amaçlayan ‘Bilim Kafe (Science Café)’ yaklaşımının Kuzey Kıbrıs’ta da düzenli olarak hayata geçirileceği belirtildi.

Etkinlikte, Dr. Bertuğ Akıntuğ’un "iklim krizi, yağış rejimlerindeki değişim ve ülkede artan taşkın risklerine" dair değerlendirmelerde bulunacağı kaydedildi.

Bilim Kafe etkinliklerinin sadece Lefkoşa ile sınırlı kalmayacağı belirtilen açıklamada, ülkenin farklı bölgelerinde ve çeşitli disiplinlerde uzman akademisyenlerle bu etkinliklerin düzenlenmeye devam edeceği ifade edildi.

Açıklamada, etkinliğin tüm vatandaşlara açık olduğu belirtildi.

YAPAY ZEKÂLI OYUNCAK AYI SKANDALI! SATIŞTAN ÇEKİLDİ

Nefes'te yer alan habere göre; çocuk oyuncakları üreten bir şirket, yapay zekâ destekli oyuncak ayı modelinin "uygunsuz ve tehlikeli yanıtlar" verdiğinin tespit edilmesi üzerine geçici olarak satıştan çekti.

Kamu Yararı Araştırma Grubu (PIRG) araştırmacılarının yayımladığı raporda şirketin çocuklar için piyasaya sürdüğü oyuncak ayısının endişe verici düzeyde uygunsuz içerikler içerdiği saptandı.

The Register'ın haberine göre yapay zekâ şirketi OpenAI'ın GPT-4o modeliyle çalışan ayının, sohbet ilerledikçe güvenlik bariyerlerini düşürdüğü tespit edildi.

ARKADAŞ CANLISI DAVRANIP TEHLİKELİ DAVRANIŞLARI ÖĞRETİYOR

Örneğin bir deney sırasında ayının arkadaş canlısı bir tonda kibritin nereden bulunacağını ve nasıl yakılacağını adım adım anlattığı görüldü. Bunun yanı sıra ayının cinsel konulara da girdiği öğrenildi.

Rapora yanıt olarak şirketin pazarlama müdürü, şirketin ürünü geçici olarak satıştan çektiğini ve kapsamlı bir iç güvenlik denetimi başlattığını duyurdu. Pazarlama müdürü, mevcut ve yeni güvenlik özelliklerini teyit etmek için bağımsız uzmanlarla da çalışılacağını açıkladı.

SEKTÖRDEKİ TEHLİKE SİNYALLERİ

PIRG araştırmasında sadece bu oyuncak değil, farklı şirketlere ait 3 adet yapay zekâ destekli oyuncağın da endişe verici yanıtlar verebildiğini gösterdi. Oyuncakların dini sorulardan bir savaşta ölmenin ihtişamına kadar, ebeveynlerin rahatsız olabileceği konuları irdelediği görüldü.

Uzmanlar, yapay zekâ sektöründe halihazırda görülen tehlikelerin çocuklara yönelik oyuncaklara taşındığına dikkat çekti.

Son yıllarda hayata geçirilen altyapı projeleri, iletişim gücünü sadece şehir merkezlerinde değil, ülkenin en uzak noktalarına kadar ulaştırmayı hedefliyor. Yeni nesil teknolojilerle desteklenen bu yatırımlar sayesinde, olası enerji kesintileri veya olağanüstü durumlarda bile kullanıcıların iletişimi kesintisiz sürüyor. Kuzey Kıbrıs Turkcell, geliştirdiği altyapı sistemleriyle yalnızca teknik kapasiteyi artırmakla kalmıyor; aynı zamanda Kuzey Kıbrıs’ın dijital geleceğine stratejik bir katkı sağlıyor. Yüksek hız, güçlü çekim kalitesi ve sürdürülebilir enerji çözümleriyle altyapı yatırımları, dijital dönüşümün en önemli yapı taşlarından biri haline geliyor.

Yeni Mobil İletişim Kuleleriyle Daha Geniş Kapsama

Kuzey Kıbrıs Turkcell, kapsama gücünü artırmak ve kullanıcı deneyimini geliştirmek amacıyla ülke genelinde yeni mobil iletişim kulelerini devreye aldı. Bu kapsamda Çevreyolu (Lefkoşa), Mevlevi (Güzelyurt) ve Bostancı (Güzelyurt) bölgelerinde aktif hale getirilen kuleler sayesinde kapsama alanı genişletildi, sinyal kalitesi ve veri aktarım hızında gözle görülür bir iyileşme sağlandı.

Yeni kulelerle birlikte hem kırsal hem de şehir içi hatlarda bağlantı kalitesi daha istikrarlı hale gelirken, bölge sakinleri ve yoldaki kullanıcılar artık çok daha güçlü ve kesintisiz bir iletişim deneyimi yaşıyor. Bu yatırımlar, Kuzey Kıbrıs Turkcell’in “her noktada güçlü çekim” hedefinin bir parçası olarak, 5G’ye geçiş sürecinde stratejik bir adım niteliği taşıyor.

Dijital Dönüşüm Yolunda 5G Hazırlıkları

Kuzey Kıbrıs Turkcell, 4.5G teknolojisini ülkeye kazandıran ilk operatör olarak ilk günden itibaren %99,6 nüfus kapsama oranına ulaştı. Lider operatör, bu başarısını yeni sahalar, genişletilen frekans bandı ve artırılan ağ kapasitesiyle daha da ileriye taşıyor. Dijital dönüşüm stratejisi doğrultusunda yatırımlarına ara vermeden devam eden Kuzey Kıbrıs Turkcell, 2026 yılında 5G teknolojisini Kuzey Kıbrıs’a kazandırmak için çalışmalarını sürdürüyor. Bu sayede kullanıcılar, geleceğin bağlantı deneyimini daha yüksek hız, düşük gecikme süresi ve yüksek veri kapasitesiyle yaşayacak.

Her Noktada Güvenilir Hizmet Anlayışı

Kuzey Kıbrıs Turkcell, teknolojik yatırımlarını kullanıcı odaklı hizmet anlayışıyla birleştiriyor. Çağrı merkezi, WhatsApp hattı ve dijital platformlar üzerinden 7/24 kesintisiz destek sağlayan ekipler, kullanıcıların her koşulda yanında yer alıyor. Müşteriler, Turkcell İletişim Merkezleri’ni ziyaret ederek veya Çağrı Merkezi’ni arayarak hizmet alabiliyor. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Turkcell’in resmi sosyal medya kanalları olan WhatsApp, Instagram, Facebook ve X (Twitter) üzerinden de kolaylıkla ulaşarak destek alabiliyorlar. Geniş kapsama gücü, yenilikçi hizmetleri ve dijital dönüşüme yön veren vizyonuyla Kuzey Kıbrıs Turkcell, ülkenin iletişim altyapısında güvenin ve teknolojik liderliğin simgesi olmayı sürdürüyor.

“Bir üniversiteyi güçlü kılan şeyin, bilgi üretmesi kadar, insanlığın geleceğine yön verecek soruları sormaya cesaret etmesi” olduğu belirtilen manifestoda, DAÜ Yapay Zekâ ve Toplum Hareketi’nin, bu soruları sormaktan korkmayanların ortak vizyonu olduğu kaydedildi.

DAÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Kılıç, yapay zekanın bilgiye erişim sorununu ortadan kaldırdığını, asıl meselenin bilgiyi anlamlandırmak, eleştirel düşünmek ve etik biçimde kullanmak olduğunu vurguladı. Kılıç, “Bir üniversiteyi güçlü kılan şey, bilgi üretmesi kadar insanlığın geleceğine yön verecek soruları sormaya cesaret etmesidir. Biz DAÜ olarak bu cesarete sahibiz.” dedi.

Yapay zekânın, yalnızca bir teknoloji değil; insanlığın düşünme, üretme ve birlikte yaşama biçimini yeniden tanımlayan bir dönüşüm gücü olduğu ifade edilen manifestoda, "Bugün bilgiye erişim artık bir sorun değildir, asıl mesele bilgiyi anlamlandırmak, eleştirel düşünmek ve etik biçimde kullanmaktır. Doğu Akdeniz Üniversitesi olarak biz, bu dönüşümü izleyen değil, yönlendiren bir kurum olmayı hedefliyoruz. Çünkü inanıyoruz ki, bir üniversiteyi güçlü kılan şey yalnızca bilgi üretmesi değil, insanlığın geleceğine yön verecek soruları sormaya cesaret etmesidir" denildi.

DAÜ'nün iki yıldır düzenlediği Yapay Zeka Zirvesi'nin mühendislik, bilişim ve yenilik odaklı bir platform olarak önemli bir etki yarattığı kaydedilen manifestoda, bu sürecin bir adım öteye taşınarak, DAÜ Yapay Zeka ve Toplum Hareketi” nin başlatılacağı belirtildi. Bu hareketin amacının, yalnızca teknik beceriler kazandırmak değil; insan merkezli, etik ve çok disiplinli bir öğrenme kültürü oluşturmak olduğu belirtilen manisfestoda "Yapay zeka, toplumun her alanına dokunuyor, biz de bu dönüşümün her boyutunu eğitim, sanat, hukuk, ekonomi ve kültür alanlarında yeniden düşünmeyi hedefliyoruz." ifadeleri yer aldı.

Yapay zekanın veri güvenliği, mahremiyet, insan hakları ve karar alma süreçlerindeki etkilerinin, akademik özgürlük ve toplumsal fayda ilkeleriyle birlikte ele alınacağı kaydedilen manisfestoda sanat, edebiyat ve tasarım gibi alanlarda yapay zekanın yaratıcı potansiyelinin keşfedileceği “insan + yapay zeka” iş birliğiyle estetik üretim biçimlerinin destekleneceği vurgulandı.

"Öğrencilerimizin kent yaşamı, çevre, sağlık ve sosyal hizmetlerde yapay zekâyı kullanarak çözüm üretmeleri teşvik edilecektir. Her DAÜ öğrencisi, yapay zekâyı insanlık yararına kullanan bir değişim elçisi olacaktır" denilen açıklamada, mühendislikten psikolojiye, iletişimden ekonomiye kadar her fakültenin, bu hareketin doğal paydaşı olduğu belirtildi.

"Geleceğin eğitimi, öğretmeni destekleyen, öğrenciyi merkeze alan ve teknolojiyi etik biçimde kullanan bir öğrenme ortaklığı modelidir. Yapay zekâ, öğretmenin yerini almaz; tam tersine, onu güçlendirir. Bu anlayışla, DAÜ’de öğrenci odaklı ve etik temelli yapay zekadestekli öğrenme sistemleri geliştirilecektir." ifadeleri kullanılan manifestoda, Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin farklı kültürlerin, disiplinlerin ve fikirlerin bir arada var olduğu benzersiz bir ekosistemdir. 'Birlikte Var Olmak ve Armoni'vizyonumuz doğrultusunda, öğrencilerimizin hem teknolojiyi üretmelerine hem de onu anlamlı biçimde kullanmalarına olanak sağlayacağız." denildi.

Manifestoda, "Bugün bir dönüm noktasındayız. Yapay zeka, yalnızca laboratuvarların değil, insanlığın ortak geleceğinin konusudur. DAÜ olarak bu dönüşümün parçası olmaktan öte, öncüsü olma kararlılığındayız" denilerek tüm öğrenciler, akademisyenleri ve paydaşlar bu dönüşüme katılmaya davet edildi.

Gökbilimciler, NASA'ya ait JWST'nin Yakın Kızılötesi Kamerası (NIRCam) ile elde edilen görüntüleri ve spektrumları incelerken J1030 adı verilen "kuazar"ın çevresinde daha önce hiç karşılaşılmayan bir ışık kaynağı tespit etti.

İncelemeler sonucunda bu ışık kaynağının, Büyük Patlama'dan yaklaşık 4 milyar yıl sonra meydana gelen "kozmik öğle" adı verilen bir dönemde var olan süper kütleli bir kara delik olduğu saptandı.

Gökbilimciler, Güneş'in kütlesinin 100 milyon katına eşit olan bu kara deliğe, "Büyük Kırmızı Nokta" (BiRD) adını verdi.

Bu keşifle, süper kütleli kara deliklerin güneşin milyonlarca, hatta milyarlarca katı büyüklüğe nasıl ulaştığına dair gizemin aydınlatılacağı düşünülüyor.

- "JWST, varlığından bile şüphelenmediğimiz nesneleri ortaya çıkardı"

Ekibin lideri ve İtalya'da Ulusal Astrofizik Enstitüsünde (INAF) araştırmacı olan Federica Loiacono, görüntülerden yola çıkarak alanda bulunan kaynakların bir kataloğunun oluşturulduğunu belirterek, orada parlak, nokta benzeri bir nesne gördüklerini ve bunun BiRD olduğunu fark ettiklerini ifade etti.

Loiacono, "JWST, galaksi dışı astrofizikte yeni bir sınır açarak, varlığından bile şüphelenmediğimiz nesneleri ortaya çıkardı ve bu maceranın henüz başındayız." dedi.

Araştırmanın sonuçları, "Astronomy & Astrophysics" dergisinde yayımlandı.

Atlas'ta ChatGPT hafızasının yerleşik olduğu belirtilen açıklamada, bu sayede önceki sohbetlerde yer alan bilgi ve detayların yeni görevlerde kullanılabildiği aktarıldı.

Açıklamada, tarayıcı hafızası sayesinde ChatGPT'nin ziyaret edilen sitelerden bağlamı hatırlayabildiği ve ihtiyaç duyulduğunda geri getirebildiği ifade edildi.

Tarayıcı hafızasının tamamen isteğe bağlı olduğu vurgulanan açıklamada, kullanıcıların bu hafızayı istedikleri zaman görüntüleyebileceği, arşivleyebileceği veya silebileceği kaydedildi.

Açıklamada, tarama geçmişini silmenin ilgili hafıza kayıtlarını da otomatik olarak kaldırdığı belirtildi.

ChatGPT Atlas'ın bugün itibarıyla macOS işletim sistemi kullanıcıları için Free, Plus, Pro ve Go planlarında erişime açıldığı kaydedilen açıklamada, Windows, iOS ve Android işletim sistemleri için de yakında açılacağı bildirildi.

Atlas'ta "ajan modu" bulunduğuna da değinilen açıklamada, kullanıcı adına araştırma, analiz, etkinlik planlama, randevu alma gibi görevler yürütebilen bu modun, ChatGPT Plus, Pro ve Business kullanıcılarına ön izleme olarak sunulduğu kaydedildi.

Bilim insanları bu nedenle, doğal diş oluşumunun hücresel düzeyde nasıl gerçekleştiğini anlamaya çalışıyor.

Diş ve çevresindeki kemik oluşumu oldukça karmaşık bir süreç. Mine, diş özü (pulpa) ve çene kemiği hücreleri arasındaki hassas iletişim ağları, dişin taç, kök ve destek dokularını oluşturuyor. Bu sinyal ağlarının ayrıntıları ise bugüne kadar tam çözülememişti.

-"Kök hücrelerin izini sürdüler"

Bu bilgi eksikliğini gidermek için Doç. Dr. Mizuki Nagata (Tokyo Bilim Enstitüsü) ve Dr. Wanida Ono (Teksas Sağlık Bilimleri Merkezi, Houston), Michigan Üniversitesi’nden bilim insanlarıyla iş birliği yaptı.

Genetik olarak değiştirilmiş fareler üzerinde yapılan çalışmada, kök hücrelerin diş gelişimi sırasında hangi sinyallerle farklılaştığı incelendi. Bulgular, Nature Communications dergisinin 2025 Temmuz sayısında iki ayrı makale olarak yayımlandı.

-"İki ayrı kök hücre hattı"

Araştırmacılar, daha önce tanımlanmamış bir mezenkimal kök hücre grubunun iki farklı hücre hattına ayrıldığını belirledi:

İlk grup, diş kökünün ucundaki apikal papilla adı verilen yumuşak dokuda yer alıyor. Bu hücreler, kemik iliğinde de rol oynayan CXCL12 proteinini üretiyor. Wnt adlı sinyal yoluyla aktive olduklarında, dentin (dişin ana maddesi) oluşturan odontoblastlara, sement üreten sementoblastlara ve hatta yeni kemik dokusu üreten osteoblastlara dönüşebiliyor.

İkinci grup, gelişmekte olan dişi çevreleyen dental folikül içinde bulunuyor. Buradaki hücreler PTHrP proteini taşıyor ve belirli koşullar altında diş bağ dokusunu, sementi ve alveolar kemiği oluşturabiliyor. Ancak bu dönüşüm, yalnızca Hedgehog–Foxf adlı bir sinyal yolunun baskılandığı durumlarda gerçekleşiyor. Dr. Nagata, “Bu mekanizma, diş dokularına özgü, kontrollü bir sinyal açma-kapama sistemiyle kemik oluşumunu düzenliyor.” ifadelerini kullandı.

-"Yenileyici diş tedavilerine kapı aralıyor"

Araştırma, diş kökü ve çevresindeki kemiğin nasıl doğal olarak şekillendiğini daha önce görülmemiş ayrıntılarla ortaya koydu. Bu bulgular, gelecekte kök hücre tabanlı diş ve kemik yenileme tedavilerinin temelini oluşturabilir.

Dr. Nagata, “Çalışmamız, diş kökü oluşumunu yöneten mekanizmayı ortaya koyarak, diş özü, diş eti ve kemik dokularının yeniden oluşturulabileceği yenilikçi tedavilere bilimsel bir temel sağlıyor.” dedi.

Çelikten hafif, 10 kat daha güçlü

Hu’nun 2017’de Nature dergisinde yayımlanan çalışması, süper ahşabın temelini oluşturdu. Normal ahşap, özel bir kimyasal banyo ve yüksek sıcaklıkta presleme işlemiyle hücresel düzeyde sıkıştırıldı. Bu süreç sonunda, ahşap “çoğu metalden ve alaşımdan daha yüksek dayanıklılık-ağırlık oranına” ulaştı.

Yıllar süren geliştirme süreci ve 140’tan fazla patentin ardından InventWood, “Superwood”u ticari olarak üretmeye başladı. Şirketin CEO’su Alex Lau, malzemenin görünüm ve dokusunun normal ahşapla aynı olduğunu ancak “neredeyse tüm testlerde çok daha güçlü ve dayanıklı” sonuçlar verdiğini söyledi.

Depreme dayanıklı, çevreye duyarlı

Superwood, Maryland eyaletindeki fabrikada üretiliyor. İlk etapta dış cephe kaplamaları ve zemin döşemelerinde kullanılacak, ilerleyen dönemde mobilya ve iç mekân uygulamalarına da geçilecek. Lau, “Superwood ile yapılan binalar dört kat daha hafif olabilir. Bu da hem deprem direncini artırır hem de inşaatı kolaylaştırır.” dedi.

Malzeme, çelikten yüzde 90 daha az karbon salımıyla üretiliyor. Ayrıca normal ahşaba göre 20 kat daha dayanıklı ve mantar ya da böceklerden etkilenmiyor. Yangına karşı da en yüksek dayanıklılık sınıfında yer alıyor.

Geleceğin yapılarında kullanılabilir

Superwood’un maliyeti hâlen geleneksel ahşaptan yüksek, ancak üretim ölçeği büyüdükçe çelikle rekabet edebilecek seviyeye gelmesi bekleniyor. Lau, “Amacımız ahşaptan ucuz olmak değil, çelikle yarışmak.” ifadelerini kullandı.

Mimar ve yapı çevreleri uzmanı Philip Oldfield ise, güçlü ahşap türlerinin yaygınlaşmasının inşaat sektörünü dönüştürebileceğini belirtti. “Ahşap, üretim süreci itibarıyla çelik ve betona göre çok daha çevreci. Ayrıca karbonu uzun süre depolayabiliyor.” diyen Oldfield, Superwood gibi yeniliklerin şehirlerin karbon ayak izini azaltabileceğini vurguladı.

Uzmanlara göre Superwood, geleceğin gökdelenlerinden mobilyalarına kadar birçok alanda kullanılabilecek çevreci bir devrim niteliğinde.

%95’i Yüzeylere Güçlü Tutunuyor!

Candida auris’in Türkiye’deki genetik ve biyolojik özelliklerini kapsamlı biçimde ortaya koyan ve Gazi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ayşe Kalkancı’nın yürütücülüğünde tamamlanan projede Yakın Doğu Üniversitesi , Gazi Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi araştırmacılarının imzası bulunuyor.

Bilim insanları çalışmada, Türkiye’nin farklı merkezlerinden elde edilen 47 Candida auris kökenini analiz ederek önemli sonuçlara ulaştı. Araştırma, bu kökenlerin yüzde 95’inin güçlü biyofilm oluşturma özelliğine sahip olduğunu ortaya koydu. Biyofilm, mantarın tıbbi aletler, kateterler, solunum ve beslenme tüpleri gibi yüzeylere sıkıca tutunmasını sağlayan koruyucu bir tabaka oluşturuyor. Bu durum, enfeksiyonun hem kalıcılığını artırıyor hem de tedaviyi zorlaştırıyor.

Projede görev alan Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Enstitüsü araştırmacılarından Yrd. Doç. Dr. Ayşe Seyer, çalışmada ayrıca kökenlerin yüzde 31’inin flukonazole karşı dirençli olduğunun tespit edildiğini söylüyor. “Öte yandan, test edilen dört biyosid maddesine karşı kökenlerin duyarlılık seviyelerinin değişken olduğu görüldü. Bu bulgu, bazı Candida auris türlerinin klasik dezenfeksiyon yöntemleriyle hastane yüzeylerinden tamamen temizlenmesinin oldukça zor olduğunu gösteriyor” diyen Yrd. Doç. Dr. Ayşe Seyer, “Bu nedenle hastalar antifungal tedaviyle iyileşse bile, hastane ortamında canlı kalan mantarlar yeni vakalara yol açabilir. Yani, Candida auris kaynaklı salgınların önlenebilmesi için sadece hastaların tedavi edilmesi yeterli değil; hastane yüzeylerinin de etkin biçimde mantardan arındırılması gerekiyor” ifadesini kullanıyor.

Yeni ilaç çalışmaları devam ediyor

Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Enstitüsü araştırmacılarından Yrd. Doç. Dr. Ayşe Seyer, Türkiye’de elde edilen yüksek direnç profillerinin dünya genelindeki bulgularla benzerlik gösterdiğini belirterek, “Elde ettiğimiz veriler, Candida auris’in Türkiye’deki direncinin dünya ortalamalarıyla benzer düzeyde olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum bizi tedaviye yönelik alternatif yeni moleküller üzerinde çalışmaya yönlendirdi. Bu konuda yürüttüğümüz araştırmalar devam ediyor ve en kısa sürede sonuçları bilim dünyası ile paylaşmayı hedefliyoruz” dedi. Candida auris’in neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılacak alternatif moleküllerin geliştirilmesi aşamasında ekibe İstanbul Üniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nden araştırmacılar yer alıyor.

Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ: “Mikrobiyoloji alanında çalışan bir bilim insanı olarak, bu tür ortak çalışmaların hem ulusal hem de küresel düzeyde sağlık güvenliği açısından kritik bir rol üstlendiğine inanıyorum.”

Kendisi de bir mikrobiyolog olarak proje ekibinde de yer alan Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Candida auris gibi çoklu ilaca dirençli mikroorganizmaların modern tıbbın karşı karşıya olduğu en ciddi tehditlerden birini oluşturduğunu söylüyor. “Bu nedenle bu patojenin biyolojik özelliklerinin ve direnç mekanizmalarının ülkemiz örnekleri üzerinden ortaya konması büyük önem taşıyor” diyen Prof. Dr. Şanlıdağ, “Gazi ve Bilkent üniversiteleri ile yürüttüğümüz bu proje, bilimsel iş birliklerinin ne kadar değerli sonuçlar üretebileceğinin güçlü bir örneğidir. Mikrobiyoloji alanında çalışan bir bilim insanı olarak, bu tür ortak çalışmaların hem ulusal hem de küresel düzeyde sağlık güvenliği açısından kritik bir rol üstlendiğine inanıyorum” ifadesini kullandı.

Candida auris’in neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılacak alternatif moleküllerin geliştirilmesi aşamasında ekibe İstanbul Üniversitesi ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nden araştırmacıların da katıldığını söyleyen Prof. Dr. Şanlıdağ, “Bu geniş katılımlı akademik iş birliği sayesinde, farklı disiplinlerin bilgi ve deneyimlerinin bir araya gelmesiyle çok daha etkili ve yenilikçi sonuçlar elde etmeyi hedefliyoruz. Nihai amacımız, Candida auris gibi dirençli patojenlere karşı daha güçlü tedavi seçenekleri geliştirmek ve bu alanda ülkemizin bilimsel katkısını uluslararası ölçekte görünür kılmaktır” dedi.

Enfeksiyon hastalıklarında önemli bir tehdit oluşturan ve birçok antibiyotiğe direnç geliştiren Pseudomonas aeruginosa bakterisi, özellikle bağışıklık sistemi zayıf hastalarda ağır enfeksiyonlara neden oluyor. Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Enstitüsü araştırmacılarından Dr. Ferdiye Taner ve La Trobe Üniversitesi’nden Doç. Dr. Steve Petrovski liderliğinde yürütülen uluslararası proje kapsamında keşfedilen yeni bakteriyofajlar, bu dirençli bakteriye karşı alternatif bir tedavi umudu olarak öne çıkıyor. Yakın Doğu Üniversitesi kampüsündeki doğal göletten izole edilen ve Pseudomonas aeruginosa bakterisine karşı etkili olduğu belirlenen bakteriyofajlar, ABD Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi (NCBI) veri tabanına “Pseudomonas phage NEU2023” ve “Pseudomonas phage NEU2024” isimleriyle kaydedilerek dünya bilim literatürüne girmişti.

Alasiavirus dünya literatüründe!

Her iki bakteriyofajın DNA dizilimi tamamlanarak uluslararası erişime açıldı. Yapılan genom analizleri sonucunda NEU2023 adlı bakteriyofajın tamamen yeni bir virüs türü olduğu ve daha önce tanımlanmamış bir cinse ait olduğu belirlendi. Bilim insanları, bu yeni virüs cinsini “Alasiavirus” olarak adlandırdı. “Alasia” ismi, Kıbrıs’ın Tunç Çağı’ndaki eski adından esinlenerek seçildi ve virüsün kökenini işaret edecek biçimde bilim dünyasına kazandırıldı. Alasiavirus, bundan sonra benzer özellikler taşıyan bakteriyofajların sınıflandırılmasında literatürde referans olarak yer alacak.

Araştırma ekibinde Dr. Ferdiye Taner, Doç. Dr. Steve Petrovski ve Liana Theodoridis ile birlikte Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Prof. Dr. Ahmet Başustaoğlu ve Doç. Dr. Aylin Üsküdar Güçlü, gibi bilim insanları yer aldı.

Bilimsel çalışmanın sonuçları, bakteriyofaj alanında yayımlanan dünyanın tek uluslararası hakemli dergisi olan “Phage: Therapy, Applications and Research” dergisi tarafından yayımlanmak üzere kabul edildi. Q1 kategorisinde yer alan dergi, alanındaki en saygın bilimsel yayınlar arasında bulunuyor.

Projenin yürütücülüğünü de üstlenen Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Enstitüsü araştırmacılarından Dr. Ferdiye Taner, “Alasiavirus’un keşfi, antibiyotiğe dirençli Pseudomonas aeruginosa ile mücadelede büyük bir umut kaynağı olacak. Bu bakteriyofaj, yalnızca laboratuvar ortamında değil, ileride klinik uygulamalarda da etkili bir alternatif tedavi yöntemi olma potansiyeline sahip. Uluslararası iş birliği ile yürüttüğümüz bu projede, Kıbrıs’tan çıkan bilimsel bir başarıyı dünya literatürüne kazandırmak biz araştırmacılar için büyük bir gurur kaynağıdır” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. İrfan Suat Günsel: “Alasiavirus’un keşfi, araştırmacılarımızın özverisi ve uluslararası bilim dünyası ile kurduğumuz güçlü bağların bir sonucudur.”

Dünya bilim literatürüne giren önemli bir keşfe imza atmaktan büyük gurur duyduklarını söyleyen Yakın Doğu Oluşumu Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Suat Günsel, “Araştırmacılarımızın, kampüsümüzde yer alan göletten izole ettikleri faydalı virüse, Kıbrıs’ın antik isimlerinden yola çıkarak Alasiavirus adını vermeleri bu başarının bilimsel olduğu kadar kültürel olarak da önemini ortaya koyuyor” ifadesini kullandı.

“Bu keşif, üniversitemizin araştırma altyapısının gücünü ve uluslararası iş birliği kapasitesini ortaya koyarken, geleceğin biyoteknolojik tedavilerine ışık tutacak önemli bir adımdır” ifadesini kullanan Prof. Dr. İrfan Suat Günsel, “Alasiavirus’un keşfi, araştırmacılarımızın özverisi ve uluslararası bilim dünyası ile kurduğumuz güçlü bağların bir sonucudur” dedi.

Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ: “Kendi uzmanlık alanım olan mikrobiyoloji bilim dalında böylesine önemli bir keşfin parçası olduğum için mutluluk duyuyorum.”

Alasiavirus’un keşfinin, Yakın Doğu Üniversitesi’nin sağlık ve biyoteknoloji alanındaki öncü çalışmalarına verdiği önemin bir sonucu olduğunu söyleyen Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ ise “Kampüsümüzde keşfedilen NEU2023 bakteriyofajının tamamen yeni bir virüs türü olarak tanımlanması, antibiyotiklere dirençli Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonlarında insan sağlığına yönelik önemli bir tedavi seçeneği sunuyor. Araştırma ekibimizin özverisi ve Avustralya’daki La Trobe Üniversitesi ile yürütülen uluslararası iş birliği sayesinde, bu bakteriyofaj dünya bilim literatürüne kazandırıldı. Kendi uzmanlık alanım olan mikrobiyoloji bilim dalında böylesine önemli bir keşfin parçası olduğum için mutluluk duyuyorum” değerlendirmesini yaptı.

Prof. Dr. Şanlıdağ, “Alasiavirus, yalnızca akademik bir başarı değil; aynı zamanda Kıbrıs’tan çıkan inovatif bir bilimsel mesajdır. Bu keşif, geleceğin biyoteknolojik tedavi yöntemlerini şekillendirecek, antibiyotik direncine karşı alternatif çözümler geliştirme yolunda atılan umut verici bir adımdı” dedi.

Rahmin iç tabakası olan endometrium dokusunun rahim dışına yerleşmesi olarak tanımlanan, şiddetli pelvik ağrısına ve çeşitli komplikasyonlara neden olabilen, üreme çağındaki her 10 kadından 1’ini etkileyen endometriozisle ilgili son çalışma dünyanın en polüler bilim dergilerinden biri olan haftalık New Scientist Dergisi’ne kapak oldu.

Oxford Üniversitesi Nuffield Kadın ve Üreme Sağlığı Bölümü'nden Dr. Nilüfer Rahmioğlu, makalenin kıdemli yazarı olarak yaptığı yazılı açıklamada, araştırmalarının endometriozisin tanısı ve tedavisi için yeni kapılar açabileceğine dikkat çekti.

Genetik yapısını inceledikleri hastalığın neden bazı kadınlarda daha sık görüldüğünü anlamaya çalıştıklarını ifade eden Rahmioğlu, “Elde ettiğimiz sonuçlar, endometriozisle bazı bağışıklık sistemi hastalıkları arasında genetik bir bağlantı olduğunu ortaya koydu” dedi.

Rahmioğlu, endometriozisin sadece üreme organlarıyla ilgili değil vücudun diğer sistemleriyle de ilişkili olabileceğini, araştırmanın endometriozis hastası kadınlarda birçok otoimmün hastalığın diğer kadınlara kıyasla daha sık görüldüğünü gösterdiğini belirtti.

Rahmioğlu, bu otoimmün hastalıklar arasında, romatoid artrit (iltihaplı romatizma), multipl skleroz (MS), çölyak, osteoartrit ve sedef olduğunu söyledi.

-" Tanı ve tedavi için yeni kapılar açabilir"

New Scientist Dergisi’ne kapak olan bilimsel makalelerinde endometriozis hastalarında hangi otoimmün inflamatuvar hastalıkların genetik sebeplerden dolayı daha sık görüldüğünü ve bu genlerin hangileri olduğuna da yer verdiklerini belirten Rahmioğlu, şunları ifade etti:

“Bu araştırmamız, endometriosis hastalarının sadece şiddetli ağrı ve infertilite gibi üreme sorunlarıyla değil, aynı zamanda bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklarla da mücadele edebileceğine dair önemli bir farkındalık yarattı.

Bulgularımız, endometriozis hastalığının tanısı ve tedavisi için yeni kapılar açabilir. Genetik yatkınlığı olan kadınların belirlenmesi ve bağışıklık sistemini hedef alan yeni tedavilerin geliştirilmesi, endometriozisli kadınların yaşam kalitesini artırmak için umut vadetmektedir.

Ayrıca, bu genetik bağlantı sayesinde, endometriozis tedavisinde kullanılabilecek yeni ilaç hedeflerini de belirleme potansiyeline sahibiz. Bu da, bu zorlu hastalığın daha etkili bir şekilde yönetilmesine ve kadınların yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sağlayabilecek bir kapı açmaktadır.”

Kıbrıslı Türk hekim Dr. Nilüfer Rahmioğlu, New Scientist Dergisi’nde yer verilen bilimsel makaleye https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40262193/ adresinden ulaşılabileceğini belirtti.